Hollandacada geçmişin geçmişi

Kısaca

Hollandacada voltooid verleden tijd, geçmişteki bir andan daha önce gerçekleşmiş bir olayı anlatır: had/hadden veya was/waren + fiilin tamamlanmış biçimi. Ik had al gegeten toen hij kwam. cümlesi “O geldiğinde ben zaten yemek yemiştim.” demektir. Türkçedeki “gitmiştim, bitirmişti, görmemiştik” biçimleri iyi bir başlangıç noktasıdır; ancak Hollandacada zaman eklerle değil, iki parçalı bir fiil yapısıyla kurulur.

Genel bakış

Bir arkadaşınıza dün neden kapıda beklediğinizi anlatıyorsunuz: Eve geldiniz ama anahtarınız yanınızda değildi; çünkü anahtarı iş yerinde bırakmıştınız. Burada iki geçmiş olay vardır. Eve gelmek anlatının o anki noktasıdır; anahtarı bırakmak ise ondan önce olmuştur. Hollandacada bu geriye dönüşü açıkça göstermek için voltooid verleden tijd kullanılır. Bu zamanın kısa adı VVT'dir.

B1 düzeyinde önemli olan, yalnızca “geçmişte oldu” demekle “geçmişteki o ana kadar olmuştu” demek arasındaki farkı kavramaktır. VVT, olayın çok eski olduğunu söylemez. Beş dakika önce tamamlanan bir işlem de başka bir geçmiş andan önceyse bu yapıyla anlatılabilir. Örneğin, bir toplantı başlamadan önce dosyayı göndermiş olabilirsiniz.

Türkçe konuşanlar anlamı çoğu zaman kolayca yakalar: “vardığımda kapanmıştı”, “aradığımda çıkmıştı”. Asıl dikkat isteyen noktalar hangi yardımcı fiilin seçileceği ve fiillerin cümlede nerede duracağıdır. Yardımcı fiil, asıl eylemin yanında zamanı kuran fiildir; burada hebben veya zijn kullanılır. Önce tamamlanmış şimdiki zamanı öğrendiyseniz, yeni yapının büyük kısmını zaten tanıyorsunuz.

Yapı nasıl kurulur?

1. Bildiğiniz yapıyı geçmişe taşıyın

Hollandacada voltooid tegenwoordige tijd adı verilen tamamlanmış şimdiki zamanda hebben veya zijn şimdiki zaman biçimindedir. VVT'de yalnızca bu yardımcı fiil geçmişe geçer. Asıl fiilin geçmiş ortaç biçimi değişmez. Geçmiş ortaç, tek başına kişiye göre çekilmeyen ve tamamlanmış eylemi kurmaya yarayan biçimdir: gegeten “yemiş”, vertrokken “ayrılmış” gibi.

Tamamlanmış şimdiki zaman	Geçmişin geçmişi	Anlam farkı
Ik heb gegeten.	Ik had gegeten.	Yemek yedim. → Yemek yemiştim.
Zij is vertrokken.	Zij was vertrokken.	O ayrıldı. → O ayrılmıştı.
Wij hebben het gezien.	Wij hadden het gezien.	Onu gördük. → Onu görmüştük.
Ze zijn aangekomen.	Ze waren aangekomen.	Onlar vardılar. → Onlar varmışlardı.

Bu Türkçe karşılıklar yön gösterir; her bağlamda tek bir çeviri zorunlu değildir. Önemli olan, Hollandaca cümlenin olayı hangi zamansal noktadan anlattığıdır. Ik had gegeten dediğinizde konuşmanın odağı geçmiştedir ve yemek yeme o odaktan daha öncedir.

2. Yardımcı fiili kişiye göre çekin

Özne, cümlede kimin veya neyin söz konusu olduğunu belirten bölümdür: “ben”, “tren”, “komşular” gibi. Yardımcı fiil özneye göre değişir; geçmiş ortaç aynı kalır.

