Czas przyszły dokonany w języku angielskim

W skrócie

Czasu Future Perfect używamy, gdy patrzymy z określonego punktu w przyszłości wstecz i mówimy, że do tego momentu coś już się zakończy: By Friday, I will have finished the report — „Do piątku skończę raport”. Podstawowy schemat to will have + imiesłów czasu przeszłego, czyli trzecia forma czasownika, na przykład finished, written, gone.

Omówienie

Future Perfect, nazywany po polsku czasem przyszłym dokonanym, służy przede wszystkim do opisywania czynności, które zostaną ukończone przed przyszłym terminem albo najpóźniej w tym terminie. Ważny jest nie sam fakt, że coś wydarzy się w przyszłości, lecz rezultat widziany z późniejszej perspektywy. W zdaniu At six, Marta will have left the office wyobrażamy sobie godzinę szóstą i stwierdzamy, że wyjście Marty będzie już wtedy faktem.

To zagadnienie pojawia się zwykle na poziomie B2, ponieważ wymaga swobodnego łączenia czasu przyszłego z pojęciem wcześniejszości. Nie oznacza to jednak, że konstrukcja jest skomplikowana: operator will nie zmienia się przez osoby, a po have zawsze stoi ta sama trzecia forma czasownika. Najwięcej uwagi wymagają dobór właściwego punktu odniesienia oraz wyrażenia takie jak by, by the time, before i when.

Dla osoby mówiącej po polsku istotna jest jedna różnica. Polski nie ma osobnego czasu odpowiadającego każdemu użyciu Future Perfect. Najczęściej wystarcza czas przyszły z czasownikiem dokonanym: skończę, przeczytamy, wyjadą. Niekiedy dodajemy już, do tego czasu albo najpóźniej: „Do czerwca będziemy już po remoncie”. Angielska konstrukcja gramatycznie zaznacza perspektywę przyszłego rezultatu, podczas gdy polszczyzna często przekazuje ją za pomocą aspektu czasownika i kontekstu.

Jak to działa

Zdania twierdzące

Budowa jest taka sama dla wszystkich osób:

Element	Funkcja	Przykład
podmiot	osoba lub rzecz, o której mówimy	she
will have	stała część konstrukcji	will have
trzecia forma czasownika	nazywa zakończoną czynność	completed
reszta zdania	często zawiera przyszły termin	the course by June

Pełne zdanie brzmi: She will have completed the course by June.

Imiesłów czasu przeszłego (past participle) to forma czasownika używana również w Present Perfect. Dla czasowników regularnych ma zwykle końcówkę -ed: work — worked, finish — finished. Czasowniki nieregularne mają formy, których trzeba nauczyć się osobno: write — written, go — gone, do — done, see — seen.

Podmiot	Konstrukcja	Przykład
I / you / he / she / it / we / they	will have + imiesłów czasu przeszłego	They will have arrived.

W mowie i mniej formalnym piśmie często występuje skrót ’ll: I’ll have finished, she’ll have arrived, they’ll have left. Skrócona postać nie zmienia znaczenia.

Przeczenia

Przeczenie tworzymy przez dodanie not po will:

podmiot + will not have + trzecia forma czasownika

Najczęstszy skrót to won’t have:

• I will not have saved enough by May.
• I won’t have saved enough by May.

Oba zdania znaczą „Do maja nie zaoszczędzę wystarczająco dużo”. Przeczenie informuje, że w przyszłym punkcie oczekiwany rezultat jeszcze nie będzie osiągnięty.

Pytania i krótkie odpowiedzi

W pytaniu will stawiamy przed podmiotem:

Will + podmiot + have + trzecia forma czasownika?

• Will you have finished by noon?
• Will they have received the results before the meeting?

Krótkie odpowiedzi mają postać Yes, I will albo No, I won’t. Nie powtarzamy w nich have finished.

Gdy pytanie zaczyna się od wyrażenia pytającego, umieszczamy je przed will:

• How much will we have spent by the end of the month?
• How long will you have been here by then?

W drugim przykładzie been jest trzecią formą czasownika be. Pytanie dotyczy stanu trwającego aż do przyszłego momentu: „Jak długo będziesz już wtedy tutaj?”.

Punkt odniesienia w przyszłości

Future Perfect potrzebuje przyszłej perspektywy. Może być ona podana wprost albo wynikać z sytuacji:

Wyrażenie	Znaczenie	Przykład
by 5 o’clock	najpóźniej do piątej	I’ll have finished by 5 o’clock.
by next year	najpóźniej do przyszłego roku	She’ll have graduated by next year.
by then	do tego czasu	We’ll have moved by then.
before the meeting	przed spotkaniem	He’ll have read it before the meeting.
by the time...	zanim / do czasu, gdy…	By the time you arrive, we’ll have eaten.

