ไวยากรณ์อูรดู

اردو رسم الخط (نستعلیق) (อักษรอูรดูแบบนัสตะลีก) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) ภาษาอูรดูใช้อักษรอาหรับดัดแปลง เขียนจากขวาไปซ้ายในรูปแบบลายมือแบบนัสตะลีก มีตัวอักษร 38 ตัว รวมถึงตัวพิเศษ เช่น ٹ، ڈ، ڑ، ں، ے ที่ไม่มีในอาหรับมาตรฐาน รูปตัวอักษรเปลี่ยนไปตามตำแหน่งในคำ

اعراب (เครื่องหมายสระอูรดู) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) สระสั้นในภาษาอูรดูแสดงด้วยเครื่องหมายกำกับ เช่น zabar แทนเสียง a, zer แทนเสียง i และ pesh แทนเสียง u ส่วนสระยาวเขียนด้วยตัวอักษร เช่น alif สำหรับ ā, vāo สำหรับ ū หรือ o และ ye สำหรับ ī หรือ e โดยปกติเครื่องหมายสระมักละไว้ ยกเว้นในคัมภีร์กุรอานและหนังสือสำหรับเด็ก

ذاتی ضمیر اور اعزازی الفاظ (สรรพนามบุคคลและคำยกย่อง) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเริ่มต้น (A1) คำว่า 'คุณ' มีสามระดับ: تو (สนิทมาก), تم (ไม่เป็นทางการ), آپ (ทางการ/ให้เกียรติ) รวมถึง میں (ฉัน), ہم (เรา), وہ (เขา/เธอ/สิ่งนั้น), یہ (สิ่งนี้) การสอดคล้องของกริยาเปลี่ยนตามระดับความสุภาพ

قواعدی جنس เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ภาษาอูรดูมีเพศไวยากรณ์หลักสองเพศคือเพศชาย (مذکر) และเพศหญิง (مؤنث) โดยเพศมีผลต่อรูปกริยา คำคุณศัพท์ และคำหลังบท หลายคำที่เป็นเพศชายมักลงท้ายด้วย -ā และเพศหญิงมักลงท้ายด้วย -ī แต่ก็มีข้อยกเว้นจำนวนมาก

واحد اور جمع (เอกพจน์และพหูพจน์) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) คำนามเพศชายที่ลงท้ายด้วยเสียง -ā มักเปลี่ยนเป็น -e ในพหูพจน์รูปตรง คำนามเพศหญิงเติม -eṅ หรือ -yāṅ ส่วนพหูพจน์รูปเอียงซึ่งใช้ก่อนคำบอกความสัมพันธ์มีรูปต่างออกไป โดยทั้งเพศชายและเพศหญิงมักลงท้ายด้วย -oṅ

فعل «ہونا» حال (กริยา ہونا ในปัจจุบัน) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) กริยา ہونا แปลว่า “เป็น/อยู่/คือ” ในปัจจุบันมีรูปสำคัญ เช่น ہوں สำหรับ “ฉันเป็น”, ہے สำหรับ “เขา/เธอ/มันเป็น”, ہو สำหรับ “เธอเป็น” แบบไม่เป็นทางการ และ ہیں สำหรับ “พวกเรา/พวกเขา/คุณ” แบบสุภาพ กริยานี้เป็นกริยาเชื่อมพื้นฐานที่จำเป็นมาก

سلام اور مہذب الفاظ เป็นหัวข้อภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ว่าด้วยคำทักทายและถ้อยคำสุภาพที่ใช้บ่อย เช่น السلام علیکم (คำทักทายอิสลามแบบทางการ), آداب (คำทักทายทางการทั่วไป), شکریہ (ขอบคุณ) และ معاف کیجیے (ขอโทษ/ขออภัย)

คำหลังบทพื้นฐาน (بنیادی حروفِ جار) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ภาษาอูรดูใช้คำหลังบทที่วางหลังคำนาม แทนการใช้คำบุพบทแบบภาษาอื่น คำที่พบบ่อยได้แก่ میں meṅ (ใน), پر par (บน), سے se (จาก/กับ/โดย), کو ko (ถึง/ให้) และ کا/کی/کے kā/kī/ke (ของ ซึ่งสอดคล้องกับเพศและจำนวนของสิ่งที่ถูกครอบครอง)

รูปตรงและรูปเอียงของคำนาม (اصل اور ترچھی حالت) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) คำนามจะเปลี่ยนรูปเมื่ออยู่หน้าคำหลังบท ซึ่งเรียกว่ารูปเอียง เช่น คำนามเพศชายที่ลงท้ายด้วย -ā จะเปลี่ยนเป็น -e ในเอกพจน์รูปเอียง เช่น لڑکا → لڑکے ส่วนคำนามเพศหญิงมักไม่เปลี่ยนในเอกพจน์รูปเอียง และพหูพจน์รูปเอียงมักลงท้ายด้วย -oṅ

صفت کی مطابقت เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) คำคุณศัพท์ที่ลงท้ายด้วย -ā จะสอดคล้องกับคำนามตามเพศและจำนวน เช่น اچھا acchā (ชาย เอกพจน์), اچھی acchī (หญิง เอกพจน์), และ اچھے acche (ชาย พหูพจน์/รูปเอียง) ส่วนคำคุณศัพท์ที่ไม่ผันอย่าง لال และ صاف จะไม่เปลี่ยนรูป

