-든(지) voor ‘ongeacht’ in het Koreaans

In het kort

Met -든(지) laat je zien dat de keuze of omstandigheid de uitkomst niet verandert: 비가 오든 눈이 오든 가요 betekent ‘Ik ga, of het nu regent of sneeuwt.’ Dezelfde vorm levert met vraagwoorden combinaties op als 누구든지 ‘wie dan ook’, 뭐든지 ‘wat dan ook’ en 어디든지 ‘waar dan ook’. Na een werkwoordstam komt -든(지); na een zelfstandig naamwoord (een woord voor een mens, ding of begrip) gebruik je -(이)든(지).

Overzicht

Het B2-patroon -든(지) drukt vrije keuze of onafhankelijkheid van een voorwaarde uit. De spreker noemt één of meer mogelijkheden, maar maakt duidelijk dat geen daarvan doorslaggevend is. In het Nederlands hebben we daar verschillende oplossingen voor: ‘of … of’, ‘of het nu …’, ‘ongeacht’, ‘wie dan ook’, ‘alles’ of ‘waar je maar wilt’. Het Koreaans gebruikt in al die gevallen vormen uit dezelfde familie.

Dat betekent niet dat -든지 altijd letterlijk ‘ongeacht’ betekent. In 커피든지 차든지 고르세요 biedt iemand een keuze aan: ‘Kies koffie of thee.’ In 커피든 차든 상관없어요 is de keuze juist niet belangrijk: ‘Koffie of thee, het maakt niet uit.’ De rest van de zin bepaalt dus of het om een open keuze, een opsomming van alternatieven of echte onverschilligheid gaat.

Dit onderwerp bouwt voort op -(으)면, de gewone vorm voor ‘als’ en ‘wanneer’. Vergelijk 비가 오면 안 가요 ‘Als het regent, ga ik niet’ met 비가 오든 안 오든 가요 ‘Ik ga, of het nu regent of niet.’ Bij -(으)면 beïnvloedt de voorwaarde de uitkomst; bij -든(지) blijft de uitkomst in principe gelijk.

Zo werkt het

1. Na werkwoorden en beschrijvende werkwoorden

Neem de stam (de woordenboekvorm zonder -다) en zet er -든지 of -든 achter. Dit geldt zowel voor handelingswerkwoorden als voor beschrijvende werkwoorden, die in het Koreaans eigenschappen uitdrukken met vormen als 좋다 ‘goed zijn’ en 바쁘다 ‘druk zijn’.

Woordenboekvorm	Stam	Met -든지	Betekenis in een passende zin
가다	가-	가든지	of iemand gaat / gaan als mogelijkheid
먹다	먹-	먹든지	of iemand eet / eten als mogelijkheid
하다	하-	하든지	of iemand het doet
좋다	좋-	좋든지	of iets goed is
바쁘다	바쁘-	바쁘든지	of iemand druk is
있다	있-	있든지	of iets er is / of iemand iets heeft

Er komt geen -아/어 tussen. Ook na een stam die op een medeklinker eindigt, voeg je geen 으 toe: 먹든지, 읽든지, 좋든지. Schrijf de uitgang altijd vast aan de stam.

De korte vorm -든 heeft dezelfde kernbetekenis. Hij komt bijzonder vaak voor in evenwichtige paren zoals 좋든 싫든 ‘of je het nu leuk vindt of niet’ en 있든 없든 ‘of het er nu is of niet’. -든지 klinkt vollediger en komt vaak voor wanneer alternatieven als keuzes worden aangeboden. Het verschil is geen strakke tegenstelling tussen spreektaal en schrijftaal: beide vormen zijn normaal.

2. Na zelfstandige naamwoorden: -(이)든(지)

Bij zelfstandige naamwoorden verschijnt de koppelvorm 이 na een eindmedeklinker. Na een klinker blijft die weg.

