Gramatyka filipiński

Zaimki osobowe (po tagalski: Mga Panghalip na Panao) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Zaimki osobowe występują w trzech przypadkach: ang (temat), ng (nietemat / dzierżawczość) oraz sa (forma skośna). Należą do nich m.in. ako, ka/ikaw, siya, kami/tayo, kayo i sila.

Znaczniki przypadka (ang/ng/sa) (po tagalski: Mga Pantukoy (Ang/Ng/Sa)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Trzy znaczniki przypadka wskazujące role rzeczowników: ang (temat/podmiot), ng (posiadacz/wykonawca/dopełnienie), sa (miejsce/kierunek/beneficjent). Obejmuje także si/ni/kay przy imionach osób.

Podstawowe pozdrowienia i wyrażenia (po tagalski: Mga Pangunahing Pagbati at Ekspresyon) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Niezbędne pozdrowienia, zwroty grzecznościowe i częste wyrażenia używane w codziennych rozmowach po tagalsku. Obejmuje po/opo służące grzeczności.

Znaczniki grzecznościowe (po/opo/ho) (po tagalski: Mga Pananda ng Paggalang (Po/Opo/Ho)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Partykuły grzecznościowe po, opo i ho służą do okazywania szacunku w rozmowie ze starszymi osobami lub autorytetami. Po dodaje się do wypowiedzi oznajmujących, a opo znaczy uprzejme „tak”.

Znacznik liczby mnogiej mga (po tagalski: Pananda ng Maramihan (Mga)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Znacznik liczby mnogiej mga (wymawiany jak „manga”) stawia się przed rzeczownikiem, aby wskazać mnogość. Rzeczowniki tagalskie nie zmieniają formy; dodaje się tylko znacznik mga.

Łącznik na/-ng (po tagalski: Pangatnig na Na/-Ng) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Łącznik na (albo przyrostek -ng po samogłoskach) łączy określenia z rzeczownikami, przymiotniki z rzeczownikami oraz całe zdania podrzędne. Jest jedną z najczęściej używanych partykuł w języku tagalskim.

Czasowniki z fokusem na wykonawcę z -um- (po tagalski: Pandiwang -Um- (Pokus sa Tagaganap)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Wrostek -um- oznacza czasowniki z fokusem na wykonawcę, w których tematem jest sprawca czynności. Wyróżnia się trzy aspekty: dokonany (kumain), niedokonany (kumakain) i zamierzony (kakain). Wrostek pojawia się po pierwszej spółgłosce.

Czasowniki z fokusem na wykonawcę z mag- (po tagalski: Pandiwang Mag- (Pokus sa Tagaganap)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Przedrostek mag- oznacza kolejną klasę czasowników z fokusem na wykonawcę. Wyróżnia się trzy aspekty: dokonany (nag-), niedokonany (nag-...-) i zamierzony (mag-). Często sugeruje działanie celowe albo ciągłe.

Ay Inversion (po tagalski: Pagbabaligtad na May Ay) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Domyślny szyk wyrazów w języku tagalskim jest ze wskaźnikiem orzeczenia na początku (VSO). Partykuła 'ay' odwraca kolejność na temat-orzeczenie (SVO), co jest typowe dla języka formalnego i pisanego.

Podstawowe przymiotniki (ma-) (po tagalski: Mga Pang-uri (Ma-)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Większość tagalskich przymiotników używa przedrostka ma- (np. maganda = „piękny/piękna”, mabait = „miły/życzliwy”). Przymiotnik może stać przed rzeczownikiem albo po nim; oba elementy łączy się łącznikiem na/-ng.

Zaimki wskazujące (po tagalsku: Mga Panghalip na Pamatlig) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. W tagalskim działa trzystopniowy system odległości: ito („to”, blisko mówiącego), iyan („to/tamto”, blisko słuchacza) oraz iyon („tamto”, daleko od obu). Formy te są też używane jako określniki przed rzeczownikami.

