Norveççede Resmî Yazı Dili

Kısaca

Norveççede resmî yazı dili, kişisel anlatım yerine işlem, karar ve koşulları öne çıkarabilir: Søknaden behandles innen fire uker. — “Başvuru dört hafta içinde değerlendirilir.” Edilgen yapılar, eylemleri ad olarak ifade etme ve belirli kalıplar bu anlatımın önemli araçlarıdır. Ancak resmî olmak, mutlaka uzun ve ağır cümleler kurmak demek değildir; günümüz kurum yazışmalarında açık, doğrudan anlatım da uygundur.

Genel Bakış

Bir belediyenin kararını, bir üniversitenin başvuru koşullarını veya bir iş sözleşmesini okurken gündelik konuşmadan farklı bir Norveççeyle karşılaşırsınız. Konuşmada “Biz başvurunuzu inceliyoruz” denebilecek yerde yazıda “Başvurunuz değerlendirilmektedir” biçiminde bir anlatım bulunabilir. Konu, yalnızca zor kelimeleri öğrenmek değil; metnin hangi bilgiyi öne çıkardığını ve sorumluluğu nasıl ifade ettiğini anlamaktır.

C1 düzeyinde bu üslubu hem okuyabilmek hem de gerektiğinde kullanabilmek önem kazanır. Bunun için ayrı bir dilbilgisi sistemi öğrenmezsiniz. Bildiğiniz edilgen yapıların, ad gruplarının ve cümle düzeninin daha yoğun kullanıldığı metinlere alışırsınız. Aşağıdaki Norveççe örnekler Bokmål yazı standardındadır; resmî yazı dili yalnızca Bokmål ile sınırlı değildir, ancak Nynorsk biçimleri burada ayrıca ele alınmaz.

Türkçe bilenler için “başvurunun değerlendirilmesi”, “yönetmelik uyarınca” ve “işbu yazıyla bildirilir” gibi ifadeler tanıdıktır. Bu benzerlik anlamayı kolaylaştırır; fakat Türkçe kurum dilinin her kalıbını Norveççeye taşımak metni gereksiz yere ağırlaştırabilir. Norveççede çoğu resmî bağlamda okuyucuya du — “sen/siz” diye doğrudan seslenmek ve kurum adına vi — “biz” kullanmak doğaldır.

Nasıl Kurulur?

1. İşlemi öne çıkaran edilgen yapılar

Edilgen, işi yapanı değil, işten etkilenen kişiyi veya şeyi öne çıkaran anlatımdır. Türkçedeki “Komisyon başvuruyu değerlendirir” ile “Başvuru değerlendirilir” arasındaki farkı düşünün. Norveççede de bu seçim metnin odağını değiştirir.

Norveççe	Türkçe	Anlatımın odağı
Kommunen behandler søknaden.	Belediye başvuruyu değerlendirir.	İşi yapan kurum açıkça belirtilir.
Søknaden behandles av kommunen.	Başvuru belediye tarafından değerlendirilir.	Başvuru öne çıkar, kurum yine bellidir.
Søknaden behandles innen fire uker.	Başvuru dört hafta içinde değerlendirilir.	İşlemin süresi öne çıkar.
Søknaden ble behandlet i går.	Başvuru dün değerlendirildi.	Geçmişte gerçekleşen işlem anlatılır.

-s edilgeni, fiilin, yani iş veya oluş bildiren kelimenin, çoğu düzenli biçiminde mastarına -s eklenerek kurulur: å behandle — “değerlendirmek” → behandles — “değerlendirilir”. Mastar, bir fiilin zaman ve kişi belirtmeyen sözlük biçimidir. Å bu biçimi işaretler; bazı yapılar içinde kullanılmaz.

Søknaden behandles gibi cümleler hem bir uygulamayı hem bağlama göre sürmekte olan bir işlemi anlatabilir. Bütün fiillerin biçimini yalnızca bu basit ekleme kuralından çıkarmayın; sık kullanılan edilgenleri kelimeyle birlikte öğrenmek yararlıdır.

Kip belirten yardımcı fiiller, zorunluluk, izin veya olasılık ekleyen kelimelerdir. Skal, må, kan sonrasında å kullanılmaz:

• Dokumentasjonen skal vedlegges. — “Destekleyici belgeler eklenmelidir.”
• Opplysningene må kontrolleres. — “Bilgiler kontrol edilmelidir.”
• Vedtaket kan påklages. — “Karara itiraz edilebilir.”

