ได้ in het Thais: kunnen, mogen en lukken

---

concept: th-a1-dai-ability lang: th ui: nl title: ได้ in het Thais: kunnen, mogen en lukken description: >- Leer hoe ได้ in het Thais kunnen, toestemming, een echte gebeurtenis, een geslaagd resultaat en krijgen uitdrukt, met duidelijke voorbeelden. generation: article: version: native-ui-reference-v3.1 model: openai-codex/gpt-5.6-sol at: 2026-07-15T09:41:09Z reviews: spell-check: status: flagged at: 2026-07-15T09:41:08Z score: 0.001 score-english: 0.001 score-coverage: null suspects: ["-niveau", "verleden-tijdsuitgang"] criteria: v7 language-mixing: status: clean at: 2026-07-15T09:47:31Z criteria: v2

---

Kort gezegd

ได้ (dâai, met een dalende toon) heeft niet één vaste Nederlandse vertaling. Na een werkwoord betekent het vaak kunnen, mogelijk zijn of lukken; vóór een werkwoord wijst het vaak op een werkelijk gebeurde handeling of op de kans om iets te doen. Los gebruikt kan ได้ ook toestemming geven: ได้เลย betekent ongeveer ‘prima, ga je gang’.

Overzicht

ได้ is een van de nuttigste en meest voorkomende woorden in het Thais. Je komt het al op A1-niveau tegen in zinnen als พูดไทยได้ ‘Thais kunnen spreken’, กินได้ ‘eetbaar zijn’ en ไม่ได้ ‘niet kunnen’ of ‘niet mogen’. Later merk je dat hetzelfde woord ook ‘krijgen’, ‘ergens toe komen’ en ‘een resultaat bereiken’ kan betekenen.

Voor Nederlandstaligen zit de grootste moeilijkheid niet in de vorm: ได้ verandert nooit. Het Thais vervoegt werkwoorden namelijk niet naar persoon of tijd. De uitdaging is de plaats van ได้. Het verschil tussen ทำไม่ได้ en ไม่ได้ทำ wordt in het Nederlands met verschillende werkwoorden of tijden weergegeven, maar in het Thais vooral door de woordvolgorde.

Begin daarom met één betrouwbare regel: staat ได้ na de handeling, dan gaat het meestal om mogelijkheid, vermogen, toestemming of een haalbaar resultaat. Staat ได้ vóór de handeling, dan gaat het meestal om het feit dat die handeling plaatsvond of dat iemand de gelegenheid ervoor kreeg. De verdere nuances kun je daarna stap voor stap toevoegen.

Hoe het werkt

1. Werkwoord of werkwoordgroep + ได้: kunnen of mogelijk zijn

Het basispatroon is:

onderwerp + werkwoord + eventueel voorwerp of aanvulling + ได้

Het onderwerp is degene of datgene waarover je iets zegt. Een voorwerp is wie of wat de handeling ondergaat, zoals ‘Thais’ in ‘Thais spreken’. In een Thaise zin komt ได้ doorgaans ná de hele handeling, dus ook na zo'n voorwerp.

Patroon in het Thais	Betekenis	Wat ได้ uitdrukt
พูดได้	kunnen spreken	vaardigheid of mogelijkheid
พูดภาษาไทยได้	Thais kunnen spreken	ได้ staat na ภาษาไทย
เปิดประตูได้	de deur kunnen openen	iets is mogelijk of lukt
กินได้	kunnen eten; eetbaar zijn	mogelijkheid, geschiktheid of toestemming volgens de context

Dit wijkt af van het Nederlands. Wij zetten het vervoegde modale werkwoord meestal vóór een infinitief: ‘ik kan zwemmen’. Het Thais heeft hier geen apart vervoegd woord aan het begin nodig: ว่ายน้ำได้, letterlijk in de volgorde ‘zwemmen + ได้’.

Dezelfde bouw kan verschillende soorten ‘kunnen’ weergeven:

• vaardigheid: เขาอ่านภาษาไทยได้ — hij kan Thais lezen;
• praktische mogelijkheid: วันนี้ไปได้ — vandaag kan ik/kunnen we gaan;
• haalbaar resultaat: ซ่อมได้ — het kan gerepareerd worden / repareren lukt;
• geschiktheid: น้ำนี้ดื่มได้ — dit water is drinkbaar;
• toestemming: เข้าได้ — je mag naar binnen, als de situatie over regels of toestemming gaat.

Het Thais laat het onderwerp vaak weg wanneer uit de situatie duidelijk is over wie het gaat. ไปได้ kan daarom, afhankelijk van het gesprek, ‘ik kan gaan’, ‘je mag gaan’ of ‘het is mogelijk om te gaan’ betekenen.