Liczby i liczenie (po tagalski: Mga Bilang) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. W języku tagalskim powszechnie używa się zarówno rodzimych liczebników (isa, dalawa, tatlo...), jak i liczebników pochodzenia hiszpańskiego (uno, dos, tres...). Przy liczeniu przedmiotów rodzime liczebniki łączą się z elementem -ng.

Zaimki pytające i tworzenie pytań (po tagalsku: Mga Pananong) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Do najważniejszych słów pytających należą ano („co”), sino („kto”), saan („gdzie”), kailan („kiedy”), bakit („dlaczego”) i paano („jak”). Partykuła ba służy do tworzenia pytań typu tak/nie.

Przeczenie (hindi/wala/huwag) (po tagalski: Pagtanggi (Hindi/Wala/Huwag)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Trzy podstawowe słowa przeczące to hindi (przeczy przymiotnikom i czasownikom), wala (przeczy istnieniu lub posiadaniu) oraz huwag (zakaz lub przeczący rozkaz). Każde pełni odrębną funkcję gramatyczną.

Egzystencjalne may/mayroon/wala (po tagalski: May/Mayroon/Wala) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. May i mayroon wyrażają istnienie albo posiadanie („jest/są”, „mieć”). Wala jest ich odpowiednikiem przeczącym. Mayroon to pełna forma używana wtedy, gdy wyraz występuje samodzielnie.

Podstawowe przyimki i miejsce (po tagalski: Mga Pangunahing Pang-ukol) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Wyrazy miejsca i kierunku z sa obejmują m.in. sa loob („w środku”), sa labas („na zewnątrz”), sa ibabaw („na wierzchu”) i sa ilalim („pod spodem”). Do wskazywania aktualnego położenia używa się też nasa.

Wyrażenia czasu (po tagalski: Mga Ekspresyon ng Oras) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Podstawowe wyrażenia czasu to m.in. ngayon („teraz”), kahapon („wczoraj”), bukas („jutro”), kanina („wcześniej”), mamaya („później”), palagi („zawsze”) i minsan („czasami”).

Podstawowe spójniki (po tagalski: Mga Pangunahing Pangatnig) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Najczęstsze spójniki to at („i”), o („lub”), pero/ngunit („ale”), kasi/dahil („ponieważ”) oraz kaya („więc”). At jest najczęstsze, a ngunit brzmi bardziej formalnie niż pero.

Maging („być”/„stać się”) (po tagalski: Maging (Pagiging)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Czasownik maging oznacza „być” albo „stać się”. Używa się go do stanów i tożsamości. Używa się go także z przymiotnikami do wyrażania pożądanych lub docelowych stanów. Naging (aspekt dokonany), nagiging (aspekt niedokonany), magiging (aspekt zamierzony/przyszły).

Chęci i preferencje (gusto/ayaw/nais) (po tagalski: Gusto/Ayaw/Nais) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Służą do wyrażania chęci, upodobań i niechęci: gusto („chcieć/lubić”, potoczne), nais („chcieć”, formalne) oraz ayaw („nie chcieć/nie lubić”). Są to czasowniki pozorne, które nie odmieniają się przez aspekt.

Obowiązek i możliwość (kailangan/dapat/pwede) (po tagalski: Kailangan/Dapat/Pwede) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Są to wyrażenia podobne do czasowników modalnych: kailangan („trzeba/musieć”), dapat („powinno się”) oraz pwede/maaari („można/móc”). Poprzedzają czasownik w formie zamierzonej, czyli bezokolicznikowej.

Podstawowe przysłówki (po tagalski: Mga Pangunahing Pang-abay) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Częste przysłówki i partykuły: na („już”), pa („jeszcze/więcej”), din/rin („także/też”), lang („tylko”), muna („najpierw”), agad („natychmiast”), talaga („naprawdę”). Są to partykuły enklityczne, które występują po wyrazie, który modyfikują.