حال عادی (กาลปัจจุบันเชิงนิสัย) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเริ่มต้น (A1) ใช้บอกการกระทำที่ทำเป็นนิสัย: รากกริยา + تا/تی/تے (สอดคล้องกับเพศ/จำนวน) + กริยาช่วย ہونا เช่น میں کھاتا ہوں (ฉันกิน — ผู้พูดชาย), میں کھاتی ہوں (ฉันกิน — ผู้พูดหญิง)

حال جاری เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเริ่มต้น (A1) ใช้บอกการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่: รากกริยา + رہا/رہی/رہے (สอดคล้องกับเพศ/จำนวน) + กริยาช่วย ہونا เช่น میں پڑھ رہا ہوں (ฉันกำลังอ่าน — ผู้พูดชาย)

نمبر اور گنتی เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) เกี่ยวกับเลขนับ 1-100 ภาษาอูรดูใช้ทั้งเลขอาหรับตะวันออก (۰۱۲۳) และเลขอาหรับตะวันตก (0123) คำเรียกตัวเลขจำนวนมากใกล้เคียงกับภาษาฮินดี โดยเลขถึง 100 มักเป็นคำเฉพาะและหลังจากนั้นจึงผสมเป็นโครงสร้างต่อเนื่อง

نفی เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ว่าด้วยการปฏิเสธประโยค โดยใช้ نہیں (nahīṅ) วางหน้ากริยาช่วยหรือกริยาหลัก ใช้ مت (mat) เพื่อปฏิเสธคำสั่ง และใช้ نہ (na) ในระดับภาษาเชิงวรรณศิลป์หรือทางการ เมื่อปฏิเสธมักตัดกริยาช่วยออก เช่น وہ نہیں جاتا (ไม่ใช้ وہ نہیں جاتا ہے)

سوالیہ الفاظ เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเริ่มต้น (A1) คำถาม ได้แก่ کیا (อะไร/ตัวบ่งชี้คำถามใช่-ไม่ใช่), کون (ใคร), کہاں (ที่ไหน), کب (เมื่อไร), کیوں (ทำไม), کیسے (อย่างไร), کتنا (เท่าไร) เมื่อ کیا อยู่ต้นประโยค จะทำให้เป็นคำถามแบบใช่/ไม่ใช่

Basic Conjunctions (بنیادی حروفِ عطف) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเริ่มต้น (A1) Essential connectors: اور aur (and), یا yā (or), لیکن lekin / مگر magar (but), کیونکہ kyoṅke (because), اگر agar (if), کہ ke (that).

اشاریہ ضمیر เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเริ่มต้น (A1) สรรพนามชี้เฉพาะ: یہ yeh (นี้/เหล่านี้), وہ voh (นั้น/เหล่านั้น) ในรูปสัมพันธการก: اس is (นี้/นั้น เอกพจน์), ان in (เหล่านี้/เหล่านั้น พหูพจน์) ใช้ได้ทั้งเป็นสรรพนามและคำขยายนามก่อนคำนาม

مقام اور سمت کے الفاظ เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ว่าด้วยคำบอกตำแหน่งพื้นฐาน เช่น یہاں yahāṅ (ที่นี่), وہاں vahāṅ (ที่นั่น), اوپر ūpar (ด้านบน), نیچے nīche (ด้านล่าง), اندر andar (ด้านใน), باہر bāhar (ด้านนอก), سامنے sāmne (ด้านหน้า), และ پیچھے pīchhe (ด้านหลัง)

وقت اور دن کے الفاظ (คำบอกเวลาและวัน) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) หัวข้อนี้ครอบคลุมชื่อวันในสัปดาห์ เช่น پیر และ منگل รวมถึงคำบอกเวลา เช่น آج แปลว่า “วันนี้”, کل แปลได้ทั้ง “เมื่อวาน” หรือ “พรุ่งนี้” ตามบริบท, ابھی แปลว่า “ตอนนี้”, صبح แปลว่า “ตอนเช้า”, شام แปลว่า “ตอนเย็น”, رات แปลว่า “กลางคืน” และ گھنٹہ แปลว่า “ชั่วโมง”

کھانے پینے کے الفاظ เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ครอบคลุมคำศัพท์อาหารและวลีที่ใช้ระหว่างมื้ออาหาร เช่น روٹی (ขนมปัง), چاول (ข้าว), گوشت (เนื้อสัตว์), سبزی (ผัก), پانی (น้ำ) รวมถึงคำกริยาสำคัญอย่าง کھانا (กิน) และ پینا (ดื่ม)

خاندانی رشتوں کے الفاظ เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) โดยภาษาอูรดูมีคำเรียกเครือญาติที่ละเอียดและแยกฝั่งพ่อ/แม่อย่างชัดเจน เช่น ابّو (พ่อ), امّی (แม่), بھائی (พี่ชาย/น้องชาย), بہن (พี่สาว/น้องสาว), چچا (ลุงฝั่งพ่อ), خالہ (ป้าหรือน้าฝั่งแม่)

ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายและสุขภาพพื้นฐาน (جسم کے اعضا اور صحت) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ครอบคลุมคำเรียกอวัยวะและสำนวนด้านสุขภาพที่พบบ่อย เช่น سر sar (ศีรษะ), ہاتھ hāth (มือ), پاؤں pāoṅ (เท้า), آنکھ āṅkh (ตา) รวมถึงคำอย่าง تکلیف taklīf (อาการเจ็บ/ปัญหา), بیمار bīmār (ป่วย) และ ٹھیک ṭhīk (สบายดี)

موسم اور قدرت (อากาศและฤดูกาล) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) หัวข้อนี้ครอบคลุมคำศัพท์เกี่ยวกับอากาศและฤดูกาล เช่น بارش แปลว่า “ฝน”, دھوپ แปลว่า “แดด”, گرمی แปลว่า “ความร้อน/ฤดูร้อน”, سردی แปลว่า “ความหนาว/ฤดูหนาว”, بہار แปลว่า “ฤดูใบไม้ผลิ” และ ہوا แปลว่า “ลมหรืออากาศ”

فعل «چاہنا» (กริยา چاہنا แปลว่า “ต้องการ”) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) กริยา چاہنا แปลว่า “ต้องการ” ใช้กับกริยารูปไม่ผันเพื่อบอกว่าต้องการทำสิ่งใด เช่น میں جانا چاہتا ہوں แปลว่า “ฉันอยากไป” กริยานี้ผันตามเพศ จำนวน และกาลเหมือนกริยาอื่น และในภาษาเชิงวรรณกรรมยังอาจหมายถึง “รัก” ได้ด้วย

فعل «سکنا» (ความสามารถ / สามารถ) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) กริยาช่วย سکنا saknā ใช้ต่อท้ายรากกริยาเพื่อบอกความสามารถ เช่น جا سکتا ہوں jā saktā hūṅ (ฉันสามารถไปได้) และกริยานี้ผันตามเพศและจำนวน ส่วนรูปปฏิเสธใช้ نہیں + รากกริยา + سکتا

คำกริยาวิเศษณ์พื้นฐาน (بنیادی متعلق فعل) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเริ่มต้น (A1) ครอบคลุมคำกริยาวิเศษณ์ที่ใช้บอกลักษณะ ระดับ และความถี่ เช่น بہت bahut (มาก/มาก ๆ), ابھی abhī (ตอนนี้), پھر phir (แล้ว/อีกครั้ง), ہمیشہ hameshā (เสมอ), کبھی kabhī (บางครั้ง/เคย) และ آہستہ āhistā (อย่างช้า ๆ)

فعل «ہونا» ماضی (กริยา ہونا ในอดีตกาล) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) อดีตกาลของ ہونا แปลว่า “เป็น/อยู่/คือ” ได้แก่ تھا สำหรับเพศชายเอกพจน์, تھی สำหรับเพศหญิงเอกพจน์, تھے สำหรับเพศชายพหูพจน์หรือรูปสุภาพ และ تھیں สำหรับเพศหญิงพหูพจน์ ใช้ได้ทั้งเป็นกริยาช่วยอดีตและเป็นกริยาหลักเพื่อบอกสภาพในอดีต

خرید و فروخت اور پیسے (การซื้อของและเงิน) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเริ่มต้น (A1) คำศัพท์เกี่ยวกับการซื้อของและเงินในภาษาอูรดู ได้แก่ کتنے کا แปลว่า “ราคาเท่าไร”, مہنگا แปลว่า “แพง”, سستا แปลว่า “ถูก”, روپیہ แปลว่า “รูปี” และ دکان แปลว่า “ร้านค้า” ในบริบทอูรดู การต่อรองราคาเป็นเรื่องปกติและมักถูกคาดหวังในตลาดหรือร้านค้าบางประเภท

ماضی مطلق (อดีตกาลธรรมดา) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเบื้องต้น (A2) อดีตกาลธรรมดาในภาษาอูรดูสร้างจากรากกริยาร่วมกับปัจจัย ا/ی/ے/یں โดยรูปกริยาต้องสอดคล้องกับเพศและจำนวน ในกริยาสกรรมที่เป็นอดีตสมบูรณ์ ประธานมักใช้ نے และกริยาจะสอดคล้องกับกรรม เช่น میں نے کتاب پڑھی แปลว่า “ฉันอ่านหนังสือเล่มหนึ่ง”

نے والی ساخت (โครงสร้าง نے และการกึ่งเออร์กาทีฟ) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเบื้องต้น (A2) ในกาลสมบูรณ์ ประธานของกริยาสกรรมจะใช้คำว่า نے หลังประธาน จากนั้นกริยาจะสอดคล้องกับกรรม ไม่ใช่ประธาน หากกรรมมี کو กริยามักกลับไปใช้รูปเพศชายเอกพจน์มาตรฐาน โครงสร้างนี้เป็นลักษณะสำคัญของไวยากรณ์อูรดู

ماضی جاری เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเบื้องต้น (A2) ใช้บอกการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในอดีต: รากกริยา + رہا/رہی/رہے + تھا/تھی/تھے (กริยาช่วยอดีต) เช่น میں پڑھ رہا تھا (ฉันกำลังอ่านอยู่ — ผู้พูดชาย) กาลต่อเนื่องไม่ใช้รูปแบบกรรมวาจาเชิงผู้กระทำ

