Italyancada Bello ve Buono

Genel Bakis

Bello (guzel) ve buono (iyi) Italyancadaki en yaygin sifatlardan ikisidir — ve A1 seviyesindeki en zorlulardan ikisidir. Cinsiyet ve sayiya gore sadece son eklerini degistiren normal sifatlarin aksine, bello ve buono bir isimden once geldiklerinde ozel kisaltilmis bicimler alirlar.

Bu bicimler rastgele degildir. Bello, belirli tanimliktaki (il, lo, la, i, gli, le) ayni kaliba uyar; buono ise belirsiz tanimligin (un, uno, una, un') kalibini izler. Bu baglanti bir kez goruldugunde, bicimleri hatilamak cok daha kolaylasir.

Bello ve buono isimden sonra veya "essere" fiilinden sonra geldiklerinde, standart dort son eki (-o, -a, -i, -e) kullanan normal sifatlar gibi davranirlar.

Nasil Calisir

Bello — belirli tanimligi izler

Bello, belirli tanimligi yansitr. Ismin aldigi tanimlik, bello'nun bicimini belirler:

Belirli tanimlik	Bello bicimi	Once kullanilir	Ornek
il	bel	cogu eril tekil isim	un bel ragazzo
lo	bello	s+unsuz, z, gn, ps, x	un bello specchio
l'	bell'	unlu (eril tekil)	un bell'uomo
la	bella	disil tekil + unsuz	una bella casa
l'	bell'	unlu (disil tekil)	una bell'idea
i	bei	cogu eril cogul isim	dei bei ragazzi
gli	begli	s+unsuz, z, unlu, gn	dei begli occhi
le	belle	tum disil cogul isimler	delle belle case

Buono — belirsiz tanimligi izler

Buono, belirsiz tanimligi (un/uno/una/un') yansitr:

Belirsiz tanimlik	Buono bicimi	Once kullanilir	Ornek
un	buon	cogu eril tekil isim	un buon amico
uno	buono	s+unsuz, z, gn, ps, x	un buono stipendio
una	buona	disil tekil + unsuz	una buona idea
un'	buon'	unlu (disil tekil)	una buon'amica

Belirsiz tanimlik sadece tekilde bulundugu icin, buono'nun cogul bicimleri normaldir: buoni (eril) ve buone (disil).

Isimden sonra veya "essere" ile

Bello veya buono isimden sonra veya "essere" fiilinden sonra geldiginde, dort normal bicim kullanilir:

	Eril	Disil
Tekil	bello / buono	bella / buona
Cogul	belli / buoni	belle / buone

• Quel ragazzo e bello. (O cocuk yakisikli.)
• La torta e buona. (Pasta lezzetli.)

Baglamda Ornekler

Italyanca	Turkce	Not
Che bel vestito!	Ne guzel bir elbise!	bel, eril tekil oncesi (il vestito)
Ho visto un bello spettacolo.	Guzel bir gosteri izledim.	bello, sp- oncesi (lo spettacolo)
Che **bell'**idea!	Ne harika bir fikir!	bell', unlu oncesi (l'idea)
Roma e una bella citta.	Roma guzel bir sehir.	bella, disil tekil + unsuz oncesi
Ci sono dei bei posti qui.	Burada guzel yerler var.	bei, eril cogul oncesi (i posti)
Che begli occhi hai!	Ne guzel gozlerin var!	begli, unlu oncesi (gli occhi)
Ho comprato delle belle scarpe.	Guzel ayakkabilar aldim.	belle, disil cogul oncesi
E un buon ristorante.	Iyi bir restoran.	buon, eril tekil oncesi (un ristorante)
Ha un buono stipendio.	Iyi bir maasi var.	buono, st- oncesi (uno stipendio)
Buona giornata!	Iyi gunler!	buona, disil tekil + unsuz oncesi
E una **buon'**amica.	O iyi bir arkadas.	buon', disil unlu oncesi (un'amica)
Sono buoni questi biscotti.	Bu biskuviler lezzetli.	buoni, isimden sonra (normal bicim)
Il libro e davvero bello.	Kitap gercekten guzel.	bello, essere'den sonra (normal bicim)

Yaygin Hatalar

Isimden once tam bicim kullanmak

• Yanlis: un bello giardino
• Dogru: un bel giardino
• Neden: "il" tanimligi alan bir isimden once (il giardino), bello "bel" olarak kisalir. "Bello" sadece "lo" alan isimlerden once kullanilir.

Unlu oncesinde kesme isaretini unutmak

• Yanlis: un bel uomo
• Dogru: un bell'uomo
• Neden: Eril unlu oncesinde bello, tanimligin "l'" oldugu gibi, kesme isaretiyle "bell'" olur.

Isimden sonra kisaltilmis bicimler kullanmak

• Yanlis: Il ragazzo e bel.
• Dogru: Il ragazzo e bello.
• Neden: Kisaltilmis bicimler sadece isimden once gecerlidir. Isimden sonra veya "essere" ile normal bicim kullanilir.

Buono ve bello'yu karistirmak

• Yanlis: Un bel pranzo (lezzetli oldugunu kastetmek icin)
• Dogru: Un buon pranzo
• Neden: "Bello" gorunusu, "buono" kaliteyi veya tadi anlatir. Turkcedeki "guzel" ve "iyi" ayrimi gibidir.

Pratik Ipuclari

1. Tanimlik numarasi: Bello'nun biciminden emin olmadiginizda, ismin hangi belirli tanimligi aldigini dusunun. Isim "gli" kullaniyorsa (gli occhi), bello "begli" olur (begli occhi). Buono icin belirsiz tanimligi dusunun.
2. Selamlasmalarla pratik yapin: "Buongiorno" (buon + giorno), "Buona sera" ve "Buona notte" gibi gunluk ifadeler buono bicimleri icin dogal pratiktir — zaten farkinda olmadan kullaniyorsunuz.
3. Ciftler olusturun: Her ismi bello/buono ile hem once hem sonra kullanarak pratik yapin: "un bel libro / il libro e bello", "un buon caffe / il caffe e buono". Bu, kisaltilmis ve normal bicimleri ne zaman kullanacaginizi iceselletirmenize yardimci olur.

Ilgili Kavramlar

• On kosul: Duzensiz sifatlar — bello/buono'nun on-isim konumunda degistirdigi standart sifat uyumu