Terminy rodzinne i pokrewieństwa (po tagalski: Mga Salitang Pangpamilya) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Nazwy rodzinne w filipińskim kontekście kulturowym: nanay/ina („matka”), tatay/ama („ojciec”), kuya („starszy brat”), ate („starsza siostra”), bunso („najmłodsze dziecko”), tito/tita („wujek/ciocia”). Kuya i ate używa się także wobec osób niespokrewnionych jako wyrazu szacunku.

Colors and Physical Descriptions (po tagalski: Mga Kulay at Pisikal na Paglalarawan) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Color terms: pula (red), asul (blue), dilaw (yellow), berde (green), puti (white), itim (black). Physical descriptions using ma-: matangkad (tall), mababa (short), mataba (fat), payat (thin).

Food and Eating Expressions (po tagalski: Pagkain at Kaugaliang Pagkain) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Food-related vocabulary central to Filipino culture. Kain na! (Let's eat!) is the quintessential Filipino invitation. Includes merienda (snack time) and key food terms.

Słowa miejsca (dito/diyan/doon) (po tagalski: Mga Salitang Panturo ng Lugar) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. To trójstopniowy system miejsca odpowiadający zaimkom wskazującym: dito („tutaj”, blisko mówiącego), diyan („tam”, blisko słuchacza) i doon („tam dalej”, daleko od obu osób). Dla aktualnego położenia łączy się je z nasa.

Części ciała i podstawowe zdrowie (po tagalski: Mga Bahagi ng Katawan at Pangunahing Kalusugan) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Częste nazwy części ciała i podstawowe wyrażenia zdrowotne: ulo („głowa”), kamay („ręka”), paa („stopa”), mata („oko”). Obejmuje proste zwroty dotyczące zdrowia: masakit („bolesny”), pagod („zmęczony”), gutom („głodny”).

Słownictwo pogody i przyrody (po tagalski: Panahon at Kalikasan) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie podstawowym (A1) według standardu CEFR. Podstawowe słowa dotyczące pogody i przyrody: umuulan („pada deszcz”), maaraw („słonecznie”), mainit („gorąco”), malamig („zimno”), hangin („wiatr”), ulap („chmura”). Filipińskie słownictwo pogodowe, w tym bagyo („tajfun”).

Czasowniki z fokusem na obiekt z -in (po tagalski: Pandiwang -In (Pokus sa Layon)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Przyrostek lub wrostek -in oznacza czasowniki z fokusem na obiekt, w których tematem jest element poddany działaniu. Forma dokonana używa wrostka -in-, niedokonana łączy -in- z reduplikacją, a zamierzona wykorzystuje przyrostek -in.

Czasowniki i- z fokusem benefaktywnym i narzędnikowym (po tagalski: Pandiwang I- (Pokus sa Tagatanggap)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Przedrostek i- oznacza czasowniki, w których tematem jest beneficjent albo narzędzie czynności. Aspekt dokonany: i-in- (ipinag-), niedokonany: i-in- z reduplikacją, zamierzony: przedrostek i-.

Czasowniki z fokusem lokatywnym/kierunkowym na -an (po tagalski: Pandiwang -An (Pokus sa Pinangyarihan)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Przyrostek -an oznacza czasowniki, w których tematem jest miejsce albo kierunek czynności. Forma dokonana to -in-...-an, niedokonana to -in-...-an z reduplikacją, a zamierzona to -...-an.

Konstrukcje dzierżawcze (po tagalski: Mga Pag-aari) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Konstrukcje dzierżawcze używają zaimków w formie ng (ko, mo, niya, namin, natin, ninyo, nila) po rzeczowniku albo form aking/iyong przed rzeczownikiem, z łącznikiem.

Przegląd systemu aspektu (po tagalski: Sistema ng Aspekto) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Tagalskie czasowniki oznaczają aspekt (dokonany, niedokonany, zamierzony), a nie czas gramatyczny. O tym, czy chodzi o przeszłość, teraźniejszość czy przyszłość, decyduje kontekst i określenia czasu. Aspekt wyraża się za pomocą wrostków i reduplikacji.