2. De ontkenning: werkwoordgroep + ไม่ได้

Voor ‘niet kunnen’, ‘niet mogelijk zijn’ of ‘niet mogen’ zet je ไม่ได้ na de handeling:

onderwerp + werkwoord + eventueel voorwerp + ไม่ได้

Thais	Nederlands	Betekenis
พูดไม่ได้	niet kunnen spreken	onvermogen of onmogelijkheid
กินไม่ได้	niet eetbaar zijn; niet mogen of kunnen eten	context bepaalt de precieze reden
วันนี้ไปไม่ได้	vandaag niet kunnen gaan	praktische onmogelijkheid
เข้าไม่ได้	niet naar binnen kunnen of mogen	een blokkade of verbod

In doorlopende Thaise tekst worden de onderdelen niet met Nederlandse woordspaties van elkaar gescheiden. De patronen hierboven tonen de bouwstenen alleen om de structuur zichtbaar te maken.

Een ja-neevraag maak je vaak met ไหม aan het einde:

• คุณพูดไทยได้ไหม — Kunt u/Kun jij Thais spreken?
• นั่งตรงนี้ได้ไหม — Mag ik hier zitten? / Kan ik hier zitten?

Het antwoord kan heel kort zijn: ได้ ‘ja, dat kan/mag’ of ไม่ได้ ‘nee, dat kan/mag niet’.

3. ได้ + werkwoord: echt gebeurd of de kans gekregen

Staat ได้ vóór het volgende werkwoord, dan heeft het een andere functie:

onderwerp + ได้ + werkwoord + eventueel voorwerp

Deze bouw zegt vaak dat iemand de handeling daadwerkelijk heeft verricht, of de gelegenheid heeft gekregen om dat te doen. In een verleden context vertaalt het Nederlands dit meestal met een verleden tijd. Toch is ได้ geen gewone verleden-tijdsuitgang: tijd blijkt in het Thais ook uit woorden als ‘gisteren’, uit de situatie of uit แล้ว ‘al/reeds’.

Thais	Nederlands	Nadruk
เมื่อวานผมได้คุยกับครู	Gisteren heb ik met de docent gesproken.	het gesprek vond werkelijk plaats
ฉันได้ไปเชียงใหม่	Ik ben in Chiang Mai geweest / Ik heb de kans gekregen naar Chiang Mai te gaan.	gebeurtenis of gelegenheid
วันนี้ได้กินข้าวแล้ว	Vandaag heb ik al gegeten.	de handeling is gerealiseerd

Je hoeft ได้ niet voor iedere verleden handeling te zetten. เมื่อวานผมไปตลาด betekent al ‘gisteren ging ik naar de markt’. Met ได้ kan de spreker de feitelijke realisatie of de gelegenheid benadrukken. Het Nederlandse idee ‘verleden tijd’ is dus een handige eerste vertaling, maar geen volledige grammaticale regel.

De negatieve vorm vóór een werkwoord is bijzonder belangrijk:

ไม่ได้ + werkwoord = de handeling niet gedaan / er niet toe gekomen

Vergelijk:

Thais	Nederlands	Plaats van ไม่ได้
เขาพูดไม่ได้	Hij kan niet spreken.	na de handeling: onvermogen
เขาไม่ได้พูด	Hij heeft niet gesproken.	vóór de handeling: de gebeurtenis vond niet plaats
ฉันยังทำไม่ได้	Ik kan het nog niet.	na ทำ: het lukt nog niet
ฉันยังไม่ได้ทำ	Ik heb het nog niet gedaan.	vóór ทำ: nog niet uitgevoerd

Dit contrast is voor een Nederlandse leerling belangrijker dan een letterlijke vertaling van elk woord.

4. ได้ als zelfstandig werkwoord: krijgen

ได้ kan zelf het hoofdwerkwoord zijn en betekent dan ‘krijgen’, ‘ontvangen’ of ‘verkrijgen’. Wat iemand krijgt, volgt erna:

• ได้งานใหม่ — een nieuwe baan krijgen;
• ได้เงิน — geld krijgen;
• ได้คำตอบ — een antwoord krijgen.

Het verschil met het hulpachtige gebruik blijkt uit de bouw. In ได้หนังสือ is หนังสือ ‘boek’ iets wat je krijgt. In ได้อ่านหนังสือ is อ่าน ‘lezen’ een handeling die je werkelijk hebt kunnen doen.