Burada edilgen biçim zamanı tek başına belirlemez; yardımcı fiil ve bağlam birlikte yorumlanır. Ayrıca her -s ile biten fiil edilgen değildir. Örneğin Vi møtes i morgen. — “Yarın buluşuyoruz” cümlesindeki møtes, karşılıklı buluşmayı ifade eder.

Geçmişteki belirli bir olayı anlatırken bli edilgeni çoğu kez daha kullanışlıdır: Søknaden ble avslått. — “Başvuru reddedildi.” Bu yapı bli ile geçmiş zaman ortacı denilen, tamamlanmış eylemi gösteren fiil biçimini birleştirir; burada avslått kullanılır. Søknaden er avslått. — “Başvuru reddedilmiş durumda” ise sonuç durumunu öne çıkarabilir. Bu biçimleri yalnızca “daha resmî” göründükleri için birbirinin yerine kullanmayın.

2. Eylemi ad olarak ifade etmek

Adlaştırma, bir işi veya niteliği bir adla, yani bir varlığı ya da kavramı adlandıran kelimeyle ifade etmektir. Türkçedeki “başvurmak” → “başvuru”, “değerlendirmek” → “değerlendirme” ilişkisi buna örnektir. Norveççede søke — “başvurmak” ile søknad — “başvuru”, vurdere — “değerlendirmek” ile vurdering — “değerlendirme” arasında benzer ilişkiler vardır.

Norveççe	Türkçe	İşlev
Vi vurderer søknaden.	Başvuruyu değerlendiriyoruz.	Eylem ve yapan kişi açıktır.
Vurderingen av søknaden tar tid.	Başvurunun değerlendirilmesi zaman alır.	İşlem bir kavram olarak ele alınır.
Du kan søke om støtte.	Destek için başvurabilirsiniz.	Okuyucuya ne yapabileceği söylenir.
Søknad om støtte	Destek başvurusu	Başlık veya form adı olarak kullanılabilir.
Etter at dokumentene er kontrollert, behandler vi saken.	Belgeler kontrol edildikten sonra dosyayı değerlendiririz.	İşlemlerin sırası bir cümleyle açıklanır.
Etter kontroll av dokumentene behandler vi saken.	Belgelerin kontrolünden sonra dosyayı değerlendiririz.	İlk işlem bir ad grubuna sıkıştırılır.

Adlaştırma, aynı işlemi sonraki cümlelerde yeniden adlandırmayı ve başlıkları kısa tutmayı sağlar. Ancak “değerlendirmenin gerçekleştirilmesi” gibi üst üste adlar biriktiğinde okuyucu kimin ne yapacağını anlamakta zorlanır. Vi vurderer søknaden cümlesi resmî bir metinde de tamamen uygundur.

Kelimelerin birlikte aldığı küçük bağlantı kelimelerine dikkat edin: søknad om støtte — “destek başvurusu”, vurdering av søknaden — “başvurunun değerlendirilmesi”, rett til støtte — “destek hakkı”. Bunları tek tek kelimeler değil, bütün ifadeler olarak öğrenin. Türkçedeki aynı tamlama eki, Norveççede her zaman aynı kelimeye karşılık gelmez.

3. Birleşik kelimelerle kavramı daraltmak

Norveççe, birden çok kelimeyi birleştirip tek bir kavram adı oluşturur. Bu birleşik kelimeler normalde bitişik yazılır. Son bölüm, kelimenin temel anlamını belirler; önceki bölümler hangi türden olduğunu açıklar.

• søknadsfrist — “son başvuru tarihi”: temel kavram frist, yani son tarihtir.
• saksbehandling — “dosyanın/işin değerlendirilmesi”: temel kavram behandling, yani işlem veya değerlendirmedir.
• saksbehandlingstid — “dosyanın değerlendirilme süresi”: son bölüm tid, yani süredir.
• dokumentasjonskrav — “belge sunma şartı”: temel kavram krav, yani şarttır.

Bazı birleşiklerde araya -s- gibi bir bağlama unsuru girer. Bunu her kelime için otomatik olarak eklemeyin; sözlükteki yerleşik biçimi öğrenin. Özellikle resmî metin okurken uzun kelimeyi sağdan sola çözmek işe yarar: önce “Bu bir süre mi, şart mı, başvuru mu?” diye sorun, sonra neye ait olduğunu belirleyin.

Türkçede “başvuru süresi” iki kelimeyle yazıldığı için Norveççede de søknads frist yazma eğilimi olabilir. Doğru biçim søknadsfristtir. Bununla birlikte her kelime grubu birleşik değildir: søknad om støtte ifadesi ayrı kelimelerle yazılır.

