İngilizcede 's ile sahiplik

Kısaca

İngilizcede bir şeyin kime ait olduğunu belirtmek için tekil adın sonuna 's getirilir: John's car — “John'un arabası”. Sonunda s bulunan çoğul adlarda yalnızca kesme işareti kullanılır: my parents' house — “annemle babamın evi”; s ile bitmeyen çoğullarda ise yine 's gerekir: the children's toys — “çocukların oyuncakları”. İnsanlarla ilgili sahiplikte bu yapı çok yaygındır; nesnelerin bölümlerini anlatırken the end of the movie — “filmin sonu” gibi of içeren yapılar da kullanılır.

Genel bakış

Türkçede “Ayşe'nin çantası”, “komşuların arabası” ve “filmin sonu” derken iki varlık arasında ilişki kurarız. İngilizcede 's ile sahiplik de aynı ihtiyacı karşılar. Buradaki “sahiplik” yalnızca bir eşyanın sahibi olmak değildir: Bir kişinin kardeşini, işini, fikrini veya randevusunu anlatırken de bu yapı kullanılır.

Bu konu A1 düzeyinde öğrenilen temel yapılardan biridir. Günlük konuşmada kimin telefonu çaldığını, bir evin kimlere ait olduğunu veya hangi kişinin işinden söz edildiğini belirtmek için sık sık gerekir. Önce üç yazım seçeneğini öğrenmek yeterlidir: tekil adlarda 's, s ile biten çoğullarda ', diğer çoğullarda 's.

Türkçe bilenler için sözcük sırası tanıdıktır: “John'un arabası” derken olduğu gibi İngilizcede de önce sahip, ardından sahip olunan şey gelir. Ancak Türkçedeki “arabası” gibi ikinci sözcüğe de ek getirme alışkanlığını İngilizceye taşımamak gerekir. John's car ifadesinde sahiplik işareti yalnızca John sözcüğündedir; car değişmez.

Yapı nasıl kurulur?

1. Tekil adın sonuna 's getirin

Ad, kişi, yer, nesne veya kavram bildiren sözcüktür. Tekil, bir kişiden ya da bir şeyden söz edilmesi demektir. Tekil bir ad sahiplik bildiriyorsa sonuna kesme işareti ve s eklenir:

Sahibi belirten ad + 's + sahip olunan şey

• John's car — John'un arabası
• my sister's phone — kız kardeşimin telefonu
• the teacher's bag — öğretmenin çantası
• the dog's name — köpeğin adı

Kural yalnızca kişi adları için geçerli değildir. Sister, teacher ve dog gibi sözcükler de sahiplik alabilir. Türkçede sıradan adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: “öğretmenin” yazarız. İngilizcede ise teacher's yazımındaki kesme işareti gereklidir. Bu, Türkçe yazım alışkanlığının kolayca hataya yol açabildiği bir noktadır.

Sahip olunan şeyin sayısı bu eki belirlemez:

• the student's book — öğrencinin kitabı
• the student's books — öğrencinin kitapları

İkisinde de tek bir öğrenciden söz edildiği için student's kullanılır. Kitapların bir ya da birden fazla olması ayrı bir konudur.

2. Sonunda s bulunan çoğul adlarda yalnızca kesme işareti kullanın

Çoğul, birden fazla kişi ya da şeyden söz edilmesi demektir. İngilizcede pek çok ad çoğul yapılırken -s veya -es alır. Böyle bir çoğul adın sahiplik biçiminde sona yalnızca ' eklenir:

• my parents' house — annemle babamın evi
• the students' books — öğrencilerin kitapları
• the teachers' room — öğretmenlerin odası
• the babies' clothes — bebeklerin giysileri

Önce sahibin tekil mi çoğul mu olduğuna karar verin; kesme işaretini sonra yerleştirin. My parent's house “annemin ya da babamın evi” anlamına gelebilir; my parents' house ise anne ve babayı birlikte belirtir. İşaretin yeri küçük görünse de anlamı değiştirir.

