İngilizcede akademik ve resmî yazı dili

Kısaca

İngilizcede akademik ve resmî yazı dili, düşünceyi süslü sözcüklerle değil, açık gerekçeler ve kanıtın gücüne uygun ifadelerle sunar. Edilgen yapılar işlemi öne çıkarır; temkinli ifadeler iddianın sınırını gösterir; adlaştırma, bir eylemi tartışılabilecek bir kavrama dönüştürür. Bunların hiçbiri her cümlede zorunlu değildir: iyi bir metin, resmiyet uğruna açıklığı feda etmez.

Genel bakış

Bir araştırma makalesi, kurum raporu, resmî başvuru ve iş e-postası aynı biçimde yazılmaz. Yine de bu metinlerin ortak bir beklentisi vardır: okur, ne söylendiğini, hangi gerekçeye dayanıldığını ve kendisinden ne beklendiğini kolayca anlamalıdır. Günlük konuşmada yeterli olan “Bu iş pek iyi gitmedi” türü bir ifade, bir raporda hangi sonucun hangi ölçüte göre yetersiz kaldığını açıklamaz.

C2 düzeyinde amaç, yalnızca resmî görünen kalıpları tanımak değil, uygun olanı seçebilmektir. Üslup, yani anlatımın ortama ve okura göre aldığı biçim, sözcük seçiminden cümle kuruluşuna kadar uzanır. Akademik bir tartışmada ihtiyatlı bir çıkarım gerekirken, bir güvenlik talimatında kısa ve kesin bir emir daha yararlı olabilir. Bu nedenle “resmî” ile “dolaylı ve uzun” aynı şey değildir.

Türkçe akademik metinlerde “tespit edilmiştir”, “değerlendirilmesi gerekmektedir” gibi yapılar tanıdıktır. İngilizcede de benzer seçenekler vardır; ancak Türkçedeki her uzun yapıyı aynı uzunlukta aktarmak gerekmez. Örneğin “Bir inceleme yapılması tarafımızca gerçekleştirilmiştir” düşüncesini İngilizcede gereksiz yere ağırlaştırmak yerine, incelemeyi kimin yaptığını ve neyi incelediğini açıkça söylemek çoğu zaman daha iyidir.

Yapılar nasıl çalışır?

1. Edilgen yapı: işlemi veya sonucu öne çıkarmak

Etken yapı, işi yapanı öne çıkarır: The researchers analysed the samples. — “Araştırmacılar örnekleri analiz etti.” Edilgen yapı ise yapılan işten etkilenen şeyi öne çıkarır: The samples were analysed. — “Örnekler analiz edildi.” İşi yapan bilinmiyorsa, önemsizse veya bağlamdan belliyse edilgen yapı kullanışlıdır.

İngilizcede temel kuruluş, be fiilinin uygun biçimi + fiilin üçüncü biçimi şeklindedir. Üçüncü biçim, sözlüklerde geçmiş ortaç adıyla da geçen analysed, written, taken gibi biçimdir; burada edilgen yapıyı kurmaya yarar. Zamanı gösteren bölüm değişir, üçüncü biçim aynı kalır.

İngilizce yapı	Türkçesi	İşlevi
The samples are stored at room temperature.	Örnekler oda sıcaklığında saklanır.	Genel yöntem veya düzenli işlem
The samples were stored at room temperature.	Örnekler oda sıcaklığında saklandı.	Geçmişte yapılan işlem
The samples have been stored securely.	Örnekler güvenli biçimde saklanmıştır.	Şimdiki durumla bağlantılı geçmiş işlem
The samples should be stored securely.	Örnekler güvenli biçimde saklanmalıdır.	Öneri veya gereklilik

İşi yapanı belirtmek gerekiyorsa by kullanılabilir: The proposal was approved by the committee. — “Öneri kurul tarafından onaylandı.” Ancak her edilgen cümleye “tarafından” karşılığı eklemek gerekmez.

Edilgen yapı akademik yazıda sık görülür, özellikle yöntem anlatırken; fakat etken yapının yasak olduğu anlamına gelmez. We analysed the samples. — “Örnekleri analiz ettik” birçok alanda kabul edilebilir, hatta daha açıktır. Derginin, kurumun veya öğretim elemanının tercihine bakın. Sorumluluk önemliyse işi yapanı gizlemeyin: bir hatanın kim tarafından düzeltileceğini bildiren cümlede etken yapı daha yararlı olabilir.