ماضی عادی (กาลอดีตเชิงนิสัย) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเบื้องต้น (A2) ใช้บอกการกระทำที่เคยทำเป็นประจำในอดีต: รากกริยา + تا/تی/تے + تھا/تھی/تھے เช่น میں جاتا تھا (ฉันเคยไป — ผู้พูดชาย) ใกล้เคียงกับ 'เคย...' ในภาษาไทย และไม่ใช้รูปแบบกรรมวาจาเชิงผู้กระทำ

اضافت «کا/کی/کے» (แสดงความเป็นเจ้าของ کا/کی/کے) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเบื้องต้น (A2) คำหลังบทแสดงความเป็นเจ้าของ کا / کی / کے ต้องสอดคล้องกับคำนามที่ถูกครอบครอง (ไม่ใช่เจ้าของ) เอกพจน์เพศชายใช้ کا เพศหญิงใช้ کی และพหูพจน์เพศชาย/รูปเอียง/รูปหลังคำบุพบท ใช้ کے ทำหน้าที่คล้าย 'ของ' ในภาษาไทย

Compound Postpositions (مرکب حروفِ جار) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเบื้องต้น (A2) Two-part postpositions using کے/کی + second element: کے لیے ke liye (for), کے ساتھ ke sāth (with), کی طرف kī taraf (towards), کے بعد ke ba'd (after), کے سامنے ke sāmne (in front of).

«کو» ในบทบาทเครื่องหมายกรรมรองและกรรมตรง («کو» حالتِ مفعول و اثر) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเบื้องต้น (A2) โดยคำหลังบท کو ko ใช้ทำเครื่องหมายกรรมรองและกรรมตรงที่ชี้เฉพาะหรือแน่นอน อีกทั้งยังใช้ในโครงสร้างผู้ประสบสภาวะ เช่น مجھے بھوک لگی ہے ซึ่งแปลตรงตัวได้ว่า ‘ความหิวได้เกิดขึ้นแก่ฉัน’

فعل «چکنا» — กริยาช่วยบอกความเสร็จสมบูรณ์ เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเบื้องต้น (A2) กริยาช่วย چکنا chuknā ใช้บอกว่าการกระทำนั้นเสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว เช่น کھا چکا ہوں khā chukā hūṅ (ฉันกินเสร็จแล้ว) ซึ่งเน้นความสมบูรณ์ชัดกว่ารูป perfect ธรรมดา และยังผันตามเพศและจำนวน

Experiencer Constructions (تجربہ کار ساخت) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ระดับ A2 ที่ใช้บอกความรู้สึก อารมณ์ และความต้องการ โดยผู้ที่รู้สึกมักถูกทำเครื่องหมายด้วย کو แทนการวางเป็นประธานโดยตรง

جاری پہلو «رہنا» کے ساتھ (ลักษณะต่อเนื่องด้วย رہنا) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเบื้องต้น (A2) กริยาช่วย رہنا เพิ่มความหมายว่าการกระทำดำเนินต่อเนื่องข้ามกาลต่าง ๆ ปัจจุบันต่อเนื่อง: กริยา + رہا/رہی/رہے + ہے อดีตต่อเนื่อง: เติม تھا และต่างจากกาลเชิงนิสัยที่ใช้ تا/تی/تے

انعکاسی «اپنا» (สรรพนามสะท้อน اپنا — ของตนเอง) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเบื้องต้น (A2) สรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของแบบสะท้อน اپنا (ของตนเอง) ต้องสอดคล้องกับคำนามที่ถูกครอบครอง เช่น اپنا گھر (บ้านของตนเอง เพศชาย), اپنی کتاب (หนังสือของตนเอง เพศหญิง) ตรงข้ามกับ اس کا ที่ไม่ใช่รูปสะท้อน

กริยา لگنا (lagnā) เป็นกริยาที่ใช้กว้างมากในภาษาอูรดู และพบตั้งแต่ระดับ A2 เพราะใช้ได้ทั้งการบอกว่า “ใช้เวลาเท่าไร”, “เริ่มทำอะไร”, “รู้สึกอย่างไร”, หรือ “เกิดขึ้น/ติดขึ้น” ตามบริบท

مستقبل เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) โครงสร้างหลักคือรากคำกริยา + ปัจจัยรูป subjunctive + گا/گی/گے เพื่อบอกเพศและพจน์ เช่น میں جاؤں گا หมายถึง “ฉันจะไป” (ผู้พูดเพศชาย) โดยรูปฐาน subjunctive จะเปลี่ยนตามบุรุษของประธาน

صیغۂ تمنائی (มาลาบอกความปรารถนาและความเป็นไปได้) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับกลาง (B1) รูปนี้ใช้แสดงความปรารถนา ความเป็นไปได้ ข้อเสนอแนะ และหน้าที่ สร้างจากรากกริยากับวิภัตติ เช่น وں/ے/ے/یں/و/یں มักใช้หลัง چاہیے แปลว่า “ควร”, شاید แปลว่า “บางที” และในอนุประโยคบอกจุดประสงค์