3. Sonunda s bulunmayan çoğullara 's getirin

Bazı adların çoğulu -s eklenerek oluşmaz. Bunlara düzensiz çoğullar, yani alışılmış çoğul kuralını izlemeyen biçimler denir. Bu biçimler s ile bitmiyorsa sahiplik için 's alır:

• the children's toys — çocukların oyuncakları
• the women's bags — kadınların çantaları
• the men's jackets — erkeklerin ceketleri
• people's opinions — insanların görüşleri

Children zaten “çocuklar” demektir. Sahiplik yapmak için ayrıca çoğul eki getirilmez. Aynı şekilde women ve men de başlı başına çoğuldur.

Üç temel biçim bir arada

Sahibin biçimi	İngilizce sahiplik ifadesi	Türkçe karşılığı
Tekil ad	the girl's bike	kızın bisikleti
Sonu s ile biten çoğul	the girls' bikes	kızların bisikletleri
Sonu s ile bitmeyen çoğul	the children's bikes	çocukların bisikletleri
Tekil özel ad	John's car	John'un arabası
Sonu s ile biten çoğul	my parents' house	annemle babamın evi

Burada sahibin biçimine bakıyoruz. “Bir bisiklet mi, birkaç bisiklet mi?” sorusu kesme işaretinin yerini belirlemez. Birden fazla kişi ortak bir şeye de sahip olabilir: the girls' room — “kızların odası”.

4. Sahiplik ifadesinin önüne gereksiz sözcük eklemeyin

İngilizcede a ve the, bir adın belirsiz ya da belirli olarak sunulmasına yardım eden sözcüklerdir; bunlara tanımlık denir. John's car gibi bir sahiplik ifadesi, hangi arabadan söz edildiğini zaten belirler. Bu nedenle John's the car denmez.

Ancak sahibin kendisi the ile belirtilmiş olabilir:

• the teacher's car — öğretmenin arabası
• my brother's car — erkek kardeşimin arabası

İlk örnekte the, arabaya değil öğretmene bağlıdır. İkinci örnekte my, erkek kardeşin kimin kardeşi olduğunu belirtir. Sahip olunan şeyin önüne ise sıfat, yani onun özelliğini anlatan bir sözcük gelebilir: my brother's new car — “erkek kardeşimin yeni arabası”.

5. Of ile aynı ilişkiyi ters sırada kurabilirsiniz

Of, iki ad arasında ilişki kurmaya yarayan bir sözcüktür. Bu yapıda önce anlatılan şey, sonra onun bağlı olduğu varlık gelir:

Anlatılan şey + of + bağlı olduğu varlık

• the end of the movie — filmin sonu
• the roof of the house — evin çatısı
• the name of the street — sokağın adı

Türkçede bu örneklerin hepsinde bağlı olunan varlık önce gelir. İngilizcedeki of yapısında sıralama tersine döner. Dolayısıyla Türkçedeki sözcükleri sırayla çevirerek bu yapıyı kuramazsınız.

Başlangıç için kişiler ve hayvanlarda 's, nesnelerin parçalarında of iyi bir çıkış noktasıdır. Fakat bu kesin bir “canlı–cansız” ayrımı değildir. The company's website — “şirketin internet sitesi” gibi çok yaygın kullanımlar vardır. Daha ayrıntılı seçim ölçütlerini aşağıda bulabilirsiniz.

Bağlam içinde örnekler

Aşağıdaki cümlelerde hem sahiplik hem de günlük ilişkiler gösteriliyor. Çevirilerde Türkçenin doğal anlatımı kullanılmıştır; her sözcüğün bire bir aynı sırada olması beklenmez.