Einde van het woord	Patroon	Voorbeeld	Betekenis
medeklinker	-이든지 / -이든	학생이든지, 책이든	een leerling of …, een boek of …
klinker	-든지 / -든	의사든지, 커피든	een arts of …, koffie of …

In een paar krijgen beide mogelijkheden dezelfde markering: 학생이든 선생님이든 ‘of het nu een leerling of een docent is’; 커피든 차든 ‘koffie of thee, om het even welke’. Voor een Nederlandstalige voelt het misschien alsof één Nederlands ‘of’ tussen de woorden genoeg moet zijn. Het Koreaans markeert echter gewoonlijk elk alternatief afzonderlijk.

3. Twee of meer alternatieven

De meest herkenbare bouw is:

A-든(지) B-든(지) + zin die voor beide geldt

De twee delen kunnen positief zijn, elkaars tegenstelling vormen of verschillende keuzes noemen.

Soort paar	Koreaans patroon	Nederlandse weergave
twee omstandigheden	비가 오든 눈이 오든	of het nu regent of sneeuwt
positief tegenover negatief	오든 안 오든	of iemand nu komt of niet
bestaan tegenover ontbreken	있든 없든	of het er nu is of niet
handeling tegenover afzien	하든 말든	of iemand het doet of niet
twee zelfstandige naamwoorden	버스든 지하철이든	bus of metro, om het even welke

-든 말든 verdient extra aandacht. 말다 betekent hier ‘afzien van de handeling’. Zo is 가든 말든 letterlijk ‘gaan of ervan afzien te gaan’. In een bevel als 가든 말든 네가 결정해 kan dat neutraal ‘Beslis zelf of je gaat’ betekenen, maar met een scherpe toon ook ‘Het kan me niet schelen of je gaat.’ De situatie en intonatie zijn belangrijk.

4. Vraagwoorden + -든(지)

Na een vraagwoord verandert ‘wie?’, ‘wat?’ of ‘waar?’ in een open mogelijkheid: ‘wie dan ook’, ‘wat dan ook’ of ‘waar dan ook’. Het gaat dan niet om een echte vraag.

Vorm	Gewone Nederlandse betekenis	Voorbeeld van gebruik
누구든지 / 누구든	wie dan ook, iedereen	누구든지 참여할 수 있어요.
무엇이든지 / 뭐든지 / 뭐든	wat dan ook, alles	뭐든지 물어보세요.
어디든지 / 어디든	waar dan ook, overal of elke bestemming	어디든 같이 갈게요.
언제든지 / 언제든	wanneer dan ook, altijd wanneer het uitkomt	언제든지 전화하세요.
어느 쪽이든지	welke kant of mogelijkheid dan ook	어느 쪽이든지 괜찮아요.
어떻게든(지)	hoe dan ook, op de een of andere manier	어떻게든 끝낼게요.

De Nederlandse vertaling hangt af van de zin. 누구든지 참여할 수 있어요 klinkt natuurlijk als ‘Iedereen kan meedoen’, terwijl ‘wie dan ook kan meedoen’ dezelfde structuur zichtbaarder maakt. 뭐든지 먹을 수 있어요 kan zowel ‘Ik kan alles eten’ als ‘Ik kan wat dan ook eten’ zijn.

Het Koreaans maakt bij plaatsen een onderscheid dat het Nederlandse ‘waar’ vaak verbergt. 어디든 가요 gaat meestal over een bestemming: ‘Ik ga overal/waar dan ook heen.’ Voor de plaats waar iets gebeurt, staat vaak 에서 vóór 든지: 어디에서든 일할 수 있어요 ‘Ik kan overal werken.’ Hetzelfde principe geldt bij andere partikels (kleine achtervoegsels die de rol van een woord aangeven): 누구에게든지 ‘aan wie dan ook’, 무엇으로든지 ‘met wat dan ook’.

5. 아무 + zelfstandig naamwoord + -(이)든(지)

아무 vóór een zelfstandig naamwoord maakt de keuze helemaal open. Het zelfstandig naamwoord krijgt daarna -(이)든(지) volgens dezelfde regel als hierboven:

• 아무 책이든지 — welk boek dan ook
• 아무 음식이든 — om het even welk eten
• 아무 때든지 — wanneer dan ook, op elk gewenst moment
• 아무 곳에서든 — waar dan ook, op elke plek

아무 kan niet in zijn eentje de plaats van ‘wat dan ook’ innemen. Gebruik 뭐든지 zonder genoemd zelfstandig naamwoord, of zet er een passend woord achter: 아무 질문이든지 하세요 ‘Stel om het even welke vraag.’ Andere combinaties met 아무, zoals 아무도 ‘niemand’ in een ontkennende zin en 아무나 ‘zomaar iedereen’, hebben hun eigen bouw en betekenis.