2. Temkinli anlatım: iddiayı kanıta göre ayarlamak

Temkinli anlatım, bir iddiayı belirsizleştirmek için değil, kesinliğini doğru ölçmek için kullanılan ifadelerdir. Bir deneyde gözlenen ilişki, bütün toplumlarda geçerli bir neden-sonuç bağı olduğunu tek başına kanıtlamaz. Bu ayrımı cümlenin kuruluşu da göstermelidir.

İngilizce ifade	Türkçesi	Neyi değiştirir?
The findings suggest that the treatment is effective.	Bulgular, tedavinin etkili olduğuna işaret ediyor.	Sonucu kesin kanıt olarak sunmaz.
The treatment may reduce symptoms.	Tedavi belirtileri azaltabilir.	Olasılık bildirir.
The treatment appears to reduce symptoms.	Tedavi belirtileri azaltıyor gibi görünüyor.	Eldeki gözleme dayalı değerlendirme sunar.
The treatment is likely to reduce symptoms.	Tedavinin belirtileri azaltması muhtemeldir.	Görece güçlü bir olasılık bildirir.
The treatment reduced symptoms in this sample.	Tedavi bu örneklemde belirtileri azalttı.	İddiayı incelenen grupla sınırlar.

Kiplik fiilleri, olasılık, gereklilik veya izin gibi anlamlar katan may, might, could, must gibi yardımcı fiillerdir. Bunlardan sonra ana fiilin yalın biçimi gelir: may reduce doğrudur; may reduces değildir. May, might ve could arasında her bağlamda geçerli, sabit bir kesinlik sıralaması yoktur; anlamı cümlenin tamamı belirler.

Türkçedeki “-ebilir” eki hem olasılık hem yeterlik bildirebilir. İngilizcede de can ve may her zaman birbirinin yerine geçmez. This method can detect small changes. — “Bu yöntem küçük değişiklikleri saptayabilir” yöntemin kapasitesini anlatır. This change may explain the difference. — “Bu değişiklik farkı açıklıyor olabilir” ise belirli bir açıklamanın olası olduğunu söyler.

Temkin yalnızca yardımcı fiillerle kurulmaz. In some cases (“bazı durumlarda”), within this sample (“bu örneklem içinde”) ve under these conditions (“bu koşullarda”) gibi sınırlandırmalar çoğu zaman daha değerlidir. “Belki” anlamını üst üste eklemek yerine, hangi koşullarda neyi bildiğinizi belirtin.

3. Adlaştırma: eylemi bir kavram olarak ele almak

Adlaştırma, eylem veya özellik bildiren bir sözcükten ad, yani bir varlığı ya da kavramı adlandıran sözcük, oluşturulmasıdır. Örneğin implement “uygulamak”, implementation “uygulama” demektir. Böylece “bir politikayı uygulamak” eylemi, maliyeti veya etkisi tartışılabilecek bir kavrama dönüşür.

İngilizce ifade	Türkçesi	Yapının etkisi
The council implemented the policy.	Belediye meclisi politikayı uygulamaya koydu.	İşi yapanı ve eylemi açıkça gösterir.
The implementation of the policy required additional funding.	Politikanın uygulanması ek finansman gerektirdi.	Uygulama sürecini cümlenin konusu yapar.
We assessed the risks before approval.	Onaydan önce riskleri değerlendirdik.	Eylemi doğrudan anlatır.
The assessment of the risks informed the decision.	Risklerin değerlendirilmesi karara yön verdi.	Değerlendirmeyi ayrı bir süreç olarak ele alır.

Türkçedeki “uygulanması”, “incelenmesi” gibi biçimler bu düşünceye yakın görünür. Ancak İngilizcede bütün fiillerin sonuna tek bir ek getirerek doğal bir ad oluşturamazsınız. Decide → decision (“karar vermek → karar”), analyse → analysis (“analiz etmek → analiz”) gibi biçimleri sözcükle birlikte öğrenmek gerekir.

Adlaştırma cümleyi her zaman daha iyi yapmaz. We conducted an evaluation of the programme. — “Programın değerlendirmesini yaptık” yerine We evaluated the programme. — “Programı değerlendirdik” daha kısa ve aynı derecede resmî olabilir. Ad biçimini, sonraki cümlelerde süreci yeniden konu edecekseniz veya birden fazla süreci karşılaştıracaksanız tercih edin.