5. Toestemming geven met ได้ en ได้เลย

Als reactie op een verzoek betekent ได้ ‘ja, dat kan’ of ‘dat mag’. เลย maakt de instemming directer en hartelijker: ได้เลย is ‘zeker’, ‘prima’ of ‘ga je gang’. Beleefdheidsdeeltjes kunnen volgen:

• ได้เลยครับ — Prima / Gaat uw gang. (vaak door een man gezegd)
• ได้เลยค่ะ — Prima / Gaat uw gang. (vaak door een vrouw gezegd)

Om toestemming te vragen gebruik je vaak werkwoordgroep + ได้ไหม. Letterlijk gaat het om de vraag of de handeling mogelijk of toegestaan is. Het Nederlands kiest afhankelijk van de situatie ‘kan’ of ‘mag’:

• ถ่ายรูปได้ไหม — Mag ik een foto maken?
• จ่ายด้วยบัตรได้ไหม — Kan ik met een kaart betalen?

Voorbeelden in context

Thais	Nederlands	Opmerking
ผมพูดไทยได้นิดหน่อย	Ik kan een beetje Thais spreken.	vaardigheid; ได้ staat na de werkwoordgroep
เด็กคนนี้ว่ายน้ำได้	Dit kind kan zwemmen.	aangeleerde vaardigheid
อาหารนี้กินได้	Dit eten is eetbaar.	geschiktheid of mogelijkheid
น้ำจากก๊อกดื่มได้ไหม	Is het kraanwater drinkbaar?	vraag naar geschiktheid
วันนี้ฉันไปไม่ได้	Ik kan vandaag niet gaan.	praktische onmogelijkheid
ที่นี่สูบบุหรี่ไม่ได้	Hier mag je niet roken.	verbod uit de situatie
ขอนั่งตรงนี้ได้ไหม	Mag ik hier zitten?	beleefd verzoek om toestemming
ได้เลยครับ	Zeker, gaat uw gang.	instemmend antwoord met beleefdheidsdeeltje
เมื่อวานเราได้เจอเพื่อนเก่า	Gisteren hebben we een oude vriend ontmoet.	werkelijke gebeurtenis
ปีที่แล้วฉันได้ไปประเทศไทย	Vorig jaar ben ik in Thailand geweest.	gerealiseerde reis of gelegenheid
เช้านี้เขาไม่ได้กินข้าว	Hij heeft vanochtend niet gegeten.	de handeling vond niet plaats
ฉันยังเปิดขวดนี้ไม่ได้	Ik krijg deze fles nog niet open.	het resultaat lukt nog niet
วันนี้ฉันได้ของขวัญ	Vandaag heb ik een cadeau gekregen.	ได้ is het hoofdwerkwoord ‘krijgen’
เราซื้อตั๋วได้	We konden een kaartje kopen / Het is ons gelukt een kaartje te kopen.	mogelijk of geslaagd resultaat

Veelgemaakte fouten

1. ได้ vóór het werkwoord zetten voor gewone vaardigheid

• Onjuist: ฉันได้พูดไทย wanneer je ‘Ik kan Thais spreken’ bedoelt.
• Juist: ฉันพูดไทยได้
• Waarom: voor vaardigheid volgt ได้ op de hele handeling. ฉันได้พูดไทย gaat eerder over het feit dat je Thais hebt gesproken of daartoe de kans kreeg.

2. ไม่ได้ op de verkeerde plaats zetten

• Onjuist: ฉันไม่ได้ทำ wanneer je ‘Het lukt me niet om het te doen’ bedoelt.
• Juist: ฉันทำไม่ได้
• Waarom: ไม่ได้ทำ ontkent dat de handeling plaatsvond: ‘ik heb het niet gedaan’. ทำไม่ได้ zegt dat doen onmogelijk is of niet lukt.

3. ได้ behandelen als een Nederlandse verleden tijd

• Onjuist idee: elke Thaise zin over gisteren moet ได้ bevatten.
• Juist: เมื่อวานฉันไปตลาด — Gisteren ging ik naar de markt.
• Waarom: เมื่อวาน maakt de tijd al duidelijk. ได้ vóór een werkwoord legt eerder nadruk op het werkelijk plaatsvinden of op de verkregen gelegenheid.

4. Het voorwerp na ได้ plaatsen bij ‘kunnen’

• Onnatuurlijk: พูดได้ภาษาไทย
• Natuurlijk: พูดภาษาไทยได้
• Waarom: bij het basispatroon volgt ได้ op de complete werkwoordgroep, inclusief ภาษาไทย ‘de Thaise taal’.

5. ได้ altijd met ‘kunnen’ vertalen

• Misleidend: ได้งานใหม่ vertalen als ‘een nieuwe baan kunnen’.
• Juist: ได้งานใหม่ — een nieuwe baan krijgen.
• Waarom: vóór een zelfstandig naamwoord (een woord voor een persoon, ding of begrip) is ได้ vaak zelf het werkwoord ‘krijgen’.