4. Resmî kelimeler ve bağlantı kalıpları

Bazı ifadeler kurum yazışmalarında sık görülür. Anlamlarını öğrenmek önemlidir; fakat hepsini kendi yazınıza doldurmanız gerekmez.

Norveççe ifade	Türkçe karşılığı	Kullanım notu
i henhold til forskriften	yönetmelik uyarınca	Belirli bir düzenlemeye dayanıldığını gösterir.
i samsvar med avtalen	sözleşmeye uygun olarak	Bir şeyin sözleşmeyle uyumlu olduğunu belirtir.
vedrørende søknaden	başvuruyla ilgili olarak	Daha gündelik anlatımda çoğu kez yalnızca “başvuru hakkında” denebilir.
på bakgrunn av opplysningene	bilgiler doğrultusunda / bilgilere dayanarak	Kararın dayanağını açıklar.
innen fristen	süre dolmadan / son tarihe kadar	Belirlenmiş süre sınırını gösterir.
herved	bu yazıyla / işbu bildirimle	Bildirimin bu metin aracılığıyla yapıldığını belirtir.
meddele	bildirmek	Kurumsal bağlamlarda görülen resmî bir fiildir.

I henhold til her yerde “hakkında” anlamına gelmez. Vi skriver om forskriften. — “Yönetmelik hakkında yazıyoruz” ile Vi handler i henhold til forskriften. — “Yönetmelik uyarınca hareket ediyoruz” farklıdır. İkinci cümlede düzenleme, eylemin dayanağıdır.

5. Uzun ad grupları ve cümle düzeni

Den av regjeringen foreslåtte loven — “hükümetin önerdiği yasa” ifadesi, resmî yazıdaki yoğun ad gruplarına örnektir. Burada av regjeringen — “hükümet tarafından” ve foreslåtte — “önerilmiş” bölümleri, hangi yasadan söz edildiğini açıklar. Foreslåtte biçimi, burada adı niteleyen ortacın uyumlu biçimidir.

Daha kolay okunabilen bir seçenek şudur: loven som regjeringen har foreslått — “hükümetin önerdiği yasa”. Bu ilgi cümlesi, yani bir adı açıklayan küçük cümle, aynı bilgiyi daha açık bir sırayla verir. İki yapı da mümkündür; ilkini özellikle okumada tanıyın, üretirken ikincisini rahatlıkla seçebilirsiniz.

Resmî üslup, Norveççenin temel kelime sırasını değiştirmez. Ana cümlede çekimli fiil, yani zamanı veya kipi gösteren fiil, ikinci cümle öğesinde bulunur. İlk öğe birkaç kelimeden oluşabilir:

• På bakgrunn av dokumentasjonen har kommunen godkjent søknaden. — “Belediye, sunulan belgelere dayanarak başvuruyu onayladı.”

Başta uzun bir gerekçe olsa da har ikinci öğededir. Türkçede yüklemi sona koymaya alışık olmak, Norveççe resmî cümlelerde fiili fazla geciktirmeye yol açabilir.

Bağlam İçinde Örnekler

Aşağıdaki örnekler başvuru, karar, iş yazışması ve değerlendirme metinlerinde karşılaşabileceğiniz kalıpları gösterir. Bazıları bilinçli olarak daha ağırdır; amaç her cümleyi bu üslupla yazmak değil, seçenekleri tanımaktır.