صیغۂ امر เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) เกี่ยวกับรูปคำสั่งสามระดับตามสรรพนาม ได้แก่ รูปของ تو (ใช้รากคำกริยาโดยตรง), รูปของ تم (รากคำ + و), และรูปของ آپ (รากคำ + یے/یں) การปฏิเสธคำสั่งใช้ مت + คำสั่ง และมักมีคำทำให้น้ำเสียงสุภาพร่วมด้วย

مرکب فعل เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) ซึ่งประกอบด้วยรากกริยาหลักร่วมกับกริยาช่วยแบบเวกเตอร์เพื่อเปลี่ยนความหมาย เช่น جانا (ความสมบูรณ์), لینا (เพื่อตนเอง), دینا (เพื่อผู้อื่น), ڈالنا (เน้นหรือทำอย่างแรง) และ بیٹھنا (เกิดขึ้นโดยไม่ตั้งใจ) เช่น کھا لینا หมายถึง ‘กินให้หมดเพื่อประโยชน์ของตนเอง’

شرطیہ جملے เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) โดย اگر agar ทำหน้าที่นำประโยคเงื่อนไข กรณีที่เป็นไปได้จริงมักใช้ اگر + ปัจจุบัน/สันธาน กับ تو + อนาคต ส่วนเงื่อนไขสมมติใช้รูปสันธานทั้งสองฝั่ง และกรณีขัดกับความจริงมักใช้รูปอดีตแบบเป็นนิสัย

การเปรียบเทียบขั้นกว่าและขั้นสูงสุด (تفضیلی اور افضل) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) รูปขั้นกว่าสร้างด้วย سے + คำคุณศัพท์ เช่น X سے Y بڑا ہے หมายถึง ‘Y ใหญ่กว่า X’ ส่วนขั้นสูงสุดใช้ سب سے + คำคุณศัพท์ เช่น سب سے بڑا ‘ใหญ่ที่สุด’ นอกจากนี้ยังมีคำขั้นสูงสุดที่มาจากอาหรับ เช่น اعلیٰ (สูงสุด) และ افضل (ดีที่สุด)

حال مکمل เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลาง (B1) สร้างด้วยกริยารูปอดีตกริยาวิเศษณ์ (รากกริยา + ا/ی/ے) + กริยาช่วย ہونا ในปัจจุบัน สำหรับสกรรมกริยาจะตามรูปแบบกรรมวาจาเชิงผู้กระทำ เช่น میں نے کتاب پڑھی ہے (ฉันอ่านหนังสือแล้ว)

سببی فعل เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) ภาษาอูรดูมีรูปก่อเหตุสองระดับ ได้แก่ ระดับแรกที่ทำให้เกิดการกระทำโดยตรง เช่น کھلانا khilānā ‘ป้อนอาหาร’ และระดับที่สองที่ทำให้ผู้อื่นไปทำอีกทอด เช่น کھلوانا khilvānā ‘ให้คนอื่นป้อน’ ซึ่งมักสร้างรูปด้วยการเปลี่ยนสระและเติมปัจจัย

«چاہیے» — فرض و ذمہ داری (چاہیے สำหรับการแสดงหน้าที่และคำแนะนำ) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับกลาง (B1) คำว่า چاہیے เป็นรูปคงที่ ใช้แสดงหน้าที่ ความจำเป็น หรือคำแนะนำ ผู้ที่ควรทำสิ่งใดมักอยู่ในรูปกรรมรอง เช่น مجھے جانا چاہیے แปลว่า “ฉันควรไป” รูปอดีตคือ چاہیے تھا และน้ำหนักความหมายอาจเป็นได้ทั้งข้อบังคับจริงจังหรือคำแนะนำเบา ๆ ตามบริบท

โครงสร้าง والا (والا کی ساخت) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) ปัจจัย والا vālā ใช้สร้างคำนามบอกผู้ทำ วลีขยายคำนาม และสำนวนบอกอนาคตอันใกล้ เช่น دودھ والا ‘คนขายนม’, سبز والا ‘อันที่เป็นสีเขียว’ และ جانے والا ہوں ‘ฉันกำลังจะไป’ โดยรูปนี้ผันตามเพศเป็น والی vālī (หญิง) และ والے vāle (พหูพจน์/ชาย)

اسم فاعل اور اسم فعل เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) ว่าด้วยคำคุณศัพท์ที่มาจากกริยา เช่น بند band (ปิด), کھلا khulā (เปิด), ٹوٹا ṭūṭā (แตก) และการใช้รูปกริยาไม่ผันเป็นคำนาม เช่น پڑھنا اچھا ہے (การอ่านเป็นสิ่งที่ดี) รวมถึงรูปกริยาไม่ผันแบบเอียงร่วมกับคำหลังบทเพื่อบอกจุดประสงค์

โครงสร้างสัมพันธ์เป็นคู่ (متوازی ساختیں) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลาง (B1) ครอบคลุมคู่คำสันธานสัมพันธ์ เช่น جب...تب jab...tab (เมื่อ...ก็...), جیسے...ویسے jaise...vaise (อย่าง...ก็อย่างนั้น), جتنا...اتنا jitnā...utnā (ยิ่ง...ก็ยิ่ง...) และ جہاں...وہاں jahāṅ...vahāṅ (ที่ไหน...ที่นั่น)