Czasowniki możliwości i mimowolności Maka-/Ma- (po tagalsku: Pandiwang Maka-/Ma- (Kakayahan)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Formy maka- (fokus wykonawcy) i ma- (fokus dopełnienia) wyrażają możliwość, czynność przypadkową albo mimowolną. Nakakain może znaczyć „móc zjeść” lub „przypadkiem zjadł/zjadła”. Różnią się od celowych form mag- i -um-.

Partykuły na/pa („już”/„jeszcze”) (po tagalski: Mga Katagang Na/Pa) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Partykuły aspektowe: na („już/teraz”), pa („jeszcze/dotąd/więcej”). Łączą się z hindi: hindi pa („jeszcze nie”), hindi na („już nie”). Bardzo częste w codziennej mowie.

Warianty przedrostka mag- (magpa-, magka-, mag-...-an) (po tagalsku: Mga Pagkakaiba ng Panlaping Mag-) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Rozszerzone formy z mag- obejmują magpa- (sprawczość: zlecenie komuś wykonania czynności), magka- (wzajemność lub spontaniczne zajście czegoś) oraz mag-...-an (działanie wzajemne między wieloma uczestnikami).

Kolejność partykuł enklitycznych (po tagalsku: Pagkakasunod-sunod ng mga Katagang Dugtong) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Tagalskie partykuły enklityczne występują w ścisłej kolejności po pierwszym pełnym wyrazie: najpierw enklityki zaimkowe (ko, mo, siya), potem na/pa, następnie din/rin, potem ba, a na końcu daw/raw. Poprawne opanowanie tej kolejności jest kluczowe dla naturalnie brzmiącej mowy.

Czasowniki z prefiksem mang- (po tagalsku: Pandiwang Mang-) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Prefiks mang- wskazuje czynność habitualną, zawodową albo dystrybutywną. Formy czasowe obejmują m.in. nang- dla czynności dokonanej, nang-...- dla niedokonanej oraz mang- dla formy zamierzonej lub przyszłej. Występują też zmiany fonetyczne, np. mang- + b → mam- oraz mang- + d → man-.

Kami i tayo (wyłączne i włączne „my”) (po tagalski: Kami at Tayo (Eksklusibo at Inklusibo)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Język tagalski rozróżnia włączne „my” (tayo = mówiący + słuchacz) i wyłączne „my” (kami = mówiący + inne osoby, bez słuchacza). To rozróżnienie występuje we wszystkich formach zaimków, np. namin/natin i amin/atin.

Niedawna przeszłość z przedrostkiem ka- (po tagalsku: Kamakailang Nakaraan gamit ang Ka-) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Przedrostek ka- wskazuje na czynność zakończoną dopiero co, np. kakain lang („właśnie zjadł(a)”), kagising lang („dopiero co się obudził(a)”) czy kadating lang („dopiero co przyjechał(a)”). Często łączy się go z lang, aby wyrazić znaczenie „właśnie coś zrobił(a)”.

Rozszerzone użycia mayroon/wala (po tagalski: Mga Gamit ng Mayroon/Wala) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie początkującym (A2) według standardu CEFR. Rozszerzone użycia mayroon („jest/mieć”) i wala („nie ma/nie posiadać”) poza podstawowym istnieniem: wyrażanie posiadania, dostępności oraz konstrukcji egzystencjalnych z zaimkami i określeniami.

Złożona afiksacja czasowników (pag-, pang-, paki-) (po tagalski: Masalimuot na Panlapi ng Pandiwa) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Zaawansowane afiksy: pag- (tworzy rzeczowniki od czasowników), pang- (narzędzie/cel), paki- (uprzejma prośba). Łączą się z rdzeniami i innymi afiksami, tworząc bardziej subtelne znaczenia.