İngilizce	Türkçe	Açıklama
John's car is outside.	John'un arabası dışarıda.	Tekil özel ad sahiplik alır.
My parents' house is near the station.	Annemle babamın evi istasyonun yakınında.	Sahipler birden fazladır; çoğul s ile biter.
The children's toys are on the floor.	Çocukların oyuncakları yerde.	Düzensiz çoğul, sahiplik için kesme işareti ve s alır.
I didn't like the end of the movie.	Filmin sonunu beğenmedim.	Bir eserin bölümü anlatılıyor.
My sister's phone is charging.	Kız kardeşimin telefonu şarj oluyor.	Sahibin önünde başka bir sahiplik sözcüğü bulunabilir.
The dog's name is Max.	Köpeğin adı Max.	Hayvanlarla da kullanılır.
The students' bags are in the classroom.	Öğrencilerin çantaları sınıfta.	Birden fazla öğrenci söz konusudur.
The women's changing room is upstairs.	Kadınların soyunma odası üst katta.	Sonu s ile bitmeyen çoğul kullanılır.
Is this your father's jacket?	Bu, babanın ceketi mi?	Sorularda da sahiplik yapısı değişmez.
Our manager's office is on the second floor.	Müdürümüzün ofisi ikinci katta.	İş ortamında yaygın bir kullanım.
The company's website is easy to use.	Şirketin internet sitesini kullanmak kolay.	Kurum adlarıyla da sahiplik kurulabilir.
Tomorrow's meeting starts at nine.	Yarınki toplantı dokuzda başlıyor.	Zaman ilişkisi bildirir; gerçek sahiplik yoktur.

Sık yapılan hatalar

1. İngilizcede sıradan adlara kesme işareti koymamak

• Yanlış: My sisters phone is new.
• Doğru: My sister's phone is new. — Kız kardeşimin telefonu yeni.
• Neden? Bir kız kardeşin telefonundan söz ediliyorsa tekil ada 's gerekir. Türkçede “kardeşimin” tek parça yazılır; İngilizcedeki kesme işaretini bu alışkanlık nedeniyle atlamayın.

2. Tekil ve çoğul sahibin yazımını karıştırmak

• Yanlış: My parents's house is small.
• Doğru: My parents' house is small. — Annemle babamın evi küçük.
• Neden? Parents zaten s ile biten çoğuldur. Sahiplik için ikinci bir s eklenmez. Bir ebeveynden söz ediliyorsa my parent's house yazılır; bu başka bir anlamdır.

3. Düzensiz çoğulu yeniden çoğullaştırmak

• Yanlış: The childrens' toys are here.
• Doğru: The children's toys are here. — Çocukların oyuncakları burada.
• Neden? Children zaten çoğuldur ve sonunda s yoktur. Gerekli biçim, bu sözcüğe 's eklenerek oluşturulur.

4. Türkçedeki iki ekli yapıyı İngilizceye taşımak

• Yanlış: John's car's is red.
• Doğru: John's car is red. — John'un arabası kırmızı.
• Neden? Sahiplik ilişkisi ilk sözcükte belirtilir. Türkçedeki “araba-sı” ekinin İngilizcede ayrıca karşılanması gerekmez. Car's kendi başına başka bir sahiplik ilişkisinde kullanılabilir, fakat bu cümlede yeri yoktur.

5. Sahip olunan adın önüne ayrıca tanımlık koymak

• Yanlış: This is Anna's the bag.
• Doğru: This is Anna's bag. — Bu, Anna'nın çantası.
• Neden? Sahiplik ifadesi zaten çantayı belirler. Bunun yerine This is the teacher's bag — “Bu, öğretmenin çantası” denebilir; burada tanımlık sahibin önündedir.

6. Sahiplik bildiren its biçimine kesme işareti eklemek

• Yanlış: The dog is eating it's food.
• Doğru: The dog is eating its food. — Köpek mamasını yiyor.
• Neden? Its “onun” anlamında sahiplik bildirir ve kesme işareti almaz. It's ise it is veya it has biçiminin kısaltmasıdır; adlara eklenen sahiplik 's ile aynı yapı değildir.

Kullanım notları

Sahiplik, ilişki anlamını da taşır

Anna's brother — “Anna'nın erkek kardeşi” ifadesi, Anna'nın bir kişiye sahip olduğu anlamına gelmez. The doctor's advice — “doktorun tavsiyesi” de bir ilişkiyi, burada tavsiyenin kimden geldiğini gösterir. Türkçedeki “annemin doğum günü”, “şirketin kararı” gibi ifadelerde de benzer bir anlam genişliği vardır.