4. Sözcük seçimi: konuşma dilinden açık ve ölçülü anlatıma

Resmî metinde a lot of yerine many veya much, kids yerine children gibi seçimler uygun olabilir. Fakat her kısa sözcüğün uzun bir eş anlamlıyla değiştirilmesi gerekmez. Use zaten birçok akademik bağlamda uygundur; yalnızca resmî görünmek için utilise seçmek metni iyileştirmez.

İngilizce ifade	Türkçesi	Kullanım değerlendirmesi
A lot of people dropped out.	Birçok kişi çalışmadan ayrıldı.	Konuşma diline yakın; sayı ve grup belirsiz.
Twelve participants withdrew from the study.	On iki katılımcı çalışmadan çekildi.	Daha ölçülebilir ve bağlama uygun.
We looked into the problem.	Sorunu araştırdık.	Doğal, fakat bir raporda yöntem ayrıntısı gerekebilir.
We investigated the cause of the error.	Hatanın nedenini araştırdık.	İncelemenin odağını açıkça belirtir.

Kısaltılmış fiil biçimleri denilen don't, isn't, we've gibi yazımlar, gündelik e-postalarda yaygındır. Geleneksel akademik yazıda do not, is not, we have daha güvenli tercihlerdir. Bununla birlikte konuşma alıntılarının biçimini keyfî olarak değiştirmeyin.

5. Latince kısaltmalar: aynı işi yapmazlar

Bu kısaltmalar, metne resmî bir hava katmak için serpiştirilecek süsler değildir. Her birinin ayrı bir mantıksal görevi vardır.

Kısaltma	Türkçe karşılığı	Kullanım amacı
e.g.	örneğin	Olası örneklerden birkaçını verir; listeyi tamamlamaz.
i.e.	yani, başka bir deyişle	Önceki ifadeyi açıklığa kavuşturur veya tam olarak ne kastedildiğini belirtir.
etc.	ve benzeri, vb.	Aynı türden başka öğelerin de bulunduğunu gösterir.
viz.	yani, daha açık olarak	Ardından gelen açık listeyi veya açıklamayı tanıtır; günümüzde daha seyrektir.
cf.	karşılaştırınız	Okuru karşılaştırma için başka bir kaynağa veya bölüme yönlendirir.

Several languages were included, e.g., English and Turkish. — “Çeşitli diller çalışmaya alındı; örneğin İngilizce ve Türkçe.” Burada başka diller de olabilir. Buna karşılık The study used two languages, i.e., English and Turkish. — “Çalışmada iki dil kullanıldı, yani İngilizce ve Türkçe” tam olarak hangi iki dilin kullanıldığını söyler.

Etc. öncesinde listenin türü anlaşılır olmalıdır. Age, income, education, etc. — “Yaş, gelir, eğitim vb.” bir bağlamda anlaşılır olabilir; ancak araştırmada gerçekten hangi değişkenleri ölçtüğünüzü bildirirken açık bir liste daha iyidir. İnsanları sıralarken etc. kullanmak yerine and other participants — “ve diğer katılımcılar” gibi bir ifade seçin. Kaynak gösteriminde karşılaşacağınız et al. ise ayrı bir kısaltmadır ve “ve diğerleri” anlamında yazar adlarıyla kullanılır.

Cf. doğrudan “bu iddiayı destekleyen kaynak şudur” anlamına gelmez. Okurdan bir karşılaştırma yapmasını ister; benzerlik veya karşıtlık bağlamdan anlaşılır. Yalnızca bir bilgiye kaynak gösterecekseniz, normal atıf biçimini veya see — “bkz.” yönlendirmesini kullanmak daha açık olabilir.

Bağlam içinde örnekler

Aşağıdaki cümleler, araştırma raporu, kurumsal değerlendirme ve resmî yazışma gibi farklı ortamlardan örneklerdir. Bir kalıbı kullanmadan önce hem Türkçe anlamını hem de hangi işlevi yerine getirdiğini kontrol edin.