Özne	Türkçe karşılığı	hebben ile	zijn ile
ik	ben	had gewerkt	was gekomen
jij / je	sen	had gewerkt	was gekomen
u	siz, saygılı hitap	had gewerkt	was gekomen
hij	o, erkek	had gewerkt	was gekomen
zij / ze	o, kadın	had gewerkt	was gekomen
het	o, bir şey için	had gewerkt	was gekomen
wij / we	biz	hadden gewerkt	waren gekomen
jullie	siz, çoğul	hadden gewerkt	waren gekomen
zij / ze	onlar	hadden gewerkt	waren gekomen

Had gewerkt “çalışmıştı”, was gekomen “gelmişti” anlamını taşır; kişi, özneye göre belirlenir. Zij ve ze hem “o” hem “onlar” olabildiğinden yardımcı fiil özellikle önemlidir: zij had tekil, zij hadden çoğuldur. Türkçede özne çoğu zaman söylenmeyebilir; Hollandacada ise normal bir bildirme cümlesinde özneyi genellikle açıkça belirtirsiniz.

3. Had mı, was mı?

Seçimi Türkçedeki “sahip olmak” veya “olmak” karşılıklarından hareketle yapmayın. Had burada sahiplik, was ise her zaman bir durum bildirmez; ikisi de zamanı kurar. Fiilin tamamlanmış şimdiki zamanda aldığı yardımcı fiili koruyun.

Çoğu fiil hebben ile kullanılır: çalışmak, okumak, yemek, bir şeyi görmek veya satın almak. Durum değişikliği bildiren pek çok fiil ve yönü ya da varış noktası belirli bazı hareket fiilleri zijn alır: gelmek, ayrılmak, varmak, uykuya dalmak gibi. Bu, “bütün hareket fiilleri zijn alır” demek değildir.

Hollandaca	Türkçe	Seçim nedeni
Ik had de brief gelezen.	Mektubu okumuştum.	Lezen burada hebben alır.
We hadden een uur gewandeld.	Bir saat yürüyüş yapmıştık.	Süresi verilen bir etkinlik anlatılıyor.
We waren naar huis gewandeld.	Eve yürüyerek gitmiştik.	Hareketin varış noktası belirtiliyor.
De baby was in slaap gevallen.	Bebek uykuya dalmıştı.	Bir durumdan başka bir duruma geçiş var.
Hij was thuis gebleven.	O evde kalmıştı.	Blijven fiili zijn alır; hareket olması gerekmez.

Bazı fiillerin yardımcı fiili kullanıma göre değişebilir. Bu yüzden yeni bir fiili yalnızca sözlük biçimiyle değil, heeft gewandeld veya is aangekomen gibi tamamlanmış biçimiyle öğrenmek daha güvenlidir. “Hareket var mı?” sorusu tek başına yeterli değildir.

4. Geçmiş ortaç nasıl bulunur?

Mastar, fiilin sözlükte görülen, kişiye göre çekilmemiş biçimidir; Türkçede “çalışmak”, Hollandacada werken gibi. Birçok düzenli fiilin geçmiş ortacı ge- ile başlar ve -d veya -t ile biter. Düzensiz fiillerin biçimleri ayrıca öğrenilir.

Mastar	Geçmiş ortaç	Açıklama
werken	gewerkt	Çalışmak; düzenli biçim.
maken	gemaakt	Yapmak; düzenli biçim.
eten	gegeten	Yemek; düzensiz biçim.
zien	gezien	Görmek; düzensiz biçim.
vertrekken	vertrokken	Ayrılmak; ek bir ge- gelmez.
betalen	betaald	Ödemek; be- ile başlayan bu fiilde ge- yoktur.
opbellen	opgebeld	Telefon etmek; ge- iki parçanın arasına girer.

Be-, ont- ve ver- gibi ayrılmayan önekleri olan fiiller genellikle ek bir ge- almaz. Ayrılabilen fiillerde ise, yani bir parçası bazı cümlelerde ayrı duran fiillerde, ge- iki parçanın arasına girebilir: opbellen → opgebeld. VVT için yeni bir ortaç üretmeyin; önceden öğrendiğiniz biçimi kullanın. Örneğin gegeten, “ben yemiştim” derken de “biz yemiştik” derken de değişmez.

5. Ana cümlede sözcük sırası

Ana cümle, tek başına bir yargı bildirebilen cümledir. Normal bildirme cümlesinde çekimli yardımcı fiil ikinci konumdadır, geçmiş ortaç ise genellikle cümlenin sonundadır:

• Ik had de rekening al betaald. — Hesabı zaten ödemiştim.
• Gisteren had ik de rekening al betaald. — Dün hesabı zaten ödemiştim.