اجازت «دینا» اور درخواستیں (การขออนุญาตด้วย دینا และคำขอ) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลาง (B1) ใช้ دینا เป็นกริยาช่วยเพื่อแสดงการอนุญาต เช่น جانے دو (ให้ไป), کرنے دو (ให้ทำ) รูปแบบคำขอ เช่น ذرا...دیجیے (กรุณา...ให้), ...کر دیں (กรุณาทำ...) และผสมระดับความสุภาพเข้ากับรูปกริยา

ماضی بعید เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลางสูง (B2) กริยารูปอดีตกริยาวิเศษณ์ + تھا/تھی/تھے (กริยาช่วยอดีต) ใช้บอกการกระทำที่เสร็จสิ้นก่อนเหตุการณ์อีกอย่างในอดีต เช่น میں نے کتاب پڑھی تھی (ฉันได้อ่านหนังสือแล้ว) คำกริยาสกรรมกริยาจะตามรูปแบบกรรมวาจาเชิงผู้กระทำ

مجہول เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลางสูง (B2) สร้างด้วยรากกริยา + ا/ی/ے + جانا (ไป) โดยผันตามกาล ผู้กระทำมักทำเครื่องหมายด้วย سے หรือ کے ذریعے (โดย/ผ่านทาง) กรรมวาจามักสื่อความหมายของความไม่สามารถหรือความลำบากด้วย

بالواسطہ بیان เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลางสูง (B2) คำพูดรายงานแบบอ้อมใช้ کہ หลังคำกริยาที่เกี่ยวกับการพูด กาลอาจเปลี่ยนและสรรพนามต้องปรับตามบริบท ในภาษาอูรดูยังนิยมใช้คำพูดตรงด้วย กริยาสำคัญคือ کہنا (พูด), پوچھنا (ถาม), بتانا (บอก)

صیغۂ تخمین (มาลาคาดคะเน) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลางสูง (B2) ใช้แสดงความน่าจะเป็นหรือการคาดคะเน สร้างด้วยรากกริยา + تا/تی/تے + ہو + گا/گی/گے เช่น وہ جاتا ہوگا (เขาคงไปเป็นประจำ) นอกจากนี้ยังมี ہوگا (คงจะเป็น) และ شاید (อาจจะ) ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของฮินดี-อูรดู

موصول جملے (جو...وہ) (อนุประโยคสัมพันธ์) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับกลางสูง (B2) อนุประโยคสัมพันธ์แบบคู่สัมพันธ์: ใช้ جو (ผู้ที่/สิ่งที่/ที่) ในอนุประโยคสัมพันธ์ และใช้ وہ ในประโยคหลัก เช่น جو لڑکا آیا وہ میرا دوست ہے (เด็กชายที่มาคือเพื่อนของฉัน) อนุประโยคสัมพันธ์อาจอยู่ก่อนหรือหลังได้

โครงสร้างประโยคซับซ้อน (مرکب جملے) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลางสูง (B2) ครอบคลุมรูปแบบประโยคย่อยขั้นสูง เช่น حالانکہ hālāṅke (แม้ว่า), تاہم tāham (อย่างไรก็ตาม), جب تک jab tak (จนกว่า), جب سے jab se (ตั้งแต่), تاکہ tāke (เพื่อที่ว่า) และ بشرطیکہ basharṭe ke (โดยมีเงื่อนไขว่า)

ข้อยกเว้นของโครงสร้างเออร์กาทีฟด้วย «نے» (نے سے استثنا) เป็นหัวข้อระดับ B2 ที่ผู้เรียนมักเจอเมื่อเริ่มอ่านและฟังภาษาอูรดูที่ซับซ้อนขึ้น โดยทั่วไปผู้พูดจะใช้ «نے» กับกริยาบางชนิด แต่มีหลายกรณีที่การใช้จริงไม่เป็นไปตามกฎพื้นฐานแบบตรงตัว

عادی تمنائی اور خلاف واقعہ เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับกลางสูง (B2) ว่าด้วยการใช้รูป Subjunctive กับสถานการณ์สมมติที่เกิดซ้ำ เช่น جو بھی آئے (ใครก็ตามที่มา) และการใช้โครงสร้างสมมติผิดจริง เช่น اگر میں ہوتا تو (ถ้าฉันเป็น...) รวมถึงการแยกเงื่อนไขจริงออกจากเงื่อนไขไม่จริง

อนุภาคเน้นย้ำและโฟกัส (تاکیدی اور توجہ کے اجزا) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลางสูง (B2) ครอบคลุมคำอนุภาคที่ใช้เพิ่มการเน้นหรือกำหนดจุดโฟกัส เช่น ہی hī (เท่านั้น/นั่นแหละ), بھی bhī (ก็/แม้แต่), تو to (นี่แหละ/ก็) และ ناں nāṅ (ใช่ไหม) โดยตำแหน่งของคำเหล่านี้ส่งผลต่อความหมายอย่างมาก