İngilizce	Türkçesi	Açıklama
It is widely acknowledged that access to education affects employment opportunities.	Eğitime erişimin iş olanaklarını etkilediği yaygın olarak kabul edilmektedir.	Genel kabul bildirir; akademik metinde yine de kaynak gerekebilir.
Further investigation is warranted.	Daha fazla araştırma yapılması gereklidir.	Eldeki durumun ek incelemeyi haklı kıldığını söyler.
The implementation of the policy was delayed by six months.	Politikanın uygulanması altı ay ertelendi.	Uygulama süreci konu yapılmıştır.
Several factors contribute, viz., cost, time, and resources.	Maliyet, zaman ve kaynaklar olmak üzere çeşitli etkenlerin payı vardır.	Açık liste veren, günümüzde seyrek bir kısaltma içerir.
Participants were informed of their right to withdraw.	Katılımcılara çalışmadan çekilme hakları bildirildi.	Etik süreçte yapılan işlem öne çıkarılır.
These findings may not apply to younger adults.	Bu bulgular daha genç yetişkinler için geçerli olmayabilir.	Sonucun kapsadığı grubu sınırlar.
The results suggest an association rather than a causal relationship.	Sonuçlar, neden-sonuç ilişkisinden ziyade bir bağlantıya işaret ediyor.	Gözlenen bağlantı ile nedenselliği ayırır.
We excluded incomplete responses from the analysis.	Eksik yanıtları analizden çıkardık.	Etken yapı, araştırmacıların kararını açıkça gösterir.
The survey covered several services, e.g., transport and healthcare.	Anket, ulaşım ve sağlık hizmetleri gibi çeşitli hizmetleri kapsadı.	İki hizmeti örnek olarak verir.
The deadline is fixed, i.e., it cannot be extended.	Son tarih kesindir; yani uzatılamaz.	Önceki ifadenin ne anlama geldiğini açıklar.
Please submit the revised document by 15 May.	Lütfen düzeltilmiş belgeyi 15 Mayıs'a kadar gönderin.	Resmî bir isteği açık ve kısa biçimde iletir.
This interpretation remains tentative; cf. the alternative account in Section 4.	Bu yorum henüz kesin değildir; 4. bölümdeki alternatif açıklamayla karşılaştırınız.	Başka bir açıklamayla karşılaştırmaya yönlendirir.

Sık yapılan hatalar

1. Edilgen yapının yardımcı fiilini atlamak

• Yanlış: The data collected in March.
• Doğru: The data were collected in March. — “Veriler mart ayında toplandı.”
• Neden: Tam bir edilgen cümlede were gibi çekimli bir yardımcı fiil gerekir. İlk biçim, “mart ayında toplanan veriler” anlamında daha uzun bir cümlenin parçası olabilir; ancak bu anlamıyla tek başına tamamlanmış bir cümle değildir.

Türkçede edilgenlik ve zaman aynı fiilin üzerinde gösterilebilir. İngilizcede ise edilgen cümlenin ayrı parçalarını yazmayı unutmamak gerekir.

2. Örnek vermekle açıklama yapmayı karıştırmak

• Yanlış: The study examined three sectors, e.g., agriculture, industry, and services. — Tam olarak üç sektörün tamamını açıklamak amaçlanıyorsa uygun değildir.
• Doğru: The study examined three sectors, i.e., agriculture, industry, and services. — “Çalışma üç sektörü inceledi: tarım, sanayi ve hizmetler.”
• Neden: E.g. örnek verir; i.e. kastedilen kapsamı açıklığa kavuşturur. Yalnızca dil bilgisine değil, cümlenin bilgi bakımından ne yaptığına da bakın.

3. Yardımcı fiilden sonra üçüncü tekil kişi eki eklemek

• Yanlış: This factor may explains the difference.
• Doğru: This factor may explain the difference. — “Bu etken farkı açıklıyor olabilir.”
• Neden: May sonrasında ana fiil yalın biçimdedir. Tek bir etken söz konusu olsa da explains kullanılmaz.

4. Temkinli görünmek için aynı anlamı üst üste yığmak

• Kaçınılmalı: The results might possibly perhaps suggest that the method may be useful.
• Daha iyi: The results suggest that the method may be useful for small samples. — “Sonuçlar, yöntemin küçük örneklemler için yararlı olabileceğine işaret ediyor.”
• Neden: İlk cümle dil bilgisel olarak kurulabilir, fakat ihtiyat ifadelerinin yığılması düşünceyi bulanıklaştırır. İkinci cümle hem çıkarımı yumuşatır hem de kapsamını belirtir.