6. Een keuze aanbieden met -든지 … -든지 하다

Wanneer de luisteraar één mogelijkheid mag kiezen, staat na de opsomming vaak 하다:

• 집에서 쉬든지 산책을 하든지 하세요. — Rust thuis uit of ga wandelen.
• 전화하든지 메시지를 보내든지 해요. — Bel of stuur een bericht.

Hier betekent de vorm niet dat de spreker onverschillig móét zijn. De constructie presenteert simpelweg geldige alternatieven. Als de hoofdzin woorden als 상관없다 ‘niet uitmaken’, 괜찮다 ‘goed zijn’ of 결과는 같다 ‘de uitkomst is hetzelfde’ bevat, komt de betekenis ‘ongeacht’ duidelijker naar voren.

Voorbeelden in context

Koreaans	Nederlands	Toelichting
비가 오든 눈이 오든 가요.	Ik ga, of het nu regent of sneeuwt.	Twee weersomstandigheden; de beslissing blijft gelijk.
뭐든지 먹을 수 있어요.	Ik kan alles eten.	뭐든지 is de alledaagse vorm voor ‘wat dan ook’.
누가 오든 상관없어요.	Het maakt niet uit wie er komt.	Een onbekende persoon als open mogelijkheid.
어디든 가고 싶어요.	Ik wil overal wel heen.	어디든 verwijst hier naar een bestemming.
네가 오든 안 오든 우리는 시작할 거야.	Of je nu komt of niet, wij beginnen.	Positieve en negatieve mogelijkheid.
학생이든 선생님이든 이 규칙을 지켜야 해요.	Of je nu leerling of docent bent, je moet je aan deze regel houden.	Zelfstandige naamwoorden met -(이)든.
버스로 가든 지하철로 가든 시간은 비슷해요.	Of we nu met de bus of de metro gaan, het duurt ongeveer even lang.	Twee manieren van reizen.
좋든 싫든 해야 해요.	Of je het nu leuk vindt of niet, je moet het doen.	Een vaste, compacte tegenstelling.
시간이 있든 없든 오늘 끝내야 해요.	Of we nu tijd hebben of niet, we moeten het vandaag afmaken.	있든 없든 vormt een tegengesteld paar.
언제든지 연락하세요.	Neem gerust contact op wanneer het u uitkomt.	Open tijdstip; de beleefde uitgang past bij een uitnodiging.
누구에게든지 친절하게 대해요.	Behandel iedereen vriendelijk.	에게 staat vóór 든지.
어디에서든 와이파이를 사용할 수 있어요.	Je kunt overal wifi gebruiken.	에서 geeft de plaats van de handeling aan.
아무 책이든지 골라도 돼요.	U mag om het even welk boek kiezen.	아무 + zelfstandig naamwoord + -(이)든지 maakt de keuze open.
주말에는 집에서 쉬든지 친구를 만나든지 해요.	In het weekend rust ik thuis uit of spreek ik met vrienden af.	Alternatieven met -든지 … -든지 하다.
결과가 어떻든 최선을 다할게요.	Wat de uitslag ook is, ik zal mijn best doen.	어떻든 betekent hier ‘hoe … ook is’.

Veelgemaakte fouten

1. -아/어 vóór -든지 zetten

• Onjuist: 먹어든지 마셔든지 하세요.
• Juist: 먹든지 마시든지 하세요.
• Waarom: -든지 komt rechtstreeks achter de stam: 먹-, 마시-. Het is geen uitgang met -아/어.

2. 이 vergeten na een zelfstandig naamwoord met eindmedeklinker

• Onjuist: 학생든 선생님든 신청할 수 있어요.
• Juist: 학생이든 선생님이든 신청할 수 있어요.
• Waarom: 학생 en 선생님 eindigen beide op een medeklinker en krijgen daarom -이든. Na een klinker is er geen 이: 의사든 간호사든.