مصدری ساختیں เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับกลางสูง (B2) ที่ว่าด้วยการใช้รูปกริยาไม่ผันขั้นสูง เช่น รูปเอียง + والا เพื่อบอกอาชีพ (پڑھانے والا = ผู้สอน), รูปกริยาไม่ผัน + پر/سے เพื่อบอกเงื่อนไข และการใช้รูปนี้เป็นประธานหรือกรรมในประโยคซับซ้อน

คำกริยาประสมแบบนาม/คุณศัพท์ + کرنا/ہونا (مرکب فعل (اسم + کرنا/ہونا)) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับสูง (C1) ซึ่งใช้คำนามหรือคำคุณศัพท์ร่วมกับกริยาเบา โดย کرنا ใช้กับการกระทำที่ผู้พูดควบคุมได้ ส่วน ہونا ใช้กับเหตุการณ์ที่ไม่ได้ตั้งใจหรือเกิดขึ้นเอง เช่น شروع کرنا ‘เริ่มทำ’ เทียบกับ شروع ہونا ‘เริ่มขึ้น’ และคำยืมจากอาหรับ/เปอร์เซียจำนวนมากก็สร้างกริยาแบบนี้

رسمی اور ادبی اردو เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูระดับสูง (C1) ซึ่งเน้นคำศัพท์สายเปอร์เซีย–อาหรับ โครงสร้าง izafat ที่ซับซ้อน และรูปกริยาเชิงวรรณศิลป์ มักใช้ในข่าว สุนทรพจน์ และบทนำบทกวี จึงต่างจากภาษาอูรดูพูดในชีวิตประจำวันอย่างชัดเจน

مرکب فعل کی باریکیاں เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับสูง (C1) ที่เน้นความแตกต่างด้านความหมายอย่างละเอียดของกริยาเวกเตอร์ เช่น لینا เทียบกับ دینا (ทิศทางของผู้ได้รับประโยชน์), جانا เทียบกับ آنا (ทิศทางการเคลื่อน), رکھنا (คงผลลัพธ์ไว้) และ چکنا (ความสมบูรณ์ของการกระทำ) โดยบางครั้งสามารถใช้เวกเตอร์หลายตัวร่วมกันได้

اضافت เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับสูง (C1) เกี่ยวกับโครงสร้าง ezafe จากเปอร์เซียที่ยืมมาใช้อูรดู เพื่อเชื่อมคำนามกับคำขยายด้วยเสียง -e เช่น صاحبِ خانہ sāhib-e khāna (เจ้าของบ้าน) มักใช้ในภาษาทางการ ภาษาเชิงวรรณศิลป์ และสำนวนตายตัว รวมทั้งสามารถเชื่อมต่อหลายชั้นได้ เช่น شہرِ دل‌آرائے لاہور

محاورے اور کہاوتیں เป็นหัวข้อภาษาอูรดูระดับสูง (C1) เกี่ยวกับสำนวนและสุภาษิตที่ใช้ภาพพจน์จากอวัยวะ สัตว์ และบริบทวัฒนธรรม หลายสำนวนมีรากจากกวีนิพนธ์เปอร์เซีย สุภาษิตอาหรับ และภูมิปัญญาพื้นบ้านเอเชียใต้ ซึ่งสำคัญมากต่อความคล่องแคล่วแบบเจ้าของภาษา

لفظ سازی اور اشتقاق (การสร้างคำและการแผลงคำ) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับสูง (C1) การสร้างคำในอูรดูใช้ทั้งรูปแบบเปอร์เซีย-อาหรับและรูปแบบพื้นเมือง เช่น อุปสรรค بے- หมายถึง “ไร้/ไม่มี”, نا- หมายถึง “ไม่”, بد- หมายถึง “เลว/ไม่ดี” และปัจจัย -دار หมายถึง “ผู้ถือครอง”, -گاہ หมายถึง “สถานที่”, -ناک หมายถึง “เต็มไปด้วย” รูปแบบเหล่านี้ยังใช้สร้างคำใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Discourse Markers and Connectors (ربطی نشانیاں اور جوڑنے والے) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับสูง (C1) ตัวบ่งชี้การสนทนาขั้นสูงสำหรับการพูดและการเขียนที่สอดคล้องกัน: البتہ albattā (อย่างไรก็ตาม/แน่นอน), بہرحال baharhāl (ไม่ว่าอย่างไร), چنانچہ chunānche (ดังนั้น), علاوہ ازیں alāvā azīṅ (นอกจากนี้), مزید برآں mazīd barāṅ (ยิ่งกว่านั้น).

مجہول کی مختلف اقسام เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับสูง (C1) เป็นรูปกรรมวาจาที่ไปไกลกว่าพื้นฐาน เช่น กรรมวาจาแสดงความสามารถ (مجھ سے چلا نہیں جاتا — ฉันเดินไม่ได้), กรรมวาจาแสดงความทนไม่ได้ (اس سے برداشت نہیں ہوتا — เขา/เธอทนสิ่งนั้นไม่ได้) และกรรมวาจาไร้ประธานเฉพาะ (یہاں بیٹھا نہیں جاتا — นั่งตรงนี้ไม่ได้)