5. Adlaştırırken işi yapanı kaybetmek

• Kaçınılmalı: The implementation of the revision of the assessment was undertaken.
• Daha iyi: The committee revised the assessment procedure. — “Kurul değerlendirme yöntemini gözden geçirip değiştirdi.”
• Neden: İlk cümle kimin ne yaptığını izlemeyi zorlaştırır. Anlatılmak istenen işlem gerçekten yöntem değişikliği ise, özneyi, yani cümlenin kim veya ne hakkında olduğunu gösteren bölümü, açıkça yazın. Karmaşık sürecin farklı aşamaları önemliyse bunları ayrı cümlelerde anlatın; rastgele silmeyin.

6. Yaygın kabulü kanıt yerine kullanmak

• Sorunlu: It is widely acknowledged that this policy is the best solution.
• Daha iyi: In the three studies reviewed, this policy produced lower costs than the alternatives. — “İncelenen üç çalışmada bu politika, alternatiflere göre daha düşük maliyet sağladı.”
• Neden: İlk cümledeki kalıp, “en iyi” yargısının hangi ölçüte ve kaynağa dayandığını söylemez. İkinci cümle daha dar bir iddia kurar ve dayanağını görünür kılar. Bu tür bir cümle ancak gerçekten böyle bulgular varsa yazılmalıdır.

Kullanım notları

Akademik yazı ile resmî yazışma aynı değildir

Akademik metinde okur, bir iddianın kanıtını ve sınırlarını görmek ister. Resmî yazışmada ise yapılacak iş, sorumlu kişi ve tarih ön planda olabilir. Please provide the missing information by Friday. — “Lütfen eksik bilgileri cumaya kadar iletin” doğrudan ama kaba olmayan bir istektir. Resmiyet için her isteği It would be appreciated if… — “... yapılırsa memnun oluruz” kalıbına sokmak gerekmez.

Benzer biçimde, must (“zorunda olmak”) ile may (“olabilir; izinli olmak”) arasındaki farkı sırf daha nazik görünmek için silmeyin. Bir başvurunun zorunlu koşulunu olasılık gibi yazmak, okuru yanlış yönlendirebilir. Akademik ihtiyat, gerçek yükümlülükleri yumuşatma yöntemi değildir.

Birinci kişi otomatik olarak gayriresmî değildir

I (“ben”) veya we (“biz”) kullanımı alan ve yayın kurallarına bağlıdır. We argue that… — “... olduğunu savunuyoruz” bir makalede yazarların görüşünü açıkça işaretleyebilir. Türkçede özne söylenmeden “savunuyoruz” denebilir; İngilizcede etken bir cümle kurarken we gibi bir özne çoğunlukla açıkça gerekir.

Buna karşılık okura you (“siz”) diye seslenmek, bazı akademik metinlerde gereksiz derecede konuşma havası yaratabilir. Bir öğretici metinde doğal olan hitap, araştırma raporunda aynı ölçüde uygun olmayabilir. “İnsan” anlamında her yere one eklemek de dili gereksiz ağırlaştırabilir.

Kısaltmalarda yayın kılavuzunu izleyin

E.g. ve i.e. sonrasında virgül kullanımı üslup kılavuzuna göre değişir. Özellikle Amerikan yayınlarında e.g., ve i.e., yaygındır; bazı Britanya kılavuzları bu ek virgülü kullanmaz. Seçtiğiniz biçimde tutarlı olun. Cümle sonunda etc. varsa, son noktası cümlenin noktası işlevini de görür; ikinci bir nokta eklemeyin.

Bu kısaltmalar İngilizce metinde genellikle italik yazılmaz. Ana metinde for example (“örneğin”) veya that is (“yani”) kullanmak da tamamen uygundur. Viz. tanınması yararlı, fakat günlük üretimde zorunlu olmayan bir biçimdir. Belirsizliği önlemek için çoğu durumda iki nokta veya namely (“yani, daha açık olarak”) yeterlidir.

İleri kullanım: açıklık, vurgu ve kanıt

Bilinen bilgiden yeni bilgiye ilerlemek

Bir paragrafın akışı yalnızca bağlaçlara dayanmaz. Bir cümlede tanıtılan şeyi sonraki cümlenin konusu yapmak, okurun bağlantıyı görmesini sağlar:

The council introduced a new policy. The implementation of this policy required additional staff.

“Belediye meclisi yeni bir politika yürürlüğe koydu. Bu politikanın uygulanması ek personel gerektirdi.”