Norveççe	Türkçe	Açıklama
Det meddeles herved at søknaden er innvilget.	Bu yazıyla başvurunun kabul edildiği bildirilir.	Geleneksel, oldukça resmî bildirim kalıbı.
Vi viser til brevet ditt av 12. mai.	12 Mayıs tarihli mektubunuza atıfta bulunuyoruz.	Önceki yazışmaya bağlantı kuran giriş.
Søknad om støtte skal sendes elektronisk.	Destek başvurusu elektronik olarak gönderilmelidir.	Ad grubu ile zorunluluk bildiren edilgen birleşir.
Søknaden behandles i henhold til forskriften.	Başvuru yönetmelik uyarınca değerlendirilir.	İşlem ve hukuki dayanak birlikte belirtilir.
Den av regjeringen foreslåtte loven er til behandling i Stortinget.	Hükümetin önerdiği yasa Norveç Parlamentosunda görüşülmektedir.	Adın önünde yoğun bir niteleme vardır.
Dokumentasjonen må vedlegges søknaden.	Destekleyici belgeler başvuruya eklenmelidir.	Zorunluluk açıkça ifade edilir.
Søknadsfristen er 15. juni.	Son başvuru tarihi 15 Haziran'dır.	Birleşik kelime kısa ve kesin bilgi verir.
Saksbehandlingstiden er normalt fire uker.	Dosyanın değerlendirilme süresi normalde dört haftadır.	Süre kavramı birleşik bir adla ifade edilir.
Etter en samlet vurdering har vi besluttet å avslå søknaden.	Bütün unsurları birlikte değerlendirerek başvuruyu reddetmeye karar verdik.	Resmî anlatımda kurum adına “biz” kullanılır.
Vedtaket kan påklages innen tre uker.	Karara üç hafta içinde itiraz edilebilir.	İtiraz olanağını bildiren örnek bir karar cümlesi.
Dersom opplysningene ikke er korrekte, må du kontakte oss.	Bilgiler doğru değilse bizimle iletişime geçmeniz gerekir.	Koşul ve okuyucunun yapması gereken işlem açıkça verilir.
Rapporten viser at tiltakene har hatt begrenset effekt.	Rapor, alınan önlemlerin sınırlı etkisi olduğunu gösteriyor.	Değerlendirme dili ölçülüdür; sonuç abartılmaz.

Buradaki son tarihler ve süreler dil örneğidir; gerçek bir başvuruda ilgili kurumun belirttiği koşullar esas alınır. Özellikle vedtak — “kurumun verdiği karar” ve forskrift — “yönetmelik” gibi kelimeleri, sıradan “fikir” veya genel “kural” anlamlarıyla karıştırmayın.

Sık Yapılan Hatalar

1. Edilgen biçimi yalnızca mastarla değiştirmek

• Yanlış: Søknaden behandle innen fire uker.
• Doğru: Søknaden behandles innen fire uker. — “Başvuru dört hafta içinde değerlendirilir.”

Behandle mastar biçimidir. Burada cümlenin yüklemi edilgen biçimde olmalıdır. Türkçedeki “değerlendirme” ile “değerlendirilir” ayrımını düşünmek, hangi biçimin gerekli olduğunu görmeyi kolaylaştırır.

2. Yardımcı fiilden sonra gereksiz å eklemek

• Yanlış: Dokumentasjonen må å sendes innen fristen.
• Doğru: Dokumentasjonen må sendes innen fristen. — “Destekleyici belgeler son tarihe kadar gönderilmelidir.”

Må, skal, kan gibi kip belirten yardımcı fiillerden sonra å gelmez. Buna karşılık Vi ønsker å motta dokumentasjonen. — “Destekleyici belgeleri almak istiyoruz” cümlesinde ønsker farklı bir yapı kurar ve å kullanılır.

3. Birleşik kelimeyi Türkçe gibi ayrı yazmak

• Yanlış: Søknads fristen er 15. juni.
• Doğru: Søknadsfristen er 15. juni. — “Son başvuru tarihi 15 Haziran'dır.”

Søknadsfrist tek kelimedir. Sonundaki -en, söz edilen belirli son tarihi gösterir. Uzun resmî kelimelerde boşluk koymak yerine kelimenin bölümlerini anlamaya çalışın.

4. Uzun girişten sonra fiili yanlış yere koymak

• Yanlış: På bakgrunn av rapporten kommunen har endret rutinene.
• Doğru: På bakgrunn av rapporten har kommunen endret rutinene. — “Belediye, rapora dayanarak uygulama usullerini değiştirdi.”

Ana cümlede baştaki gerekçe ilk öğeyi kaplar; çekimli fiil har onun ardından gelir. Özne, yani cümlede işlemi yapan veya hakkında bilgi verilen öğe, burada kommunendir ve fiilden sonra yer alır.

5. Yan cümlede ana cümlenin sırasını kullanmak

• Yanlış: Vi opplyser at søknaden kan ikke behandles uten dokumentasjon.
• Doğru: Vi opplyser at søknaden ikke kan behandles uten dokumentasjon. — “Başvurunun destekleyici belgeler olmadan değerlendirilemeyeceğini bildiriyoruz.”

Yan cümle, başka bir cümleye bağlı olan cümledir; burada at ile başlar. Bu tür yan cümlede ikke, çekimli fiil kandan önce gelir. Resmî yazılarda çok sayıda yan cümle bulunduğu için bu ayrım özellikle önemlidir.