Bu yüzden sahipliği yalnızca eşyalarla çalışmayın. Aile, iş, fikirler ve olaylarla ilgili örnekler de kullanın. “Kimin?” sorusu çoğu zaman yardımcı olur; zaman ifadelerinde ise “hangi günün?” veya “ne kadar sürenin?” sorusu daha uygundur.

Yazıdaki fark her zaman konuşmada duyulmaz

The girl's bag — “kızın çantası” ile the girls' bag — “kızların çantası” genellikle aynı şekilde söylenir. Kesme işaretinin yeri konuşmada ayrı bir ses oluşturmaz. Kimin kastedildiği bağlamdan anlaşılır; yazarken bu ayrımı kendiniz göstermeniz gerekir.

Tekil adlara eklenen 's, sözcüğün son sesine göre üç farklı biçimde duyulabilir. Jack's — “Jack'in” biçiminde /s/, John's — “John'un” biçiminde /z/, Rose's — “Rose'un” biçiminde /ɪz/ duyulur. Son biçimde kısa bir ek hece vardır. Bu telaffuz farkları yazım kuralını değiştirmez.

's mi, of mu?

Kişiler ve hayvanlarda 's çoğu zaman doğal seçimdir: my friend's address — “arkadaşımın adresi”. Nesnelerin parçaları ve soyut ilişkiler için of sık görülür: the colour of the wall — “duvarın rengi”. Ancak bazı ifadelerde ikisi de mümkündür: the book's title ve the title of the book ikisi de “kitabın adı” demektir.

Sahibi belirten bölüm çok uzunsa of cümleyi daha okunaklı kılabilir. The opinion of the person sitting next to me — “yanımda oturan kişinin görüşü” ifadesinde uzun açıklama sona bırakılmıştır. Başlangıçta kısa sahiplerle 's, uzun açıklamalarla of kullanmak yararlı bir alışkanlıktır; zamanla hangi ifadenin daha doğal olduğunu okudukça fark edersiniz.

Temelin ötesinde: daha ileri kullanımlar

Bu bölümdeki ayrıntıları hemen kullanmak zorunda değilsiniz. İlk aşamada üç temel yazım biçimini doğru kurmanız yeterlidir. Aşağıdaki kullanımlarla ise okurken ve dinlerken karşılaşabilirsiniz.

Sonu s ile biten tekil adlar ve kişi adları

Son harfin s olması, sözcüğün çoğul olduğu anlamına gelmez. James bir kişinin adı, boss ise tekil olarak “patron” demektir. Bu tür tekil adlarda 's yaygın ve güvenli bir seçimdir:

• James's phone — James'in telefonu
• the boss's office — patronun ofisi

Bazı yayınların yazım kuralları, özellikle kişi adlarında yalnızca kesme işareti kullanılmasını tercih eder: James' phone. Bu bir yazım tercihi farkıdır; düzenli çoğulların kuralıyla karıştırılmamalıdır. Bir kurumun belirli yazım kılavuzunu izlemiyorsanız James's biçimini kullanıp tutarlı kalabilirsiniz.

Ortak sahiplik ve ayrı sahiplik

İki kişi aynı şeyin sahibiyse genellikle yalnızca son kişinin adına 's eklenir:

• Anna and Mark's apartment — Anna ile Mark'ın birlikte yaşadığı daire

Her kişinin ayrı bir şeyi varsa iki ada da sahiplik işareti getirilir:

• Anna's and Mark's phones — Anna'nın ve Mark'ın telefonları

İlk yapı kişileri birlikte ele alır; ikincisi her birinin sahipliğini ayrı ayrı belirtir. Bağlam bazen daha ayrıntılı açıklama gerektirir. Özellikle eşya sayısının önemli olduğu durumlarda açık bir cümle kurmak, yalnızca kesme işaretine güvenmekten daha iyidir.

Zaman, süre ve kurumlarla kullanım

Cansız varlıklarla 's kullanılmaz biçiminde kesin bir kural yoktur. Zamanlar, süreler, kurumlar ve yerlerle bu yapı yaygındır:

• today's news — bugünün haberleri
• a week's holiday — bir haftalık tatil
• two weeks' holiday — iki haftalık tatil
• the city's parks — şehrin parkları

Süre ifadelerinde aynı tekil–çoğul yazım ayrımı korunur. A week tekildir, two weeks ise s ile biten çoğuldur. Türkçede bunları çoğu zaman “haftanın” diye değil, “haftalık” diye çeviririz. Yapının anlamını kavramak, eki her yerde aynı Türkçe ekle karşılamaya çalışmaktan daha önemlidir.