“İkinci konum”, ikinci kelime demek değildir. Cümlenin başındaki gisteren tek bir bölüm olduğu gibi, vorige week “geçen hafta” da iki kelimeden oluşan tek bir bölüm olabilir. Başta zaman ifadesi varsa yardımcı fiilden sonra özne gelir: Vorige week had ik de rekening al betaald. — Geçen hafta hesabı zaten ödemiştim.

Türkçede “Ben hesabı zaten ödemiştim” derken bütün fiil bilgisi sonda toplanır. Hollandacada ise had erken gelir, betaald sona gider. Cümleyi kurarken bu iki parçayı ayrı ayrı planlamak gerekir.

Soruda yardımcı fiil öne geçer:

• Had je de rekening al betaald? — Hesabı zaten ödemiş miydin?
• Waarom was zij vertrokken? — O neden ayrılmıştı?

Olumsuzluk için niet veya geen kullanılır. Geen, belirsiz bir adın yokluğunu belirtir; ad, insanı, nesneyi veya kavramı adlandıran sözcüktür.

• Wij hadden het niet gezien. — Onu görmemiştik.
• Ik had geen kaartje gekocht. — Bilet almamıştım.

Niet sözcüğünün yeri neyin olumsuzlandığına göre değişebilir; bu örneklerde bütün eylem olumsuzdur. Türkçedeki “-me/-ma” ekini Hollandaca fiile eklemeye çalışmayın: yardımcı fiil ve ortaç korunur, olumsuzluk ayrı bir sözcükle kurulur.

6. Yan cümlede fiiller sona gider

Yan cümle, “geldiğinde”, “yemek yedikten sonra”, “çünkü ayrılmıştı” gibi başka bir cümleye bağlı bölümdür. Nadat “-dıktan sonra”, omdat “çünkü” ve dat “-dığını” gibi bağlantıları kuran sözcüklerden sonra fiiller genellikle sona gider.

• Nadat hij gegeten had, ging hij weg. — Yemek yedikten sonra çıkıp gitti.
• Nadat hij had gegeten, ging hij weg. — Yemek yedikten sonra çıkıp gitti.

Bu iki sıralama da standarttır. Basit iki fiilli yapılarda hem ortaç + yardımcı fiil hem de yardımcı fiil + ortaç görülebilir. Başlangıçta birini tutarlı kullanmak işinizi kolaylaştırır; diğerini duyduğunuzda yanlış sanmayın.

Yan cümle baştaysa bütün yan cümle ana cümlenin ilk bölümünü oluşturur. Bu nedenle ardından ging hij gelir; hij ging değil. Aynı düzen şu örnekte de vardır: Omdat ik mijn sleutels had vergeten, kon ik niet naar binnen. — Anahtarlarımı unuttuğum için içeri giremedim.

Bağlam içinde örnekler

Aşağıdaki cümlelerde tamamlanmış olay ile geçmişteki odak noktasını ayırın. Türkçe çeviride her zaman “-mişti” görmeyebilirsiniz: “yedikten sonra” veya “daha önce okuyup okumadığını” gibi yapılar da aynı zaman ilişkisini doğal biçimde aktarır.

Hollandaca	Türkçe	Dikkat edilecek nokta
Ik had al gegeten toen hij kwam.	O geldiğinde ben zaten yemek yemiştim.	Yemek yeme, gelmeden önce.
Zij was al vertrokken.	O çoktan ayrılmıştı.	Geçmişteki odak noktası bağlamdan biliniyor.
Wij hadden het niet gezien.	Onu görmemiştik.	Olumsuzluk, tamamlanmış yapı içinde.
Nadat hij gegeten had, ging hij weg.	Yemek yedikten sonra çıkıp gitti.	Önce yemek, sonra ayrılma.
Toen ik bij de halte aankwam, was de bus al vertrokken.	Durağa vardığımda otobüs çoktan gitmişti.	İki olayın gerçekleşme sırası belirgin.
We konden niet naar binnen, omdat ik mijn sleutels op kantoor had laten liggen.	Anahtarlarımı iş yerinde bıraktığım için içeri giremedik.	Önceki olay, sonraki sorunun nedeni.
Had je deze film al gezien voordat we samen gingen kijken?	Birlikte izlemeye gitmeden önce bu filmi görmüş müydün?	Önceki deneyim hakkında soru.
De kinderen waren nog niet in slaap gevallen toen de telefoon ging.	Telefon çaldığında çocuklar henüz uykuya dalmamıştı.	Beklenen olay o ana kadar gerçekleşmemiş.
Ik was moe, want ik had slecht geslapen.	Yorgundum, çünkü kötü uyumuştum.	Geçmiş durum ve onun daha önceki nedeni.
De winkel was dicht. Ik was te laat gekomen.	Dükkân kapalıydı. Çok geç gelmiştim.	Ayrı cümleler de aynı zaman ilişkisini kurabilir.
Mijn collega vroeg of ik het verslag had gelezen.	İş arkadaşım raporu okuyup okumadığımı sordu.	Sorma anından önceki okuma.
We hadden alles voorbereid, maar de vergadering ging niet door.	Her şeyi hazırlamıştık ama toplantı yapılmadı.	Hazırlık tamamlandı; beklenen sonuç gerçekleşmedi.