6. Resmîliği gereksiz dolambaçlı anlatımla karıştırmak

• Ağır ve belirsiz: Det vil bli foretatt en gjennomføring av en kontroll av dokumentene. — “Belgelerin kontrolünün gerçekleştirilmesi yapılacaktır.”
• Daha açık: Vi vil kontrollere dokumentene. — “Belgeleri kontrol edeceğiz.”
• Yapanı öne çıkarmayan seçenek: Dokumentene vil bli kontrollert. — “Belgeler kontrol edilecektir.”

İlk cümle dilbilgisel olarak mümkün olsa da üst üste işlem adları biriktirir. Sorun doğruluk değil, anlatım kalitesidir. Gereksiz katmanları çıkarınca resmîlik kaybolmaz.

Kullanım Notları

Okumak için tanımak, yazmak için seçmek

Det meddeles herved at… — “Bu yazıyla … olduğu bildirilir” kalıbını tanımak yararlıdır. Ancak bir iş arkadaşınıza bilgi verirken Vi informerer om at møtet er utsatt. — “Toplantının ertelendiğini bildiriyoruz” çoğu zaman daha doğaldır. Çok geleneksel bir bildirim kalıbını sıradan bir elektronik postada kullanmak mesafeli veya eski moda bir etki yaratabilir.

Günümüz Norveççesinde açık dil, bilgiyi okuyucunun kolayca bulup anlayabileceği biçimde sunmayı amaçlar. Bu nedenle resmî yazıda kısa cümleler, açık özneler ve doğrudan talimatlar değerlidir. Edilgen özellikle yapanın önemsiz, bilinmeyen veya zaten belli olduğu yerde işe yarar; sorumluluğu gizlemek için kullanıldığında ise metni zayıflatabilir.

Hitap biçimi Türkçeyle bire bir örtüşmez

Türkçede resmîlik çoğu zaman “siz” ile işaretlenir. Norveççede du birçok kurum yazışmasında olağandır; bu kullanım kabalık veya samimiyet dayatması anlamına gelmez. Du må sende søknaden innen fristen. — “Başvuruyu son tarihe kadar göndermelisiniz” resmî bir talimat olabilir.

De biçimi geleneksel saygı hitabı olarak vardır, fakat günümüzde birçok bağlamda eski veya özellikle mesafeli duyulur. Her Türkçe “siz” gördüğünüzde otomatik olarak De yazmayın; kurumun kullandığı üslubu izleyin. Nezaket ayrıca açık bilgi, uygun rica ve ölçülü kelime seçimiyle kurulur: Vi ber deg sende dokumentene innen fredag. — “Belgeleri cuma gününe kadar göndermenizi rica ediyoruz.”

Zorunlulukla tavsiyeyi ayırın

Skal talimat veya düzenleme bağlamında bir yükümlülük belirtebilir; her kullanımında yalnızca gelecek zaman değildir. Må gerekliliği, kan imkân veya izni, bør ise çoğunlukla tavsiyeyi bildirir. Bunların bağlama göre yorumlandığını unutmayın. Bir başvuru yönergesinde Dokumentasjonen skal vedlegges — “Destekleyici belgeler eklenmelidir” ifadesini isteğe bağlı öneri gibi okumak, Dokumentasjonen bør vedlegges — “Destekleyici belgelerin eklenmesi tavsiye edilir” ile arasındaki farkı siler.

İleri Düzey Ayrıntılar

Özne, dayanak ve sorumluluk arasında denge

Edilgen anlatım nesnel bir ton yaratabilir; fakat tek başına nesnellik kanıtı değildir. Det er vurdert at tiltaket er nødvendig. — “Önlemin gerekli olduğu değerlendirilmiştir” cümlesinde değerlendiren kişi belirsizdir. Utvalget vurderer tiltaket som nødvendig. — “Kurul, önlemi gerekli görüyor” ise değerlendirmeyi belirli bir kaynağa bağlar. Bir raporda ikinci seçenek, okuyucunun bilginin kaynağını izlemesini kolaylaştırabilir.

Bu nedenle metni düzenlerken üç ayrı soru sorun: Ne yapılıyor? Kim sorumlu? Hangi bilgiye veya kurala dayanılıyor? Hepsini tek cümleye sığdırmak zorunda değilsiniz. Resmî yazının başarısı, bu cevapları görünür kılmasına bağlıdır.