3. -든지 en -던지 verwarren

• Onjuist voor een vrije keuze: 가던지 말던지 네가 결정해.
• Juist: 가든지 말든지 네가 결정해.
• Waarom: -든지 noemt alternatieven. -던지 bevat -던-, dat met terugkijken op een eerdere ervaring samenhangt, bijvoorbeeld 어찌나 춥던지 손이 얼었어요 ‘Het was zó koud dat mijn handen bevroren.’ In de uitspraak liggen de vormen dicht bij elkaar, maar in de spelling en betekenis niet.

4. Elk Nederlands ‘of’ als -든지 vertalen

• Onjuist: 민수가 오는든지 모르겠어요.
• Juist: 민수가 오는지 모르겠어요.
• Waarom: In ‘Ik weet niet of Minsu komt’ gaat het om een indirecte vraag, niet om onverschilligheid of keuze. Daarvoor gebruik je -는지. Vergelijk 민수가 오든 안 오든 상관없어요 ‘Het maakt niet uit of Minsu komt of niet.’

5. Alternatieven ongelijk markeren

• Onjuist: 비가 오든 눈이 오면 출발해요.
• Juist: 비가 오든 눈이 오든 출발해요.
• Waarom: Als beide mogelijkheden op gelijke voet staan, krijgen ze normaal dezelfde vorm. Het mengen van -든 en -(으)면 maakt de logica onduidelijk.

6. 아무 zonder zelfstandig naamwoord gebruiken

• Onjuist: 아무든지 선택하세요.
• Juist: 아무 책이든지 선택하세요. / 뭐든지 선택하세요.
• Waarom: 아무 bepaalt een volgend zelfstandig naamwoord: 아무 책 ‘om het even welk boek’. Als je geen categorie noemt en gewoon ‘wat dan ook’ bedoelt, gebruik je 뭐든지.

Gebruik en nuance

-든지 is op zichzelf niet beleefd of onbeleefd. De beleefdheid zit vooral in het einde van de hele zin: 선택해 tegenover 선택하세요, of 상관없어 tegenover 상관없습니다. Toch kan de boodschap onverschillig klinken. 뭐든 상관없어요 is vaak een neutraal ‘Voor mij is alles goed’, maar kort 뭐든 antwoorden kan afhankelijk van de toon ongeïnteresseerd overkomen.

Vooral -든 말든 kan afstandelijk of afwijzend klinken wanneer de keuze van de ander centraal staat: 네가 가든 말든 난 몰라 betekent ongeveer ‘Of jij gaat of niet, mij kan het niet schelen.’ Gebruik bij een vriendelijke keuze liever iets als 가도 되고 안 가도 돼요 ‘Je mag gaan, maar je hoeft niet’ of 편한 대로 하세요 ‘Doe wat voor u prettig is’.

Vraagwoordcombinaties zijn zeer gangbaar in uitnodigingen en algemene regels: 언제든지 물어보세요 ‘Vraag het gerust wanneer u wilt’, 누구든 참여할 수 있습니다 ‘Iedereen kan deelnemen’. De vorm zonder 지 is vaak compact, maar niet automatisch informeler. In vaste, korte combinaties als 언제든, 누구든 en 뭐든 komt hij zowel in gesprekken als in verzorgde teksten voor.

Let ten slotte op de Nederlandse vertaling. ‘Iedereen’, ‘alles’ en ‘overal’ klinken absoluut, terwijl de Koreaanse vorm vaak eerder ‘om het even wie/wat/waar binnen deze situatie’ bedoelt. 메뉴에서 뭐든지 골라요 gaat om alles wat op het menu staat, niet letterlijk om alles wat bestaat. De context begrenst de vrije keuze.

Verder dan de basis

Een al voltooide mogelijkheid: -았/었든(지)

Hoewel de kale stam het nuttigst is, kan -았/었- vóór -든(지) staan wanneer de genoemde mogelijkheid al in het verleden ligt:

• 그가 알았든 몰랐든 결과는 같아요. — Of hij het nu wist of niet, de uitkomst is hetzelfde.
• 준비를 했든 안 했든 시험은 시작됩니다. — Of u zich nu hebt voorbereid of niet, het examen begint.