Sahip olunan adın söylenmemesi

Neyin kastedildiği belli olduğunda sahip olunan ad çıkarılabilir. Buna eksilti, yani bağlamdan anlaşılan sözcüğü tekrar etmemek denir:

• This bag is mine, and that one is Anna's. — Bu çanta benim, şu da Anna'nın.
• We're having dinner at my parents'. — Annemle babamın evinde akşam yemeği yiyeceğiz.

İlk cümlede ikinci kez “çanta” denmez. İkinci cümlede “ev” sözcüğü açıkça yazılmasa da anlaşılır. Benzer şekilde at the dentist's — “dişçide” ifadesi, dişçinin çalıştığı yeri anlatabilir. Türkçede “annemlerde”, “dişçide” gibi doğal karşılıklar kullanırız.

Çift sahiplik yapısı

Of ile 's bazen birlikte bulunur:

• a friend of Anna's — Anna'nın bir arkadaşı
• a colleague of my father's — babamın bir iş arkadaşı

Bu yapı, bir kişinin arkadaşları veya tanıdıkları arasından birini belirtmek için çok kullanışlıdır. A friend of mine — “bir arkadaşım” da aynı türden bir kullanımdır; burada mine, tek başına “benimki/benim” anlamını taşıyan sahiplik biçimidir. Bu yapıda my değil mine kullanılır. Başlangıçta kısa kalıp olarak tanımak yeterlidir.

İşaret tek sözcüğe değil, bir sözcük grubuna bağlanabilir

Bazen sahibi belirten bölüm birkaç sözcükten oluşur ve 's grubun sonuna gelir:

• my brother-in-law's car — eşimin erkek kardeşinin arabası
• the woman next door's cat — yan evdeki kadının kedisi

İkinci örnekte sahip “kapı” değil, yan evdeki kadındır; işaret bütün gruba bağlıdır. Çok uzun gruplarda bu kullanım anlaşılmayı zorlaştırabilir. Böyle durumlarda of ile yeniden kurmak veya cümleyi bölmek daha açık olabilir. Bu ayrıntı, 's yapısını Türkçedeki bir ekin tam karşılığı saymanın neden her zaman işe yaramadığını da gösterir.

Çalışma önerileri

1. Önce sahibin sayısını belirleyin. “Öğretmenin kitabı”, “öğretmenlerin kitabı” ve “çocukların kitabı” ifadelerini yazın. Ardından the teacher's book, the teachers' book ve the children's book biçimleriyle karşılaştırın. Her seferinde sahibin altını çizin; kitabın sayısıyla sahibin sayısını birbirine karıştırmayın.

2. Çevrenizdeki eşyalarla iki aşamalı cümleler kurun. Önce my sister's keys — “kız kardeşimin anahtarları” gibi kısa bir ifade yazın. Sonra bunu My sister's keys are on the table — “Kız kardeşimin anahtarları masada” biçiminde tamamlayın. Beş eşya seçip sahipleri tekil, düzenli çoğul ve düzensiz çoğul olacak şekilde değiştirin.

3. Kesme işaretini anlam kontrolü olarak kullanın. Okuduğunuz bir metinde 's gördüğünüzde bunun sahiplik mi, kısaltma mı olduğunu sorun. Anna's bag — “Anna'nın çantası” sahipliktir; Anna's tired — “Anna yorgun” ise Anna is tired cümlesinin kısaltmasıdır. Yazdığınız sahiplik ifadelerinde de önce doğru çoğulu oluşturun, sonra işareti ekleyin.

İlgili konular

• Önce öğrenilmesi yararlı: Sahiplik sıfatları — my, your, his, her gibi bir adın önünde kime ait olduğunu belirten sözcükleri öğretir. “Benim arabam” ile “John'un arabası” arasındaki farkı bu konuyla birlikte çalışabilirsiniz.