Stopień wyższy i najwyższy (po tagalski: Pahambing at Pasukdol) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Stopień wyższy tworzy się za pomocą konstrukcji mas ... kaysa („bardziej ... niż”). Stopień najwyższy używa przedrostka pinaka-. Równość wyraża się przedrostkiem kasing- albo sing- z rdzeniem przymiotnika.

Polecenia i prośby (po tagalski: Mga Utos at Pakiusap) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Polecenia używają formy zamierzonej (bezokolicznikowej) czasownika. Uprzejme prośby dodają przedrostek paki- albo partykuły nga/naman. Zakazy używają huwag + formy zamierzonej.

Zdania względne z na/-ng (po tagalsku: Mga Sugnay na Panuring na May Na/-Ng) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Zdania względne tworzy się przy użyciu łącznika na/-ng, czyli tej samej partykuły, która łączy przymiotnik z rzeczownikiem. Takie zdanie podrzędne bezpośrednio określa rzeczownik nadrzędny.

Zdania warunkowe (Kung) (po tagalsku: Mga Pangungusap na Pasubali (Kung)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Zdania warunkowe używają spójnika kung („jeśli”). Warunki rzeczywiste zwykle łączą się z aspektem zamierzonym albo niedokonanym. Konstrukcja sana + aspekt dokonany wyraża życzenia, a kahit może znaczyć „nawet jeśli” lub „chociaż”.

Mowa zależna (Daw/Raw) (po tagalsku: Di-tuwirang Pagsasalita (Daw/Raw)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Do przekazywania zasłyszanych informacji używa się partykuł daw/raw, które można oddać jako „mówią, że” lub „podobno”. Daw występuje po spółgłoskach, a raw po samogłoskach. Często pojawiają się też konstrukcje z sabi („powiedział / powiedziała”).

Konstrukcje kauzatywne z pa- (po tagalski: Palagyuang Pa-) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Przedrostek pa- oznacza sprawczość, czyli „kazać komuś coś zrobić” albo „pozwolić komuś coś zrobić”. Łączy się z afiksami fokusu: magpa- (wykonawca), pa-...-in (obiekt), ipa- (beneficjent), pa-...-an (lokatyw).

Wzorce reduplikacji (po tagalsku: Mga Pag-uulit) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Pełne lub częściowe powtórzenie rdzenia może pełnić wiele funkcji: oznaczać powtarzalność lub częstotliwość (araw-araw = codziennie), intensywność (maliit-liit = dość mały / bardzo mały w zależności od kontekstu), różnorodność (iba't iba = rozmaite) oraz aspekt czasownika.

Spójniki czasowe (po tagalski: Mga Pangatnig na Pang-oras) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Wyrazy łączące relacje czasowe: noong („kiedy” w przeszłości), kapag/pag („kiedy” w czynnościach zwyczajowych lub przyszłych), habang („podczas gdy”), bago („zanim”), pagkatapos („po”), mula nang („od czasu gdy”).

Kita (zaimek „ja-ciebie”) (po tagalski: Panghalip na Kita) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Wyjątkowy zaimek kita łączy „ja” (wykonawca) i „ciebie” (doznający) w jednym słowie. Używa się go tylko wtedy, gdy wykonawca jest w 1. osobie liczby pojedynczej, a doznający w 2. osobie liczby pojedynczej. To bardzo zwięzłe rozwiązanie w tagalskim.

Zastosowania nang/ng (po tagalsku: Mga Gamit ng Nang/Ng) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Nang ma kilka funkcji: może być znacznikiem przysłówkowym (tumakbo nang mabilis = „biegł szybko”), łącznikiem czasowym (nang dumating siya = „kiedy przybył(a)”) oraz elementem łączącym powtarzane lub ciągłe czynności. Należy je odróżniać od ng, które pełni funkcję znacznika przypadka.