6. Geen rekening houden met de situatie

• Te stellig: เข้าไม่ได้ altijd alleen als ‘niet kunnen binnengaan’ begrijpen.
• Beter: ‘niet naar binnen kunnen’ óf ‘niet naar binnen mogen’.
• Waarom: het Thais maakt hier niet altijd hetzelfde scherpe onderscheid als Nederlands kunnen tegenover mogen. Een bord, regel, gesloten deur of gesprekssituatie levert de bedoelde lezing.

Gebruiksnotities

ได้ komt veel voor in zowel spreektaal als schrijftaal. In losse gesprekken worden onderwerp en andere voorspelbare woorden vaak weggelaten. Daardoor kan ได้ไหม op zichzelf ‘kan dat?’ of ‘mag dat?’ betekenen, en ไม่ได้! zowel ‘kan niet!’ als ‘mag niet!’.

Beleefdheid zit niet in een vervoeging van ได้, maar onder meer in de formulering en in slotdeeltjes zoals ครับ en ค่ะ. ไม่ได้ kan als kort antwoord vrij scherp klinken. Een langere reactie met een reden of een beleefdheidsdeeltje klinkt vaak zachter.

Let ook op แล้ว. Dit woord presenteert een situatie als al bereikt of veranderd. In ได้กินแล้ว ‘heb al gegeten’ werken ได้ en แล้ว samen: de eerste vorm helpt de realisatie van de handeling uit te drukken, de tweede markeert dat die toestand al bereikt is. Niet iedere voltooide handeling vereist beide woorden.

Verder dan de basis: gevorderd gebruik

De volgende patronen hoef je op A1 nog niet actief te beheersen, maar je zult ze geregeld tegenkomen.

ก็ได้: het is ook goed

Na een keuze kan ก็ได้ betekenen ‘is ook goed’, ‘maakt mij niet uit’ of soms een wat aarzelend ‘vooruit dan’:

• อะไรก็ได้ — om het even wat;
• ที่ไหนก็ได้ — waar dan ook / elke plek is goed;
• พรุ่งนี้ก็ได้ — morgen is ook goed.

De toon en de situatie bepalen of dit vriendelijk flexibel of juist weinig enthousiast klinkt.

ให้ได้: zorgen dat het lukt

In จะทำให้ได้ betekent ให้ได้ dat de spreker vastbesloten is een resultaat te bereiken: ‘ik zal zorgen dat het lukt’ of ‘ik ga het hoe dan ook doen’. Hier is een simpele vertaling met ‘kunnen’ te zwak.

ได้แต่: niets anders kunnen dan

ได้แต่ + werkwoord beperkt de beschikbare handeling:

• ได้แต่รอ — niets anders kunnen doen dan wachten;
• เขาได้แต่มอง — hij kon alleen maar kijken.

Dit patroon drukt vaak berusting of gebrek aan keuze uit.

ได้รับ in formelere taal

ได้รับ betekent ‘ontvangen’ en komt vaak voor in nette, administratieve of geschreven taal, bijvoorbeeld ได้รับข้อความ ‘een bericht ontvangen’. In alledaagse situaties is gewoon ได้ vaak korter en natuurlijker, afhankelijk van wat wordt ontvangen.

Mogelijkheid tegenover een geslaagd resultaat

Een zin als ซื้อตั๋วได้ kan zonder verdere context zowel ‘een kaartje kunnen kopen’ als ‘erin slagen een kaartje te kopen’ betekenen. Tijdsaanduidingen en de rest van het gesprek maken duidelijk of het om algemene mogelijkheid, toestemming of een bereikt resultaat gaat. Probeer daarom niet voor elke betekenis een apart Nederlands woord terug te vinden; kijk eerst naar de plaats van ได้ en daarna naar de situatie.

Oefentips

1. Maak contrastparen. Schrijf vijf paren zoals ทำไม่ได้ ‘kan het niet doen’ tegenover ไม่ได้ทำ ‘heeft het niet gedaan’. Zeg bij elk paar hardop wat door de plaats van ไม่ได้ verandert.
2. Oefen met echte verzoeken. Neem handelingen uit je dagelijks leven en maak vragen met ได้ไหม: zitten, betalen, fotograferen, binnenkomen. Antwoord afwisselend met ได้, ได้เลย en ไม่ได้.
3. Markeer de functie tijdens het lezen. Zet bij elk gevonden ได้ één korte aanduiding: ‘kunnen’, ‘gebeurd/kans’, ‘krijgen’ of ‘toestemming’. Controleer pas daarna welke Nederlandse vertaling in die zin natuurlijk klinkt.

Verwante onderwerpen

• Vereiste basis: Thaise basisstructuur van werkwoorden — helpt je begrijpen waarom Thaise werkwoorden niet vervoegen en hoe woordvolgorde, context en deeltjes tijd en betekenis aangeven.