News and Journalism Register (خبری اور صحافتی اسلوب) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับสูง (C1) ภาษาของหนังสือพิมพ์และสื่อกระจายเสียงอูรดู: ไวยากรณ์พาดหัวข่าว กริยารายงานข่าวแบบเป็นทางการ (اظہار کیا, «แสดงออก»), วลีแสดงที่มา และรูปแบบการเขียนข่าวเฉพาะของอูรดูที่ผสมคำภาษาเปอร์เซีย อาหรับ และอังกฤษ

شاعرانہ اور غزل کی زبان (ระดับภาษากวีและฆอซัล) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเชี่ยวชาญ (C2) กวีนิพนธ์อูรดู โดยเฉพาะฆอซัล ใช้ไวยากรณ์โบราณ คำศัพท์เปอร์เซีย/อาหรับ และขนบเฉพาะ เช่น ใช้ kī แทน ko รูปกริยาคลาสสิก ลำดับคำกลับด้าน และภาพเปรียบตามขนบ (คนรัก เหล้า สวน)

علاقائی اور سماجی تنوع (ความหลากหลายทางภูมิภาคและสังคม) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเชี่ยวชาญ (C2) ภาษาอูรดูแตกต่างกันไปตามภูมิภาค เช่น ประเพณีของลัคเนา เดลี การาจี และลาฮอร์ ความต่างปรากฏในคำศัพท์ การออกเสียง และสำนวน รวมถึงสเปกตรัมฮินดี-อูรดู อูรดูดักขินี (อินเดียใต้) และรูปแบบในชุมชนพลัดถิ่น

ภาษาราชการและภาษาระบบงานเอกสาร (سرکاری اور دفتری زبان) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูระดับเชี่ยวชาญ (C2) ครอบคลุมภาษาอูรดูแบบทางการที่ใช้ในเอกสารราชการ กระบวนการทางกฎหมาย และการติดต่อโต้ตอบอย่างเป็นทางการ โดยมีลักษณะเด่นคือคำศัพท์เชื้อสายเปอร์เซีย-อาหรับ โครงสร้างนามที่ซับซ้อน และวลีแบบแผนจากธรรมเนียมงานเอกสาร

اردو ہندی سلسلہ اور اسلوب تبدیلی (ความต่อเนื่องระหว่างอูรดูกับฮินดีและการสลับทะเบียนภาษา) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเชี่ยวชาญ (C2) อูรดูและฮินดีมีโครงสร้างไวยากรณ์ร่วมกันมาก แต่คำศัพท์ทางการมักต่างกัน โดยอูรดูนิยมคำจากเปอร์เซีย-อาหรับ ส่วนฮินดีนิยมคำจากสันสกฤต ผู้เรียนขั้นสูงควรเข้าใจการสลับทะเบียนภาษา ฐานภาษาพูดฮินดูสตานีร่วมกัน และความหมายทางสังคมของการเลือกคำ

รูปแบบและฉันทลักษณ์กวีนิพนธ์แบบคลาสสิก (کلاسیکی نظمی اصناف اور بحریں) เป็นหัวข้อในภาษาอูรดูระดับเชี่ยวชาญ (C2) ที่ช่วยให้เข้าใจรูปแบบบทกวีอูรดูนอกเหนือจาก ghazal เช่น نظم nazm (กลอนอิสระ), قصیدہ qasīda (บทสดุดี), مرثیہ marsiya (บทไว้อาลัย) และ رباعی rubā'ī (โคลงสี่บรรทัด) รวมถึงฉันทลักษณ์ที่สืบมาจากอาหรับ (بحر) และบทบาทของมันในการกำหนดรูปแบบกวีนิพนธ์อูรดู

فارسی اور عربی لسانی تہیں (ชั้นคำศัพท์เปอร์เซียและอาหรับ) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเชี่ยวชาญ (C2) ทำความเข้าใจชั้นคำศัพท์หลักสามชั้นในภาษาอูรดู: คำพื้นเมืองอินเดีย (ہندوی), คำเปอร์เซีย (فارسی) และคำอาหรับ (عربی) รวมถึงหน้าที่ของแต่ละชั้นในระดับภาษาและการผสานรูปคำยืมเข้ากับระบบภาษา

جدید میڈیا اور ڈیجیٹل اردو (อูรดูในสื่อสมัยใหม่และโลกดิจิทัล) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ภาษาอูรดูในระดับเชี่ยวชาญ (C2) อูรดูร่วมสมัยในสื่อสังคม ข้อความสั้น และพื้นที่ดิจิทัลมักรวมถึงการเขียนอูรดูด้วยอักษรละติน การปนภาษาอังกฤษ สแลงอินเทอร์เน็ต และรูปแบบภาษาเขียนไม่เป็นทางการที่พัฒนาขึ้นในปากีสถานยุคใหม่

Proverbs and Folk Wisdom (محاورے اور لوک دانش) เป็นหัวข้อไวยากรณ์ในภาษาอูรดูที่จัดอยู่ในระดับเชี่ยวชาญ (C2) สุภาษิตอูรดู (کہاوتیں) สะท้อนภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของเอเชียใต้และอิสลาม หลายบทมีต้นกำเนิดจากเปอร์เซีย บางบทมาจากประเพณีพื้นบ้านท้องถิ่น จำเป็นสำหรับการทำความเข้าใจการอ้างอิงทางวัฒนธรรมและการใช้ภาษาเชิงวาทศิลป์