De gebeurtenissen in deze bijzinnen liggen al vóór de hoofdzin. Kies ook hier -든지 wanneer de genoemde mogelijkheden de uitkomst niet veranderen. Wanneer de kern juist een vraag of ontbrekende kennis is, gebruik je doorgaans -는지/-았는지: 준비를 했는지 모르겠어요 ‘Ik weet niet of die persoon zich heeft voorbereid.’

Een partikel vóór -든(지)

Bij een vraagwoord kan een partikel de precieze rol aangeven. Het staat vóór 든(지):

• 누구와든지 — met wie dan ook
• 누구에게든 — aan wie dan ook
• 어디에서든지 — waar dan ook als plaats van een handeling
• 어디로든 — naar welke richting of bestemming dan ook
• 무엇으로든지 — met welk middel of materiaal dan ook

Dit maakt langere, preciezere zinnen mogelijk zonder de kernbetekenis te veranderen: de gekozen persoon, plaats of het gekozen middel doet er niet toe.

어떻게든 is niet altijd letterlijk ‘hoe dan ook’

어떻게든 heeft vaak de praktische betekenis ‘op de een of andere manier’ of ‘met alle mogelijke middelen’. 어떻게든 해결해 볼게요 betekent ‘Ik zal proberen het op de een of andere manier op te lossen.’ In het Nederlands kan ‘hoe dan ook’ ook simpelweg ‘in elk geval’ betekenen, maar daarvoor is 어쨌든 vaak de bedoelde Koreaanse verbinding. De woorden lijken qua vertaling op elkaar, maar 어떻게든 benadrukt de manier of inspanning, terwijl 어쨌든 het gesprek terugbrengt naar ‘in ieder geval’.

Verschil met -아/어도

Zowel -든(지) als -아/어도 kan in het Nederlands met ‘ook al’ of ‘ongeacht’ worden weergegeven, maar het perspectief verschilt:

Vorm	Nadruk	Voorbeeld	Nederlandse betekenis
-든(지)	mogelijkheden of alternatieven zijn gelijkwaardig	비가 오든 안 오든 갈 거예요.	Ik ga, of het nu regent of niet.
-아/어도	één toegegeven voorwaarde verandert de uitkomst niet	비가 와도 갈 거예요.	Ook als het regent, ga ik.
아무리 -아/어도	zelfs in hoge mate blijft de uitkomst gelijk	아무리 바빠도 식사는 해야 해요.	Hoe druk je ook bent, je moet eten.

Gebruik -든(지) dus graag wanneer je de keuzeruimte zichtbaar maakt. Gebruik -아/어도 wanneer je één mogelijke hindernis toegeeft.

Oefentips

1. Maak tegengestelde paren. Begin met vijf makkelijke vormen: 가든 안 가든, 있든 없든, 좋든 싫든, 비싸든 싸든, 먹든 말든. Voeg daarna telkens één hoofdzin toe die in beide gevallen waar blijft.
2. Koppel Nederlandse uitdrukkingen aan vraagwoorden. Oefen niet alleen ‘-든지 = ongeacht’, maar maak een rij: 누구든지 ‘wie dan ook’, 뭐든지 ‘wat dan ook’, 어디에서든지 ‘waar dan ook’, 언제든지 ‘wanneer dan ook’. Zo leer je natuurlijke gehelen in plaats van één losse vertaling.
3. Doe de uitkomstproef. Vraag bij elke voorbeeldzin: verandert de hoofdzin als mogelijkheid A door B wordt vervangen? Zo nee, dan past -든(지) waarschijnlijk. Gaat het om een echte onbekende vraag, zoals ‘ik weet niet of …’, controleer dan of -는지 nodig is.

Verwante onderwerpen

• Eerst leren: Voorwaarden met -(으)면 — hiermee druk je uit dat een uitkomst juist wél van een voorwaarde afhangt; dat contrast maakt -든(지) veel duidelijker.