Czasowniki ma- (po tagalsku: Mga Pandiwang Ma- (Di-sinasadya/Lagay)) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. Prefiks ma- tworzy czasowniki oznaczające stan albo czynność mimowolną, w przeciwieństwie do bardziej celowych form z mag- lub -um-. Porównaj np. matulog („zasnąć”) z magtulog („iść spać”) oraz matakot („przestraszyć się”) z takutin („straszyć”). Obejmuje też zdarzenia przypadkowe, takie jak mahulog („upaść przypadkiem”).

Aspekt czasownika szczegółowo (po tagalski: Detalyadong Aspekto ng Pandiwa) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie średniozaawansowanym (B1) według standardu CEFR. To pogłębione spojrzenie na aspekt zamierzony (magbabasa), progresywny (nagbabasa) i dokonany (nagbasa) w różnych typach czasowników. Obejmuje też związek z fokusem oraz to, jak aspekt przekazuje niuanse czasowe bez osobnych końcówek czasu.

Przełączanie fokusu/strony w dyskursie (po tagalski: Pagpapalit ng Pokus sa Diskurso) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Strategiczne przełączanie między fokusem na wykonawcy, dopełnieniu, beneficjencie i miejscu, aby wyróżnić różnych uczestników. Wybór fokusu wpływa na strukturę informacji i pragmatyczny nacisk.

Konstrukcje bierne i statywne (po tagalski: Mga Balangkas na Palakad at Panalagay) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Konstrukcje statywne z przedrostkami na- i naka- wskazują stany lub rezultaty: nabasag („stłukło się”), nakaupo („siedzący/w pozycji siedzącej”). Różnią się od aktywnych/celowych form ma-/maka-.

Złożone zdania warunkowe i kontrfaktyczne (po tagalski: Masalimuot na Pasubali at Kontra-katunayan) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Warunki nierzeczywiste i kontrfaktyczne używają sana + aspektu dokonanego. Typowe wzorce to kung...sana (gdyby... to...), kung...ay...sana (dłuższa forma) oraz mieszane odniesienia czasowe.

Nominalization (Pag-/Pagka-/Pagkaka-) (po tagalski: Pagbuo ng Pangngalan mula sa Pandiwa) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Czasowniki stają się rzeczownikami poprzez pag- (czynność), pagka- (stan/sposób) i pagkaka- (sposób ukończenia). Jest to niezbędne do formalnego pisania i abstrakcyjnej dyskusji.

Partykuły dyskursywne (nga, naman, kasi, pala, daw) (po tagalsku: Mga Katagang Pambalangkas) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Są to partykuły dodające znaczenie pragmatyczne: nga wyraża nacisk lub potwierdzenie, naman kontrast albo łagodzenie tonu, kasi nieformalne „bo”, pala nagłe uświadomienie sobie czegoś, a daw/raw informację zasłyszaną. Są kluczowe dla naturalnie brzmiącej mowy.

Zaawansowane spójniki i łączniki (po tagalsku: Mga Pangkat na Pangatnig) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Obejmuje bardziej złożone łączniki używane w formalnym i pisanym tagalskim, takie jak samakatuwid („dlatego”, „a zatem”), gayunpaman („jednak”, „mimo to”), samantala („tymczasem”, „natomiast”) oraz bukod sa („oprócz”, „poza”).

Czasowniki abstrakcyjne i emocjonalne (po tagalski: Mga Pandiwang Abstrakto at Damdamin) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Czasowniki wyrażające emocje i pojęcia abstrakcyjne; wiele z nich używa ma- (uczucie mimowolne) albo mag- (działanie celowe): matuwa („cieszyć się”), magalit („złościć się”), mag-isip („myśleć”), maniwala („wierzyć”).

Łączenie złożonych zdań (po tagalsku: Pagdugtong ng Masalimuot na Pangungusap) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Obejmuje strategie budowania rozbudowanych zdań wielokrotnie złożonych, takie jak wbudowane zdania z kung, piętrzenie zdań względnych z na / -ng oraz łączenie różnych systemów fokusowych między zdaniami dla uzyskania spójnego wywodu.