Adlaştırma zaman ve yapan bilgisini azaltabilir

Kommunen kontrollerte dokumentene i går. — “Belediye belgeleri dün kontrol etti” cümlesi yapanı ve zamanı söyler. Kontroll av dokumentene — “Belgelerin kontrolü” ifadesi ise bunların ikisini de tek başına belirtmez. Adlaştırma yanlış değildir; ancak işlemleri bir başlık altında toplarken kaybolan bilgilerin başka yerde verilmesi gerekir.

Benzer biçimde godkjenning av søknaden — “başvurunun onaylanması” hem bir işlemi hem bağlama göre beklenen sonucu adlandırabilir. Böyle bir başlığı, başvurunun kesinlikle onaylandığına dair tamamlanmış bir bildirim gibi okumayın. Zamanı ve sonucu çevredeki cümlelerden kontrol edin.

Ortacın uzun nitelemesi mi, açıklayıcı cümle mi?

Den av regjeringen foreslåtte loven biçimi yoğun ve geleneksel bir resmî üsluptur. Daha olağan iki seçenek den foreslåtte loven — “önerilen yasa” ve loven som regjeringen har foreslått — “hükümetin önerdiği yasa”dır. İlk kısa seçenek yapanı belirtmez; ilgi cümleli seçenek belirtir. Dolayısıyla sadeleştirme sırasında yalnızca kelime sayısını değil, korunan bilgiyi de değerlendirin.

Türkçede “hükümetin geçen ay Meclise sunduğu yasa” gibi uzun nitelemeler adın önünde doğal durabilir. Norveççede aynı bilgiyi adın önüne yığmak yerine loven som regjeringen la fram for Stortinget forrige måned — “hükümetin geçen ay Norveç Parlamentosuna sunduğu yasa” biçiminde açmak çoğu zaman daha rahat okunur.

Kesinlik derecesini doğru ayarlamak

Akademik ve değerlendirme yazılarında resmîlik, iddianın gücünü doğru ayarlamayı da içerir. Resultatene viser at tiltaket virker. — “Sonuçlar, önlemin işe yaradığını gösteriyor” güçlü bir sonuç bildirir. Resultatene tyder på at tiltaket virker. — “Sonuçlar, önlemin işe yaradığına işaret ediyor” daha temkinlidir. Det kan ikke utelukkes at tiltaket har hatt en effekt. — “Önlemin bir etkisi olmuş olabileceği dışlanamaz” ise yalnızca bir olasılığı açık bırakır.

Son ifade, etkinin kanıtlandığı anlamına gelmez. Bu tür ihtiyatlı kalıpları okurken “kesin sonuç”, “bulguların işaret ettiği yorum” ve “henüz dışlanmamış olasılık” arasındaki farkı koruyun. Kendi yazınızda da zayıf kanıtı güçlü gösteren kelimelerden kaçının.

Çalışma Önerileri

1. Aynı bilgiyi üç biçimde yazın. Bir başvurunun değerlendirilmesini önce kurumun yaptığı iş olarak, sonra edilgen bir cümleyle, son olarak başlık olabilecek bir ad grubuyla anlatın. Her biçimde yapanın, zamanın ve işlemin sonucunun açık kalıp kalmadığını kontrol edin. Amaç daha uzun yazmak değil, odağı bilinçli seçmektir.
2. Gerçek bir kurum metnini çözümleyin. Bir belediye veya üniversitenin kısa başvuru açıklamasında edilgenleri, birleşik kelimeleri ve zorunluluk ifadelerini işaretleyin. Uzun kelimelerin son bölümünü bulun; sonra metni kendi sözlerinizle Türkçe özetleyin. Özette son tarih, gerekli belgeler ve sorumlu kurum mutlaka yer alsın.
3. Sadeleştirme alıştırması yapın. Ağır bir cümlede işlem adlarını fiile dönüştürün ve gerekiyorsa vi ya da kurum adını ekleyin. Ardından anlamı karşılaştırın: bir tavsiyeyi zorunluluğa çevirdiniz mi, yapanı değiştirdiniz mi, önemli bir koşulu çıkardınız mı? İyi sadeleştirme bilgiyi korur.

İlgili Konular

• Ön koşul: S edilgeni — İşlemi öne çıkaran -s biçimlerini ve temel kullanımlarını pekiştirir.
• Yapıyı derinleştirin: Adlaştırma — Eylem ve niteliklerin nasıl kavram adlarına dönüştüğünü ele alır.
• Sonraki adım: Hukuk ve bürokrasi dili — Resmî anlatımın daha özel, teknik ve yoğun kullanımlarına geçiş sağlar.