Modale Nuances in het Nederlands

Overzicht

Op C1-niveau ga je verder dan de basisbetekenissen van modale werkwoorden en leer je de subtiele nuances en overlappingen. Kunnen kan ook toestemming uitdrukken; mogen kan ook wens uitdrukken; zullen kan ook sterke verwachting zijn. Het begrijpen van deze nuances maakt je taal preciezer.

Hoe het werkt

Nuances per modaal werkwoord

Kunnen:

Nuance	Voorbeeld
Vaardigheid	Ik kan pianospelen.
Mogelijkheid	Het kan morgen regenen.
Toestemming (informeel)	Je kan nu gaan.
Logische conclusie	Dat kan niet kloppen.

Mogen:

Nuance	Voorbeeld
Toestemming	Je mag gaan.
Verbod (negatief)	Je mag niet roken.
Wens (formeel)	Moge het goed gaan.
Goedkeuring	Dat mag er wezen!

Moeten:

Nuance	Voorbeeld
Verplichting	Je moet betalen.
Logische noodzaak	Hij moet wel weten waar ze is.
Aanraden	Je moet dat boek lezen!

Zullen:

Nuance	Voorbeeld
Toekomst/belofte	Ik zal het doen.
Verwachting	Dat zal wel lukken.
Zeker weten	Hij zal nu wel thuis zijn.
Irritatie (zullen + maar)	Het zal mij een zorg zijn.

Voorbeelden in context

Nederlands	Vertaling	Nuance
Dat kan niet waar zijn.	Dat kan niet waar zijn.	Logische onmogelijkheid
Mag ik vragen wat je bedoelt?	Mag ik vragen wat je bedoelt?	Beleefd verzoek
Hij moet al thuis zijn, het is al laat.	Hij moet al thuis zijn; het is al laat.	Redenering
Dat zal wel meevallen.	Dat zal waarschijnlijk wel goedkomen.	Geruststelling of verwachting
Je kunt dit niet menen.	Je kunt dit toch niet menen.	Verrassing of ongeloof
Moge het u goed vergaan.	Moge het u goed vergaan.	Formele wens

Oefentips

1. Nuancetabel invullen. Maak een tabel per modaal werkwoord met alle nuances en een voorbeeld.
2. Contextgevoeligheid. Lees zinnen en bepaal welke nuance het modale werkwoord heeft.
3. Herschrijven. Herschrijf zinnen met een ander modaal dat een vergelijkbare maar iets andere nuance heeft.

Verwante concepten

• Vereiste: Het Werkwoord Kunnen — nodig als basis voor dit onderwerp