Zdania przyzwalające i przeciwstawne (po tagalski: Mga Sugnay na Pagtatanggi at Pagsalungat) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Wyrażanie przyzwolenia i kontrastu za pomocą takich form jak kahit (mimo że/chociaż), bagama't (chociaż), sa kabila ng (pomimo), gayunpaman (niemniej jednak). To złożone wzorce zdań do precyzyjnego argumentowania.

Czasowniki wzajemne i społeczne (po tagalski: Mga Pandiwang Magkasama at Panlipunan) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie wyższym średniozaawansowanym (B2) według standardu CEFR. Formy czasowników wzajemnych z mag-...-an albo nagka-: mag-usap („rozmawiać ze sobą”), magkasundo („zgodzić się ze sobą”), magkaibigan („zaprzyjaźnić się”). Wyrażają działania wzajemne i społeczne.

Rejestr formalny i literacki (po tagalsku: Pormal at Pampanitikang Rehistro) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Formalny tagalski (filipiński) jest używany w tekstach akademickich, wiadomościach i komunikacji urzędowej. Częściej pojawiają się w nim spójniki ngunit zamiast pero, subalit („jednak”), datapwat („niemniej jednak”) oraz dłuższe struktury zdaniowe z inwersją ay.

Zagnieżdżanie złożonych zdań podrzędnych (po tagalsku: Masalimuot na Pagkakabit ng Sugnay) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Obejmuje używanie wielu zdań podrzędnych osadzonych jedno w drugim przy pomocy łącznika na/-ng, spójnika kung, at oraz innych łączników. W formalnym piśmie pojawiają się tu także zagnieżdżone zdania względne i zdania dopełnieniowe.

Wyrażenia idiomatyczne i język figuratywny (po tagalski: Mga Idyomatikong Ekspresyon at Tayutay) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Typowe tagalskie idiomy często opierają się na częściach ciała i naturze: balat-sibuyas ("przewrażliwiony", dosł. "o cebulowej skórce"), bukas-palad ("hojny", dosł. "o otwartej dłoni"), magaan ang dugo ("budzący sympatię", dosł. "lekka krew").

Zaawansowana afiksacja i derywacja (po tagalski: Abanteng Panlapi at Pagbuo ng Salita) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Złożone połączenia afiksów: makapag- (móc coś robić wielokrotnie), nakapag- (zdołać coś zrobić), ipinag- (powód/przyczyna), pinag-...-an (miejsce, gdzie powtarzała się czynność). To produktywna morfologia służąca do tworzenia nowych słów.

Różnice rejestrowe między tagalskim a filipińskim (po tagalski: Pagkakaiba ng Tagalog at Filipino) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Chodzi o rozróżnianie potocznego tagalskiego i formalnego filipińskiego: zapożyczeń, wzorców przełączania kodu z angielskim (Taglish) oraz standaryzowanego filipińskiego używanego w edukacji i mediach.

System honoryfikatywny i rejestr społeczny (po tagalski: Sistema ng Paggalang at Sosyal na Rehistro) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Zaawansowany system grzecznościowy wykraczający poza po/opo: pagmamano (gest błogosławienia dłoni), użycie tytułów (Ginoo, Ginang, Binibini), formalny zwrot ninyo zamiast mo oraz przełączanie rejestru społecznego zależnie od wieku, statusu i kontekstu.

Integracja zapożyczeń z hiszpańskiego i angielskiego (po tagalski: Pagsasama ng mga Hiram na Salita) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. W tagalskim istnieją głębokie warstwy zapożyczeń z hiszpańskiego (tiempo, trabaho, kusina) i angielskiego (kompyuter, nars). Ważne jest zrozumienie, które z nich są już w pełni przyswojone, jak przyjmują tagalskie afiksy i jakie mają konsekwencje rejestrowe.