Sık yapılan hatalar

1. Her hareket fiilinde was kullanmak

• Yanlış: Ik was een uur gewandeld.
• Doğru: Ik had een uur gewandeld. — Bir saat yürüyüş yapmıştım.
• Neden: Burada belirli bir yere varış değil, bir etkinliğin süresi anlatılır. Buna karşılık Ik was naar huis gewandeld “Eve yürüyerek gitmiştim” doğrudur. Yardımcı fiili fiilin bu kullanımıyla birlikte öğrenin.

2. Mastarı geçmiş ortaç yerine koymak

• Yanlış: Wij hadden eten.
• Doğru: Wij hadden gegeten. — Yemek yemiştik.
• Neden: Temel VVT yapısında asıl fiilin geçmiş ortacı gerekir. Eten mastar, gegeten geçmiş ortaçtır. Daha ileri yapılardaki mastar istisnası aşağıda ayrıca açıklanır.

3. Çoğul özneyle tekil yardımcı fiil kullanmak

• Yanlış: De kinderen was al vertrokken.
• Doğru: De kinderen waren al vertrokken. — Çocuklar çoktan ayrılmıştı.
• Neden: De kinderen çoğuldur, bu yüzden waren gerekir. Türkçede çoğul bir özneyle yüklemin tekil kalabilmesi, Hollandacadaki bu uyumu yanıltıcı hâle getirebilir.

4. Türkçedeki gibi bütün fiil parçalarını sona bırakmak

• Yanlış: Ik de brief had gelezen.
• Doğru: Ik had de brief gelezen. — Mektubu okumuştum.
• Neden: Bu bir ana cümledir; çekimli yardımcı fiil ikinci konumda bulunur. Dat ik de brief had gelezen “mektubu okumuş olduğumu” gibi bir yan cümlede ise fiillerin sonda olması doğrudur.

5. Başa gelen yan cümleden sonra özneyi hemen koymak

• Yanlış: Nadat ik had gegeten, ik ging naar huis.
• Doğru: Nadat ik had gegeten, ging ik naar huis. — Yemek yedikten sonra eve gittim.
• Neden: Başlangıçtaki yan cümle ilk bölümü doldurur. Ana cümlenin çekimli fiili onun hemen ardından gelir.

6. Eski olan her olay için VVT kullanmak

• Amaçlanan anlama uygun değil: In 2010 had ik naar Nederland verhuisd.
• Doğru: In 2010 ben ik naar Nederland verhuisd. — 2010'da Hollanda'ya taşındım.
• Neden: Yalnızca bir geçmiş olay bildiriliyor; başka bir geçmiş noktadan geriye bakılmıyor. Ayrıca verhuizen bu yer değiştirme anlamında zijn alır. Gerçek bir geriye bakışta In 2012 woonde ik al in Utrecht; ik was in 2010 naar Nederland verhuisd denebilir: “2012'de zaten Utrecht'te yaşıyordum; 2010'da Hollanda'ya taşınmıştım.”

Kullanım notları

Üç geçmiş anlatımı birbirinden ayırın

Hollandacada onvoltooid verleden tijd, burada “yalın geçmiş zaman” diye adlandıracağımız tek çekimli fiilli yapıdır: at “yedi/yiyordu”, kwam “geldi/geliyordu” gibi. Türkçe karşılığı bağlama göre değişir; adındaki “tamamlanmamış” sözcüğünü her eylemin mutlaka yarım kaldığı şeklinde yorumlamayın.