Przyimek by wyznacza termin graniczny: czynność może zakończyć się wcześniej, ale nie później. Nie należy automatycznie tłumaczyć go jako until. Until oznacza, że sytuacja trwa aż do wskazanego momentu: I’ll work until five — „Będę pracować do piątej”. Natomiast I’ll have finished by five znaczy „Skończę najpóźniej do piątej”.

Zdania czasowe bez will

Po when, before, after, as soon as oraz w części zdania zaczynającej się od by the time zwykle stosujemy Present Simple, mimo że mowa o przyszłości:

• They will have left before we arrive.
• By the time she gets home, the children will have gone to bed.

Fragment before we arrive lub by the time she gets home jest zdaniem podrzędnym czasowym, czyli częścią określającą, kiedy nastąpi inne wydarzenie. Formy before we will arrive i by the time she will get home są w tym zastosowaniu niepoprawne.

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Uwaga
I will have finished by 5 o’clock.	Skończę do piątej.	Termin graniczny z by.
By next year, she will have graduated.	Do przyszłego roku skończy studia.	Ważny jest osiągnięty rezultat.
They will have left before we arrive.	Wyjadą, zanim przyjedziemy.	Po before występuje Present Simple.
By the time you read this, I’ll have landed in Lisbon.	Zanim to przeczytasz, wyląduję już w Lizbonie.	Pierwsza czynność będzie zakończona wcześniej.
Will you have completed the application by Friday?	Czy wypełnisz wniosek do piątku?	Pytanie o dotrzymanie terminu.
We won’t have saved enough money by summer.	Do lata nie zaoszczędzimy wystarczająco dużo pieniędzy.	Brak oczekiwanego rezultatu.
At midnight, they will have been married for twenty years.	O północy będą już dwadzieścia lat po ślubie.	Stan liczony do przyszłego momentu.
How long will you have been here by the end of the course?	Jak długo będziesz tutaj pod koniec kursu?	Been jest trzecią formą be.
The train will have departed when we reach the station.	Kiedy dotrzemy na stację, pociąg będzie już po odjeździe.	Przyszły rezultat może być niepożądany.
By December, our team will have opened three new offices.	Do grudnia nasz zespół otworzy trzy nowe biura.	Podsumowanie liczby ukończonych działań.
She’ll have read the contract before she signs it.	Przeczyta umowę, zanim ją podpisze.	Kolejność dwóch przyszłych czynności.
By tomorrow morning, the snow will have melted.	Do jutra rano śnieg stopnieje.	Przewidywany skutek procesu.
Will the repairs have been completed by Monday?	Czy naprawy zostaną ukończone do poniedziałku?	Strona bierna: will have been completed.
Don’t call him at eight; he won’t have woken up yet.	Nie dzwoń do niego o ósmej; on jeszcze się nie obudzi.	Yet podkreśla, że rezultat jeszcze nie nastąpi.

Częste błędy

Pomijanie have

• Błędnie: By Friday, I will finished the report.
• Poprawnie: By Friday, I will have finished the report.
• Dlaczego: Future Perfect zawsze wymaga całego schematu will have + trzecia forma czasownika.

Używanie formy podstawowej zamiast trzeciej

• Błędnie: She will have write the email by noon.
• Poprawnie: She will have written the email by noon.
• Dlaczego: Po will have potrzebny jest imiesłów czasu przeszłego. Dla write jest to written, nie write ani wrote.

Wstawianie will po by the time lub before

• Błędnie: By the time we will arrive, the shop will have closed.
• Poprawnie: By the time we arrive, the shop will have closed.
• Dlaczego: W zdaniu podrzędnym czasowym odnoszącym się do przyszłości angielski zwykle używa Present Simple.

Mylenie by z until

• Błędnie: I will have worked by six — jeśli chodzi o pracę trwającą aż do szóstej.
• Poprawnie: I will work until six.
• Dlaczego: By six wyznacza najpóźniejszy moment osiągnięcia rezultatu, a until six opisuje trwanie sytuacji do szóstej.

Używanie Future Perfect bez przyszłego punktu odniesienia

• Nienaturalnie: I will have visited Rome.
• Naturalniej: By the end of the trip, I will have visited Rome.
• Dlaczego: Sama konstrukcja nie zawsze jest formalnie błędna, ale bez podanej lub oczywistej przyszłej perspektywy rozmówca może nie wiedzieć, względem jakiego momentu czynność ma być zakończona.

Dosłowne przenoszenie polskiego szyku

• Błędnie: To Friday I will already finish it.
• Poprawnie: I will have finished it by Friday.
• Dlaczego: Polskie „do piątku już to skończę” wymaga po angielsku przyimka by i pełnej konstrukcji Future Perfect. Słowo already jest możliwe, lecz nie zastępuje czasu gramatycznego.