Burada adlaştırma yararlıdır: ikinci cümle, ilk cümledeki politikadan hareket ederek uygulamanın gerektirdiklerine geçer. Edilgen yapı da benzer bir akış sağlayabilir. Önce örneklerden söz edildiyse The samples were then analysed. — “Ardından örnekler analiz edildi” demek, odağı aynı konu üzerinde tutar. Yapıyı yalnızca “akademik görünüyor” diye değil, paragrafın hangi bilgiyi izlediğine göre seçin.

İhtiyatın hangi bölüme ait olduğunu ayırmak

Her şeyi aynı derecede belirsiz göstermeyin. Doğrudan gözlenen bir sonucu açıkça bildirebilir, açıklamasını ise ihtiyatla sunabilirsiniz:

Attendance fell by 12%. This decline may reflect changes in working hours.

“Katılım yüzde 12 düştü. Bu düşüş, çalışma saatlerindeki değişiklikleri yansıtıyor olabilir.”

İlk cümle ölçümü, ikinci cümle olası açıklamayı bildirir. Bu ayrım, “Sonuçlar belki düşmüş olabilir” türü gereksiz çekingenlikten daha bilimsel ve daha anlaşılırdır. İhtiyatın tek bir sözcükle değil, iddianın kapsamıyla da kurulabileceğini unutmayın.

Temkin ile atıf birbirinin yerine geçmez

It has been suggested that… — “... olduğu öne sürülmüştür” biçimi iddiayı başkasına bağlar, fakat kim tarafından öne sürüldüğünü kendi başına söylemez. Akademik metinde uygun atıf gerekir. The results demonstrate… — “Sonuçlar ... ortaya koymaktadır” daha güçlü bir ifadedir; suggest ile eş anlamlı değildir. Hangisini seçeceğiniz, yalnızca sözcük çeşitliliğine değil, kanıtınızın gerçekten ne gösterdiğine bağlıdır.

Cümleyi kısaltırken anlamı korumak

Ağır bir cümleyi düzeltirken yalnızca adları fiile çevirmek yetmez. Kimin yaptığı, hangi işlemin kastedildiği ve zaman bilgisi korunmalıdır. The approval of the proposal followed the review. — “Önerinin onaylanması incelemeden sonra gerçekleşti” cümlesinden onayı kimin verdiğini çıkaramayız. Kaynağı bilmiyorsanız düzeltme sırasında “Kurul onayladı” diye yeni bir bilgi eklemeyin.

İyi bir düzenleme iki aşamalıdır: önce belirsiz veya saklı bilgiyi belirleyin; sonra yalnızca elinizdeki bilgiyle daha açık bir cümle kurun. Gerektiğinde yazardan ayrıntı isteyin. Açıklık, kanıtsız ayrıntı eklemek değildir.

Çalışma önerileri

1. Aynı olayı iki tür metinde anlatın. Bir toplantının ertelendiğini önce arkadaşınıza mesaj olarak, sonra kurumun duyurusu olarak yazın. Tarih ve neden aynı kalsın. Ardından hangi sözcüklerin değiştiğini, hangilerinin değişmesine gerek olmadığını işaretleyin. Amaç ikinci metni uzatmak değil, daha açık ve uygun hâle getirmektir.
2. Bir paragrafta ölçüm ile yorumu ayırın. Kısa bir araştırma özetinde sayıları ve doğrudan gözlemleri bir renkle, açıklamaları ve genellemeleri başka bir renkle işaretleyin. Her yorum için “Bu neye dayanıyor, hangi grup için geçerli?” sorularını sorun. Yalnızca gerekli yere may, suggest veya bir kapsam sınırı ekleyin.
3. Yapı değiştirerek anlam kontrolü yapın. Beş etken cümleyi edilgene, beş eylem anlatımını adlaştırılmış biçime dönüştürün. Her dönüşümden sonra “İşi yapan kayboldu mu, vurgu değişti mi, cümle gerçekten kolaylaştı mı?” diye kontrol edin. Son olarak e.g. ile i.e. içeren iki ayrı örnek yazıp birinin örnek listesi, diğerinin tam açıklama verdiğinden emin olun.

İlgili konular

• Önce gözden geçirin: Temkinli anlatım — Olasılığı, belirsizliği ve iddianın sınırlarını ifade etmenin temel yolları.
• Birlikte çalışın: Üslup ve anlatım düzeyini değiştirme — Aynı içeriği okura, amaca ve ortama uygun biçimde yeniden kurma.