Hollandaca	Türkçe	Bakış açısı
Ik heb gegeten.	Yemek yedim.	Tamamlanan olay bildirilir.
Ik at toen hij binnenkwam.	O içeri girdiğinde yemek yiyordum.	O sırada sürmekte olan eylem anlatılır.
Ik had gegeten toen hij binnenkwam.	O içeri girdiğinde yemek yemiştim.	Yemek, onun gelişinden önce yenmiştir.

VVT ile kurulan önceki olaydan sonra anlatının ana çizgisine dönmek için yalın geçmiş zaman kullanılabilir. Her cümlede VVT'yi sürdürmek, olayları birbirinden daha da önceymiş gibi gösterebilir veya gereksiz yere geriye bakış hissi yaratabilir. Bir hikâyede önceki durumu kurun, sonra o noktadan itibaren neler olduğunu anlatın.

Her zaman ikinci bir olay söylenmez

Zij was al vertrokken tek başına kullanılabilir. Önceki konuşmada “Dün onu aradığında ne oldu?” diye sorulmuşsa odak noktası zaten bellidir. Ayrıca odak noktası bir saat veya tarihle de verilebilir: Om acht uur had ik alles al klaargemaakt. — Saat sekizde her şeyi çoktan hazırlamıştım.

Al “zaten/çoktan” ve nog niet “henüz değil” sık görülür, fakat zorunlu değildir. Ik had de deur gesloten “Kapıyı kapatmıştım” da tam bir VVT cümlesidir. Bu sözcükler yapıyı kurmaz; olayın o ana kadar gerçekleşip gerçekleşmediğini belirginleştirir.

Hem konuşmada hem yazıda doğaldır

Bu zaman yalnızca edebî anlatılara veya resmî yazılara özgü değildir. Gündelik bir mazerette, iş yerindeki açıklamada ve anı anlatırken rahatlıkla kullanılır. Üslup farkını çoğu zaman zamanın kendisi değil, seçilen sözcükler ve cümlenin uzunluğu oluşturur.

Türkçedeki “-miş” ayrıca duyulan veya sonradan fark edilen bilgiyle ilgili anlamlar taşıyabilir. Hollandaca VVT kendi başına “başkasından duydum” anlamı vermez. Hij was vertrokken yalnızca ayrılmanın geçmişteki bir odaktan önce olduğunu belirtir; bilginin kaynağı ayrıca açıklanabilir.

Daha ileri kullanımlar

Temel yapı yerleştikten sonra aşağıdaki kullanımları tanımak, okurken ve dinlerken yanlış yorum yapmanızı önler. Bunların hepsini hemen kullanmanız gerekmez.

Gerçekleşmemiş geçmiş koşullar

VVT, geçmişte gerçekleşmeyen bir olasılığı düşünmek için de kullanılır:

• Als ik dat had geweten, was ik thuisgebleven. — Bunu bilseydim evde kalırdım.
• Als ik dat had geweten, zou ik thuis zijn gebleven. — Bunu bilseydim evde kalmış olurdum.

İlk örnekte was ik thuisgebleven gerçek bir olayı anlatmıyor; als “eğer” ile kurulan koşul, anlamı değiştiriyor. İkinci örnekte sonuç zou ile daha açık bir koşullu yapıda kuruluyor. Türkçede bu bağlamda “bilmiştim” demeyiz; doğal karşılık “bilseydim”dir. Demek ki aynı Hollandaca biçimin Türkçe karşılığı yalnızca biçime değil, cümlenin işlevine de bağlıdır.

Ayrıca Had ik maar eerder gebeld! — “Keşke daha önce arasaydım!” ifadesiyle karşılaşabilirsiniz. Yardımcı fiil başta olsa da bu bir bilgi sorusu değildir. Maar ile birlikte gerçekleşmemiş bir dileği veya pişmanlığı anlatır.

Dolaylı anlatımda önceki olay

Dolaylı anlatım, birinin sözünü aynen alıntılamak yerine içeriğini aktarmaktır: “Raporu okuduğunu söyledi” gibi.

• Hij zei dat hij de mail al had gestuurd. — E-postayı zaten göndermiş olduğunu söyledi.