Pragmatyka wyboru fokusu (po tagalski: Pragmatika ng Pagpili ng Pokus) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Chodzi o zrozumienie, dlaczego mówiący wybierają określone konstrukcje fokusu. Fokus na obiekt sygnalizuje określoność i informację już znaną, a fokus na wykonawcę częściej pojawia się przy nowych lub nieokreślonych obiektach. Wybór fokusu odzwierciedla temat dyskursu, przepływ informacji i dynamikę społeczną.

Nominalization Strategies (po tagalski: Mga Estratehiya ng Nominalisasyon) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie zaawansowanym (C1) według standardu CEFR. Zaawansowane strategie przekształcania czasowników i przymiotników w rzeczowniki: pag- (czynność), pagka- (stan/sposób), ka-...-an (abstrakcyjna cecha). Kluczowe dla formalnego pisania i dyskursu akademickiego: kagandahan (piękno), pagkatao (osobowość).

Literacki i archaiczny tagalski (po tagalski: Pampanitikan at Sinaunang Tagalog) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Starsze formy tagalskiego spotykane w literaturze obejmują pary wyrazów rozróżniane akcentem (diin), słownictwo sprzed wpływów hiszpańskich, klasyczne formy poetyckie (tanaga, awit) oraz archaiczne konstrukcje gramatyczne.

Regionalne warianty tagalskiego (po tagalski: Mga Pagkakaiba-iba ng Tagalog sa Rehiyon) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Różnice między tagalskim z Manili a dialektami prowincjonalnymi (Batangas, Bulacan, Quezon). Obejmują odwrócone formy zaimków, inne wzorce intonacyjne i archaiczne słownictwo zachowane w regionach.

Nacechowana składnia i struktury retoryczne (po tagalski: Natatanging Palaugnayan at Retorika) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Niestandardowy szyk wyrazów i środki retoryczne służące podkreśleniu: topikalizacja, wysunięcie elementu na początek, konstrukcje rozszczepione i poetyckie inwersje używane w oratorstwie, literaturze i mowie perswazyjnej.

Rejestr potoczny i slang (po tagalsku: Kolokyal na Rehistro at Salitang Balbal) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Obejmuje nieformalny mówiony tagalski, w tym gay lingo (swardspeak), skróty znane z wiadomości tekstowych, język mediów społecznościowych oraz slang charakterystyczny dla konkretnych pokoleń. Rozumienie takich rejestrów jest ważne dla pełnej płynności kulturowej i językowej.

Pismo baybayin i język przedkolonialny (po tagalsku: Baybayin at Wikang Pre-Kolonyal) to zagadnienie związane z językiem tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Obejmuje znajomość baybayin — przedkolonialnego systemu pisma — jego współczesnego odrodzenia oraz słownictwa tagalskiego sprzed epoki hiszpańskiej. Ważne jest także zrozumienie kulturowego znaczenia dziedzictwa językowego i ruchów na rzecz odzyskiwania języka.

Wpływ filipińskiej odmiany angielskiego i code-switching (po tagalski: Impluwensya ng Philippine English at Code-Switching) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Chodzi o zrozumienie głębokiej integracji angielskiego w filipińskim dyskursie: wzorców przełączania kodów w Taglish, cech filipińskiej odmiany angielskiego oraz socjolingwistycznej dynamiki wyboru języka w różnych domenach.

Pragmatyka dyskursu i zabieranie głosu (po tagalski: Pragmatika ng Diskurso at Pagsasalitan) to zagadnienie gramatyczne w języku tagalskim, klasyfikowane na poziomie biegłym (C2) według standardu CEFR. Chodzi o zrozumienie wzorców na poziomie dyskursu w tagalskiej rozmowie: wypełniaczy (ano, e, kasi), strategii łagodzenia wypowiedzi (parang, medyo) oraz kulturowo zakorzenionej pośredniości w prośbach, odmowach i sporach.