Uwagi o użyciu

Future Perfect pojawia się szczególnie często przy terminach, planach, prognozach i podsumowywaniu przyszłych osiągnięć. Jest przydatny w języku zawodowym: By the next review, we will have reduced costs by ten percent. W codziennej rozmowie również brzmi naturalnie, zwłaszcza ze skrótem ’ll: I’ll have dinner ready by seven.

Nie w każdym polskim zdaniu z czasownikiem dokonanym potrzebny jest Future Perfect. „Jutro kupię bilet” to zwykle I’ll buy the ticket tomorrow, ponieważ mówimy po prostu o przyszłym działaniu. Konstrukcja By tomorrow evening, I’ll have bought the ticket dodaje drugi punkt widzenia: jutro wieczorem zakup ma już być zakończony. Dobre pytanie kontrolne brzmi więc: „Czy patrzę z przyszłego momentu na rezultat, który będzie już gotowy?”

Wyrazy already, just, yet i still mogą doprecyzować znaczenie:

• She’ll already have left — ona już wyjdzie / będzie już po jej wyjściu;
• They won’t have arrived yet — oni jeszcze nie przyjadą;
• Will you have finished by then? — czy do tego czasu skończysz?

Szyk already bywa zmienny, ale najneutralniej brzmi ono po have: will have already finished. W krótszym, bardzo naturalnym wariancie spotyka się też will already have finished.

Dalej niż podstawy

Future Perfect a Future Simple i Future Continuous

Trzy konstrukcje kierują uwagę na inny element sytuacji:

Konstrukcja	Główna perspektywa	Przykład i sens
Future Simple	przyszłe zdarzenie lub decyzja	I’ll write the report tomorrow. — Napiszę raport jutro.
Future Continuous	czynność w toku w przyszłym momencie	At ten, I’ll be writing the report. — O dziesiątej będę pisać raport.
Future Perfect	rezultat ukończony do przyszłego momentu	By ten, I’ll have written the report. — Do dziesiątej napiszę raport.

Różnica między „o dziesiątej” a „do dziesiątej” jest tu kluczowa. At ten, I’ll be writing pokazuje środek czynności, a by ten, I’ll have written — jej zakończenie.

Future Perfect Simple a Future Perfect Continuous

Future Perfect Simple skupia się zazwyczaj na ukończeniu lub wyniku: By noon, I will have written five pages. Future Perfect Continuous, budowany jako will have been + czasownik z -ing, podkreśla długość albo ciągłość działania: By noon, I will have been writing for three hours.

Z czasownikami opisującymi stan, takimi jak be, know, own, zwykle nie używa się formy ciągłej. Dlatego naturalne jest Next month, I will have known her for ten years, a nie will have been knowing. Podobnie pytanie How long will you have been here? zawiera Future Perfect Simple czasownika be, mimo że dotyczy długości trwania.

Strona bierna

Gdy ważniejszy jest rezultat niż wykonawca, możliwa jest strona bierna (konstrukcja pokazująca, co stało się z daną rzeczą):

will have been + trzecia forma czasownika

• The bridge will have been completed by 2030.
• All guests will have been informed before the announcement.

W tej konstrukcji been należy do strony biernej, a completed lub informed nazywa właściwą czynność. Mimo kilku elementów schemat jest regularny.

Przypuszczenie dotyczące przeszłości

W bardziej zaawansowanym użyciu will have + trzecia forma może wyrażać przypuszczenie, że coś prawdopodobnie już się wydarzyło:

• You’ll have heard the news by now. — Zapewne już znasz tę wiadomość.
• They’ll have arrived home by now. — Pewnie dotarli już do domu.

Nie jest to zwykły plan przyszły. Mówiący wnioskuje o obecnym rezultacie wcześniejszego zdarzenia. Zwrot by now często sygnalizuje takie znaczenie. W codziennym języku podobną myśl można wyrazić przez probably: They’ve probably arrived home by now.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Rysuj oś czasu. Zaznacz przyszły termin, na przykład piątek, a przed nim ukończoną czynność. Następnie ułóż zdanie według wzoru: By Friday, I’ll have....
2. Ćwicz parami. Dla jednej sytuacji twórz dwa zdania: At eight, I’ll be cooking oraz By eight, I’ll have cooked dinner. Dzięki temu utrwalisz różnicę między czynnością w toku a gotowym rezultatem.
3. Ucz się trzecich form w całych zdaniach. Zamiast powtarzać samo write — written, zapamiętaj I’ll have written it by tomorrow. Szczególną uwagę poświęć częstym formom nieregularnym: done, gone, seen, taken, made, known.

Powiązane zagadnienia

• Wymagana podstawa: Przyszłość z will — pokazuje budowę zdań, pytań i przeczeń z operatorem will, na której opiera się Future Perfect.