Gönderme, söylemeden öncedir. Ancak Hollandacada “geçmişte söyledi” diye her yan cümleyi otomatik olarak VVT'ye çevirmek gerekmez. Önce zaman ilişkisini düşünün. Hij zei dat hij moe was — “Yorgun olduğunu söyledi” cümlesinde yorgunluk söyleme anındaki durumdur; “daha önce yorgun olmuştu” demek istenmez.

Bazı fiil gruplarında ortaç yerine mastar

Temel kuralın önemli bir istisnası, kunnen “yapabilmek”, moeten “zorunda olmak” ve willen “istemek” gibi fiillerin başka bir mastarla kullanılmasıdır. Bu fiillerin tamamlanmış yapılarında çoğu zaman geçmiş ortaç yerine mastar görülür:

• Ik had eerder moeten vertrekken. — Daha erken ayrılmalıydım.
• Ze had niet kunnen komen. — Gelememişti.
• Ik had je willen bellen. — Seni aramak istemiştim.

Burada gemoeten, gekund veya gewild yerine moeten, kunnen, willen vardır; ardından başka bir mastar gelir. Bu özel yapıyı “VVT'de ortaç hiçbir zaman kullanılmaz” diye genelleştirmeyin. Ayrıca had moeten geçmişte yerine getirilmesi beklenen bir yükümlülüğü anlatabilir; tek başına kişinin gerçekten ayrıldığını kanıtlamaz.

Edilgen yapı ve was sözcüğünün farklı görevleri

Edilgen yapı, eylemi yapan kişiden çok eylemden etkilenen şeyi öne çıkarır: “Dosya silinmişti” gibi. Tamamlanmış geçmiş edilgende was/waren + ortaç görülür:

• Het bestand was al verwijderd toen ik de computer opende. — Bilgisayarı açtığımda dosya zaten silinmişti.

Burada dosya silme eylemini yapmaz; eylem dosyaya uygulanmıştır. Buna karşılık Hij was vertrokken — “O ayrılmıştı” cümlesi edilgen değildir: Kişinin kendi ayrılışı anlatılır. Yalnızca was sözcüğünü görmek, edilgenlik kararı vermeye yetmez.

De deur was gesloten — “Kapı kapalıydı/kapı kapatılmıştı” örneğinde bağlam, bir durum mu yoksa önceki bir işlem mi anlatıldığını belirler. “Kapalıydı” gibi bir durum ifadesini her zaman olayların zaman sırasını anlatan VVT saymayın. Cümlede neyin vurgulandığını okuyun.

Çalışma önerileri

1. İki olaydan kısa bir anlatı kurun. Önce Türkçe yazın: “Durağa vardım; otobüs daha önce gitmişti.” Sonra Hollandacada sonraki olayı ana odak, önceki olayı VVT yapın: Toen ik bij de halte aankwam, was de bus al vertrokken. Aynı alıştırmayı anahtar unutma, dosya gönderme ve yemek hazırlama durumlarıyla tekrarlayın. Her seferinde “Önce ne oldu?” sorusunu yanıtlayın.

2. Fiilleri yardımcılarıyla dönüştürün. Beş fiil seçip tamamlanmış şimdiki zamandan VVT'ye geçin: heeft betaald → had betaald, is aangekomen → was aangekomen. Ardından özneyi çoğul yapın: hadden betaald, waren aangekomen. Böylece hem yardımcı seçimini hem tekil-çoğul ayrımını aynı çalışmada pekiştirirsiniz.

3. Aynı bilgiyi üç cümle türünde söyleyin. Je had de brief gelezen — “Mektubu okumuştun”; Had je de brief gelezen? — “Mektubu okumuş muydun?”; Ik wist dat je de brief had gelezen — “Mektubu okumuş olduğunu biliyordum.” Yardımcı fiilin yerini işaretleyin. Sonra bu diziyi was vertrokken ile deneyin. Anlam kadar sözcük sırasını da çalışmak, Türkçedeki fiili sona bırakma alışkanlığının yol açtığı hataları azaltır.

İlgili konular

• Ön bilgi: Hollandacada tamamlanmış şimdiki zaman — Geçmiş ortaçları ve hebben/zijn seçimini öğrenmek için temel konudur. Geçmişin geçmişinde aynı yapıyı koruyup yardımcı fiili geçmiş zamana geçirirsiniz.